Από Σάββας Δ. Βλάσσης
Η απλούστερη περίπτωση ανασκοπήσεως των γεγονότων της κρίσεως των Ιμίων, από στρατιωτικής πλευράς, είναι αυτή της αναζητήσεως του αν 30 χρόνια μετά, έχουμε και κατά πόσο βελτιωθεί, όπως κι αν είμαστε ικανοποιημένοι από αυτή την πρόοδο. Η απλούστερη προσέγγιση πάλι, είναι η εξέταση ζητημάτων οργανώσεως (γενικές γραμμές), εξοπλισμού και ετοιμότητος των δυνάμεων. Και επειδή στην κρίση των Ιμίων, ο “ρυθμιστικός παράγοντας” όπως απεδείχθη ήταν η κατοχή εδάφους από στρατιωτικό τμήμα, θα περιοριστούμε σε μια πολύ σύντομη εξέταση που αφορά τις χερσαίες δυνάμεις.
Από πλευράς οργανώσεως, υπάρχει περίπτωση να ζητηθεί από τον Α/ΓΕΣ η ανάπτυξη προσωπικού σε βραχονησίδα και αυτός να εισηγηθεί αρνητικώς επικαλούμενος “διαθεσιμότητα προσωπικού και ελλείψεις”; Αυτή ήταν η ανταπόκριση του τότε Α/ΓΕΣ, όταν στις 28 Ιανουαρίου 1996 ο Α/ΓΕΕΘΑ του ζήτησε να στείλει προσωπικό των Ειδικών Δυνάμεων για την φύλαξη της Σημαίας. Ο Α/ΓΕΕΘΑ υποχρεώθηκε να στραφεί τότε στην ΜΥΚ. Όμως στις 30 Ιανουαρίου, το ΓΕΕΘΑ διέταξε και απεστάλησαν δύο ομάδες Αμφιβίων Καταδρομών του 5ου ΕΤΕΑ στην Καλόλιμνο…
Πως εξηγείται ότι δύο ημέρες μετά, ο Α/ΓΕΣ δεν παρουσίασε αντιρρήσεις στην διάθεση προσωπικού Ειδικών Δυνάμεων για την ίδια αποστολή; Πρόκειται για ιδιαιτέρως άβολη στιγμή από τις ημέρες της κρίσεως, η οποία θίγει ζητήματα παρωχημένων αντικαταδρομικών αντιλήψεων μέχρι την διάσταση της στρατιωτικής βλακείας.
Σήμερα, ο Α/ΓΕΕΘΑ έχει δίπλα του τον διοικητή της Διοίκησης Ειδικού Πολέμου (ΔΕΠ) και μπορεί να πει κανείς ότι δεν υπάρχει κίνδυνος επαναλήψεως τέτοιων αχαρακτήριστων περιστατικών “υπαρξιακής” φύσεως. Υπό την σκέπη της ΔΕΠ που συγκροτήθηκε το 2021, είναι γεγονός ότι έχουν συντελεστεί σημαντικά βήματα εξελίξεως στον χώρο αυτόν αλλά το ερώτημα είναι εάν είμαστε ικανοποιημένοι από τον βαθμό προόδου.
Ενδεικτικώς, ο βαθμός επανδρώσεως των μονάδων της ΔΕΠ, έχει βελτιωθεί σε σχέση με 30 χρόνια πριν; Γενικότερα, η επάνδρωση των μονάδων του Στρατού είναι καλύτερη ή δυσμενέστερη; Το 1996 η διάρκεια της στρατιωτικής θητείας ήταν 15 μήνες (μετά την κρίση αποφασίστηκε η αύξηση και πάλι στους 18 μήνες) αλλά σήμερα οι στρατεύσιμοι καταδρομείς και πεζοναύτες υπηρετούν μόνο 9 μήνες.
Η συνολική ισχύς των Ειδικών Δυνάμεων – Δυνάμεων Ειδικών Επιχειρήσεων, έχει αυξηθεί από το 1996; Το ίδιο έτος, συγκροτήθηκε η Ζ΄ ΜΑΚ αλλά το 2021, το ενεργό δυναμικό μειώθηκε, με την κατάργηση της Δ΄ ΜΚ και την μετάπτωση του 505 ΤΠ/Ν σε μονάδα μειωμένης επανδρώσεως. Έχουμε αυξήσει την ισχύ των λιγότερων σήμερα μονάδων, όταν έχει μειωθεί η διάρκεια της στρατιωτικής θητείας και η ροή στελεχών έχει διαταραχθεί τα τελευταία έτη;
Έχουν βελτιωθεί τα διαθέσιμα μέσα και ο οπλισμός των μονάδων της ΔΕΠ; Ενώ σημαντικά βήματα έγιναν αμέσως μετά την κρίση υπό την άμεση εποπτεία του ΓΕΕΘΑ, τα τελευταία έτη η δυναμική αυτή έχει μειωθεί. Έμφαση αποδίδεται στις Δυνάμεις Ειδικών Επιχειρήσεων ενώ οι Ειδικές Δυνάμεις που αποτελούν το όγκο, υστερούν. Υπάρχει συνολικός σχεδιασμός, χρηματοδότηση και υλοποίηση προγραμμάτων ή αποσπασματικές ενέργειες;
Έχουμε καλύψει τις αυξημένες ανάγκες σε Πληροφορίες και οργανική ικανότητα ISRT των μονάδων; Υλοποιούμε κάτι συνολικό που θα επιτρέψει ανώτερη ανταπόκριση σε σχεδίαση και μεγαλύτερο επιχειρησιακό αποτέλεσμα ή υπάρχει και πάλι “διαμερισμάτωση” επιπέδων ενημερώτητος – αντιλήψεως καταστάσεως;
Από πλευράς εκπαιδεύσεως, υπάρχουν σοβαρά βήματα προόδου, όχι μόνο ως προς τα μόνιμα στελέχη αλλά και τους στρατεύσιμους;
Συνολικώς, μπορεί να παρατηρηθεί ότι στο θέμα της επανδρώσεως, μερικά χρόνια μετά την κρίση των Ιμίων, οι κυβερνήσεις επιδόθηκαν σε μεγάλη μείωση της διάρκειας της στρατιωτικής θητείας. Ακόμη και σήμερα, από την ατζέντα του, ο ΥΕΘΑ Νίκος Δένδιας που διακηρύσσει ότι θέλει να αλλάξει τα πάντα, δεν τολμά να θίξει ζήτημα αυξήσεως της στρατιωτικής θητείας που αποτελεί βασικό μέτρο για την βελτίωση της εκπαιδεύσεως και της ετοιμότητος.
Τρεις δεκαετίες πριν: η κατάργηση της ΙΙΙ Μεραρχίας Ειδικών Δυνάμεων (Β΄ Μέρος)
Μπορούμε να παρατηρήσουμε επίσης ότι η ΔΕΠ στερείται ξεχωριστής χρηματοδοτήσεως και τα υλοποιούμενα εξοπλιστικά προγράμματα υλοποιούνται στο πλαίσιο των άλλων Κλάδων.
Επίσης, πρέπει να είμαστε ειλικρινείς στο αν λόγω ΔΕΠ, θέλουμε πραγματικά την ουσιαστική σύζευξη σε πραγματικά λειτουργικά πεδία, Ενόπλων Δυνάμεων και λοιπών κρατικών υπηρεσιών ασφαλείας, ώστε να μπορούμε να μιλάμε για διεκδίκηση στρατηγικού επιπέδου επιδράσεως σε προκλήσεις Εθνικής Ασφαλείας αλλά κυρίως σε μια στρατιωτική αναμέτρηση. Οι Ένοπλες Δυνάμεις μπορεί να θέλουν, ισχύει όμως το ίδιο με τις υπηρεσίες ασφαλείας;
Εκεί που μπορεί να υποστηριχθεί ότι αναμένονται κάποια βήματα προόδου, είναι ως προς την Εφεδρεία των μονάδων Ειδικών Δυνάμεων της ΔΕΠ. Αναγκαία και χρήσιμη αυτή η πρόοδος αλλά δεν πρέπει να υφίστανται υπέρμετρες προσδοκίες ως προς την συνολική επίδραση στο ενεργό δυναμικό.
Ναι έχουν γίνει σημαντικά πράγματα εν σχέσει με 30 χρόνια πριν αλλά μάλλον δεν πρέπει να είμαστε ευχαριστημένοι με τον ρυθμό και την δυναμική που έχουμε σήμερα. Επιλύσαμε ζητήματα… παιδικής βλακείας, διακρίναμε Ειδικές Δυνάμεις από Δυνάμεις Ειδικών Επιχειρήσεων αλλά μένουν ακόμη ανοικτά ζητήματα ουσίας.
Μια ιστορική αναδρομή για την εξέλιξη των Ειδικών Δυνάμεων και την ΔΕΠ
