Από Σάββας Δ. Βλάσσης
Την παρουσίαση του νέου ταχυπλόου σκάφους μάχης CB 90 Capability X (CB90 CX) έκανε η σουηδική Saab στις 2 Νοεμβρίου, παρουσιάζοντας την αντίληψη επιχειρήσεων σύμφωνα με τον συνδυασμό διαφορετικών ικανοτήτων σε κοινή πλατφόρμα. Με τον τρόπο αυτόν, η Saab υποστηρίζει ότι αντιμετωπίζονται οι εξελισσόμενες απειλές του πιο σύνθετου σύγχρονου ναυτικού πολέμου, επιτυγχάνοντας μια περισσότερο κατανεμημένη, ευέλικτη και ανθεκτική ναυτική δύναμη.
Οι διαφορετικές επιχειρησιακές ικανότητες καλύπτονται από τρεις εκδόσεις του σκάφους για:
- Επιχειρήσεις Πληροφοριών, Επιτηρήσεως, Αναγνωρίσεως (ISR) με κύριο αισθητήρα το τρισδιάστατο ραντάρ Giraffe 1X της Saab, τεχνολογίας AESA που λειτουργεί στην μπάντα X, μέγιστης εμβελείας 75-80 χλμ. που επιτρέπει ενισχυμένη πολυτομεακή επίγνωση καταστάσεως. Το σύστημα επιτρέπει εντοπισμό πολλαπλών εναερίων και θαλάσσιων στόχων, ταξινόμηση και ιχνηλάτηση ενώ μπορεί να εντοπίσει και πολύ μικρού μεγέθους δρόνους, σε απόσταση 4 χλμ. Το ραντάρ φέρεται επί πτυσσόμενου ιστού, ο οποίος αναπτύσσεται σε θέση μέγιστου ύψους 11 μέτρων ή 4 μέτρων, όταν απαιτείται πλεύση με υψηλή ταχύτητα. Ως οπλισμός φέρεται τηλεχειριζόμενος σταθεροποιημένος σταθμός Trackfire με βαρύ πολυβόλο M2HB των 12,7 χιλ. ή 7,62 χιλ.
- Πόλεμο Επιφανείας πέραν του ορίζοντος, με κύριο οπλικό σύστημα δύο κατευθυνόμενα βλήματα επιφανείας – επιφανείας Marte ER της MBDA, εμβέλειας άνω των 100 χλμ.
- Αντιαεροπορική Άμυνα Βραχέως Βεληνεκούς (SHORADS) με κύριο οπλικό σύστημα τον τηλεχειριζόμενο σταθεροποιημένο πύργο SeaSnake 30 της Rheinmetall. Ο πύργος φέρει πυροβόλο 30 χιλ., ηλεκτροπτικό και υπέρυθρο αισθητήρες, ολοκληρωμένο σύστημα ελέγχου πυρός και προγραμματιζόμενα πυρομαχικά εναερίου εκτονώσεως (ΑΒΜ). Εντοπισμός στόχου από τους αισθητήρες του συστήματος επιτυγχάνεται σε μέγιστη απόσταση 18 χλμ. ενώ το πυροβόλο 30 χιλ. επιτρέπει δραστικό βεληνεκές 2-4.000 μέτρων, αναλόγως μεγέθους στόχου. Το όπλο, εξασφαλίζει ταχεία πρόσκτηση, ακριβή ιχνηλάτηση και εμπλοκή ακριβείας χαμηλά ιπταμένων εναερίων στόχων (συμπεριλαμβανομένων μικρού μεγέθους δρόνων ή περιπλανώμενων πυρομαχικών) ακόμη και όταν το σκάφος πλέει.
Για να αναλάβει τους νέους ρόλους του, το CB90 CX είναι μεγαλύτερο (μήκος 18 μέτρα, πλάτος 4 μέτρα) και είναι προαιρετικώς επανδρωμένο, δεδομένου ότι μπορεί να επιχειρεί αυτόνομα, στηριζόμενο στο λογισμικό Αυτόνομου Πυρήνα Ωκεανού της Saab. Η διασύνδεση αισθητήρων και όπλων, σε συνδυασμό με την μεταφορά δυνάμεων, προσφέρει αλληλοκάλυψη κι επιτρέπει σε έναν στόλο ή δύναμη από CB90 CX (ή και παλαιότερων εκδόσεων σε συνεργασία) να επιχειρεί με αυξημένη επιβιωσιμότητα και πιθανότητες επιτυχούς εκτελέσεως της αποστολής.
Σύμφωνα με την Saab, η Σουηδία είναι ο πρώτος πελάτης του CB90 CX, το οποίο βρίσκεται ήδη σε παραγωγή και θα συνυπηρετεί με το μικρότερο CB90 NG. Τον Φεβρουάριο του 2026, η σουηδική Υπηρεσία Αμυντικού Υλικού (FMV) ανέθεσε τετραετή συμφωνία-πλαίσιο αξίας 63 εκατ. ευρώ περίπου για την προμήθεια 8 συστημάτων SeaSnake 30, με δικαίωμα προαιρέσεως (option) για επιπλέον 29 συστήματα. Η έναρξη παραδόσεων είναι προγραμματισμένη για τον Φεβρουάριο του 2028 με πέρας τα τέλη του ιδίου έτους. Με τα πυροβόλα, παραγγέλθηκαν τρισδιάστατα ραντάρ Spexer 2000 3D Mk III της Hensoldt για εντοπισμό στόχων και μεγάλο απόθεμα βλημάτων ΑΒΜ.
Δεν έχουν γίνει γνωστές συμβάσεις για συστήματα ραντάρ Giraffe 1X ή βλήματα Marte ER, επομένως στην παρούσα φάση αυτές οι εκδόσεις του CB90 CX αποτελούν επιλογές που ακόμη δεν έχουν γίνει από την Σουηδία.
Είναι πραγματικά τόσο απαραίτητο το πρόγραμμα VICTA για την ΔΕΠ;
