STARK Defence: Το πρώτο ευρωπαϊκό επιθετικό USV που εκτοξεύει Περιπλανώμενο Πυρομαχικό
Από Σάββας Δ. Βλάσσης
Σε εξέλιξη βρίσκεται η φετινή άσκηση δοκιμών και πειραματισμού για ανεπάνδρωτα συστήματα, που συνδιοργανώνει το ναυτικό της Πορτογαλίας και το ΝΑΤΟ αλλά ήδη καταγράφηκε μια σημαντική πρωτιά. Η 16η άσκηση Ρομποτικού Πειραματισμού και Πρωτοτυποποίησης Ναυτικών Ανεπάνδρωτων Συστημάτων (REPMUS) 2026 που ξεκίνησε στις 31 Αυγούστου και θα διαρκέσει μέχρι τις 25 Σεπτεμβρίου, είναι η μεγαλύτερη παγκοσμίως και αφορά θαλάσσια ανεπάνδρωτα συστήματα, αεροπορικού (UAV), ναυτικού (USV) και υποβρυχίου (UUV) τύπων, με σκοπό να επιδειχθούν σε ένοπλες δυνάμεις της Συμμαχίας, για την ενσωμάτωσή τους στις ναυτικές επιχειρήσεις.
Η άσκηση πραγματοποιείται στις εγκαταστάσεις του Κέντρου Επιχειρησιακού Πειραματισμού Ναυτικού και της τοπικής ελεύθερης τεχνολογικής ζώνης σε μια τεράστια θαλάσσια έκταση. Οι συμμετοχές εφέτος υπερβαίνουν τα 1.500 άτομα από 36 πολεμικά ναυτικά, 60 εταιρείες, 13 πανεπιστήμια και 5 οντότητες του ΝΑΤΟ που σχετίζονται με το αντικείμενο.
Περισσότερα από 300 ανεπάνδρωτα συστήματα περιλαμβάνονται στο πρόγραμμα επιδείξεως αλλά ήδη η STARK Defence ξεχώρισε με μία άκρως ενδιαφέρουσα και επιτυχή επίδειξη ικανότητος. Η γερμανική εταιρεία συγκεκριμένα, επέδειξε την ικανότητα εκτοξεύσεως – βολής περιπλανώμενου πυρομαχικού (Loitering Munition) υψηλών επιδόσεων από USV, καθιστάμενη η πρώτη στην Ευρώπη.
Σύμφωνα με πλάνα που δημοσιοποίησε η STARK Defence στις 17 Σεπτεμβρίου, το Vanta που έχει αναπτύξει, χρησιμοποιήθηκε ως πλατφόρμα κρούσεως σε βάθος. Στην συγκεκριμένη διαμόρφωση, το Vanta έφερε προσαρμοσμένους δύο σωλήνες – κάνιστρα εκτοξεύσεως, από τους οποίους εκτελέστηκε βολή ενός περιπλανώμενου πυρομαχικού Cascade, επίσης δικής της αναπτύξεως. Τέτοιες βολές, έχει εκτελέσει ήδη η εταιρεία νωρίτερα εφέτος αλλά πλέον, είναι η πρώτη φορά που πραγματοποιήθηκε βολή ενώπιον επισήμων, αποδεικνύοντας την ωριμότητα της προτάσεως.
Δύο Vanta-6, η έκδοση μήκους 6 μέτρων, επιχείρησαν καθημερινώς στην REMPUS 2026, σε διάφορες αποστολές. Το USV έχει αυτονομία 910 ν.μ., μπορεί να αναπτύξει μέγιστη ταχύτητα 45 κόμβων και μεταφέρει φορτίο βάρους μέχρι 500 κιλών.
Το Cascade σχεδιάστηκε εξαρχής για εκτόξευση από σφραγισμένο περιλήπτη – κάνιστρο και αναλόγως διαμορφώσεως, έχει εμβέλεια 40, 60 ή 100 χλμ. ενώ το ωφέλιμο φορτίο είναι μέχρι 4,5 κιλά. Πετώντας σε πολύ μικρή απόσταση από την επιφάνεια της θαλάσσης, το Cascade είναι δύσκολο να εντοπιστεί και να εγκλωβιστεί.
Οι ουκρανικές ένοπλες δυνάμεις, έχουν χρησιμοποιήσει επιχειρησιακά την ιδέα εκτοξεύσεως τέτοιου τύπου όπλων από USV. Πρόκειται όμως για δρόνους τύπου FPV που έχουν πιο μικρές επιδόσεις σε σχέση με το Cascade. Το ότι η STARK Defence εμφανίζεται πρώτη στην Ευρώπη να παρουσιάζει Περιπλανώμενο Πυρομαχικό υψηλών επιδόσεων ικανό για εκτόξευση από ναυτικές πλατφόρμες, οφείλεται στο ότι το Cascade σχεδιάστηκε εξ αρχής με αυτή την ιδέα και η συνύπαρξη του Vanta στην οικογένεια συστημάτων που προσφέρει η εταιρεία, απλοποίησε την εκτέλεση.
Η STARK Defence, σε αντίθεση με τους περισσότερους κολοσσούς που έχουν εμπλακεί στην ανάπτυξη USV με αμυντικό κυρίως προσανατολισμό ή για την υποστήριξη επιχειρήσεων γενικότερα, κινήθηκε ταχέως στην ανάπτυξη ενός USV για επίθεση. Η νεοφυής, ως πιο ευέλικτη και γρήγορη, δεν ακολούθησε την πεπατημένη προσέγγιση και χωρίς χρονοβόρες γραφειοκρατικές διαδικασίες των παραδοσιακών κατασκευαστών, παρουσίασε αποτέλεσμα σε εύλογο χρόνο.
Αυτό όμως δεν ήταν το μόνο επίπεδο στο οποίο φάνηκε η ικανότητα της νεοφυούς εταιρείας. Στην περίπτωση της βολής ενός Περιπλανώμενου Πυρομαχικού από κινούμενη ναυτική πλατφόρμα, το μείζον πρόβλημα που πρέπει να αντιμετωπιστεί, είναι αυτό της τηλεμετρίας και των ηλεκτρονικών παρεμβολών. Η πρόκληση είναι μεγάλη επειδή το πυρομαχικό πρέπει να απογειωθεί, να βρει σήμα και να μεταδώσει βίντεο στον χειριστή που βρίσκεται χιλιόμετρα μακριά ενώ ο κυματισμός στην θάλασσα περιορίζει τον ορίζοντα. Επιπλέον, οι σταθεροποιητές (gimbal) που απαιτούνται για να εκτοξευτεί σωστά ένα βλήμα από ένα σκάφος που κλυδωνίζεται είναι μηχανικά περίπλοκοι, εξού και το υψηλό κόστος τους. Για την επίλυση του προβλήματος, η STARK Defence ανέπτυξε ένα πλήρως ψηφιακώς ενοποιημένο σύστημα, στο οποίο το USV και το πυρομαχικό είναι δύσκολο να παρεμβληθούν ηλεκτρονικά. Επιπλέον, όταν ένα USV εκτοξεύει ένα Περιπλανώμενο Πυρομαχικό, απαιτείται η εξαιρετικά δύσκολη διατήρηση ασφαλούς και κρυπτογραφημένης διπλής ζεύξεως μέσω δορυφόρου. Η γερμανική εταιρεία ανταπεξήλθε σε όλες αυτές τις προκλήσεις.
Συνοπτικώς, οι Ουκρανοί απέδειξαν ότι ένα οπλισμένο USV μπορεί να πετύχει τακτικά αποτελέσματα, στοχοποιώντας ακόμη και κύριες μονάδες κρούσεως ή και παράκτιους στόχους και η STARK Defence εμφανίζεται η πρώτη που “διάβασε” σωστά αυτό το μήνυμα. Κατέστη έτσι η πρώτη εμπορική εταιρεία στην Δύση που παρουσίασε ολοκληρωμένο σχετικό βιομηχανικό προϊόν – οπλικό σύστημα προδιαγραφών NATO. Ο ΔΟΥΡΕΙΟΣ ΙΠΠΟΣ έχει αναλύσει ότι μέχρι σήμερα στην Ευρώπη, ελάχιστα πολεμικά ναυτικά έχουν εντάξει σε υπηρεσία USV και αυτά για υποστηρικτικές αποστολές όπως οι Αντιναρκικές Επιχειρήσεις (MCM) ενώ στον παρόντα χρόνο κάποια εξ αυτών πειραματίζονται και αξιολογούν την χρησιμοποίηση USV σε αποστολές αναγνωρίσεως – επιτηρήσεως. Το Vanta πλέον, μπορεί να θεωρηθεί το πρώτο ευρωπαϊκό δείγμα USV που φέρει οπλισμό υψηλών επιδόσεων στην μορφή του Cascade, για επιθετικές αποστολές.
