Από Σάββας Δ. Βλάσσης
Το πρώτο ανεπάνδρωτο σκάφος επιφανείας (USV) παραδόθηκε στις Ένοπλες Δυνάμεις της Γερμανίας (Bundeswehr) από την γερμανική εταιρεία STARK, με επιχειρησιακό χρήστη την Υπηρεσία Κυβερνοχώρου και Πληροφοριών. Το έργο είναι πρωτοβουλία καινοτομίας του Κέντρου Κυβερνο-Καινοτομίας σε συνεργασία με το Κέντρο Ψηφιοποιήσεως, αμφότερα των Bundeswehr, και τους επόμενους μήνες έχει προγραμματιστεί εκπαίδευση του προσωπικού κι εκτέλεση περαιτέρω δοκιμών σε πραγματικές επιχειρήσεις και σε αποστολές αναγνωρίσεως.
Πρόκειται για USV μήκους 6 μέτρων με την υπηρεσιακή ονομασία Seetaube, που βασίζεται στην μεγαλύτερη έκδοση του Vanta, το οποίο παρουσίασε η γερμανική εταιρεία το 2025. Τα Vanta-4 και Vanta-6, αναπτύχθηκαν για αναγνώριση κι επιχειρήσεις σε παράκτια ύδατα καθώς και για την προστασία λιμένων και κρίσιμων θαλασσίων υποδομών. Το USV επιτυγχάνει ταχύτητες άνω των 45 κόμβων και μπορεί να μεταφέρει ωφέλιμο φορτίο ως και 500 κιλά.
Η αυτόνομη λειτουργία του στηρίζεται στο λογισμικό Minerva της STARK, με αλγορίθμους Τεχνητής Νοημοσύνης, στο οποίο στηρίζονται όλες οι ανεπάνδρωτες πλατφόρμες που έχει παρουσιάσει. Το Minerva υποστηρίζει δυνατότητα λειτουργίας του Seetaube σε καθεστώς αγέλης και ολοκλήρωση με τακτικά συστήματα μάχης των πολεμικών πλοίων. Ο υψηλός βαθμός αυτοματισμών, σε συνδυασμό με την ανθεκτικότητα του USV σε καιρικές συνθήκες, εξασφαλίζουν διαρκή – επίμονη αναγνώριση κι επιτήρηση περιοχών, χωρίς δέσμευση προσωπικού.
Το Seetaube είναι εξοπλισμένο με αισθητήρες, κάμερες και σύστημα ραντάρ. Με βάση προσχεδιασμένες αποστολές, το σύστημα μπορεί να πλοηγείται αυτόνομα εντός καθορισμένων παραμέτρων και να λειτουργεί με υψηλό βαθμό αυτοματισμού. Ένας χειριστής παρακολουθεί εξ αποστάσεως την αποστολή και μπορεί να παρέμβει ανά πάσα στιγμή. Τα συλλεγόμενα δεδομένα μεταδίδονται με ασφάλεια στον τερματικό χειριστή και είναι άμεσα διαθέσιμα για την δημιουργία τακτικής εικόνας.
Εν τούτοις, επιχειρησιακώς, το Γερμανικό Ναυτικό σχεδιάζει να αξιοποιήσει το Seetaube ως οργανικό – συνοδό μέσο μονάδων κρούσεως που δρουν ανεξάρτητα. Σε αυτό τον ρόλο, πρωτεύουσα αποστολή του θα είναι να βοηθάει στον άμεσο και ακριβή εντοπισμό ραδιοεκπομπών, που παραπέμπουν σε ύποπτα ίχνη – απειλές. Η διόπτευση ακριβείας, δηλαδή η εύρεση της κατευθύνσεως της εκπομπής με υψηλή ακρίβεια, απαιτεί “σκόπευση” από δύο θέσεις γνωστών συντεταγμένων – στίγματα. Τοιουτοτρόπως, πέραν των μέσων που φέρει η ίδια η μονάδα κρούσεως, το Seetaube θα προσφέρει μια δεύτερη διόπτευση, μέσω της οποίας θα γίνεται τριγωνισμός σημάτων και ακριβής εύρεση του στίγματος του υπόπτου ίχνους – απειλής.
«Το Seetaube αυξάνει άμεσα την αποτελεσματικότητα των στρατευμάτων – χωρίς να απαιτείται μια επιπλέον μεγάλη πλατφόρμα. Το ανεπάνδρωτο σύστημα παρέχει μια δεύτερη βάση ευρέσεως διοπτεύσεως για ακριβή εντοπισμός θέσεως στην θάλασσα και επεκτείνει την παρουσία του στόλου χωρίς να δεσμεύει άλλο πλοίο», εξήγησε ο επικεφαλής του Κέντρου Κυβερνο-Καινοτομίας. Σύμφωνα με τον ίδιο, τα αρθρωτά αναπτυγμένα συστήματα ενισχύουν τις υπάρχουσες αλυσίδες δράσεως, χωρίς να προκαλούν νέα πολυπλοκότητα.
Στο μέλλον, το Seetaube θα μπορεί να αναλάβει και αποστολές κρούσεως. Ήδη η STARK έχει επιδείξει εκτόξευση περιπλανώμενου πυρομαχικού τύπου Cascade από σωλήνα εκτοξεύσεως προσαρμοσμένου στο Vanta. Με αυτό ή άλλον οπλισμό εξάλλου, το Seetaube θα μπορεί να αναλάβει την εξουδετέρωση ασύμμετρων απειλών.
Η STARK εφαρμόζει μια επιθετική στρατηγική επεκτάσεως της παραγωγής της σε βασικές ευρωπαϊκές χώρες, με σκοπό να μετατρέψει τα πρωτότυπα σε συστήματα μαζικής βιομηχανικής κλίμακος για το ΝΑΤΟ. Συναφώς με τον στόχο αυτόν, τον Αύγουστο ανακοινώθηκε συνεργασία με την δανέζικη Seasight Solutions για δημιουργία της “Σκανδιναβικής γραμμής παραγωγής” (Nordic production). Η κατασκευή του πρώτου σκάφους είναι προγραμματισμένη να ξεκινήσει τον προσεχή Οκτώβριο. Στις 2 Σεπτεμβρίου εξάλλου, η STARK υπέγραψε μνημόνιο συνεργασίας (MoU) με τα γερμανικά ναυπηγεία Flensburger Shipyard (FSG) με σκοπό να δημιουργηθεί η βιομηχανική βάση για μελλοντική παραγωγή του Vanta σε μεγάλη κλίμακα, εν αναμονή επισήμων κρατικών παραγγελιών. Με αυτό το δίκτυο, επιδιώκεται η δραματική μείωση των χρόνων παραδόσεως, προσφέροντας στα κράτη-μέλη του ΝΑΤΟ μια εγχώρια, ευρωπαϊκή λύση για φθηνά και μαζικής παραγωγής USV.
Η εξέλιξη έχει ενδιαφέρον, επειδή στην Ευρώπη, ελάχιστοι είναι ακόμη οι επιχειρησιακοί χρήστες USV. Μόνο η Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο έχουν εντάξει σε υπηρεσία USV, αλλά εξειδικευμένα μέχρι τώρα για Αντιναρκικές Επιχειρήσεις (MCM). Στο Ηνωμένο Βασίλειο, έχει αναπτυχθεί το Madfox, που όπως το Seetauber, χρησιμοποιείται για την δοκιμή αισθητήρων αναγνωρίσεως και την εκτόξευση μικρών δρόνων.
Επιτυχής δοκιμή – συμμετοχή του νέου RF49D USV της TRYGONS στην “ΔΟΥΡΕΙΟΣ ΙΠΠΟΣ 2026”
