Από Σάββας Δ. Βλάσσης
Η ανάταξη της Ελληνικής Αμυντικής Βιομηχανίας, μέσω αναλήψεως βιομηχανικού έργου από προμήθειες υλικού ή συμμετοχών σε ευρωπαϊκά ερευνητικά προγράμματα, βρίσκεται στην επικαιρότητα τα τελευταία έτη, επειδή η κυβέρνηση έχει αποφασίσει να αυξήσει σημαντικά τις αμυντικές δαπάνες. Αλλά ενώ διαρκώς έχουμε δηλώσεις περί των ανωτέρω, από όλα αυτά, δείχνουν να απουσιάζουν οι δύο κρατικές εταιρείες του κλάδου, η ΕΑΒ και η ΕΑΣ. Και αυτό έχει ενδιαφέρον, γιατί η θέση ότι οι κρατικές εταιρείες πρέπει να είναι ισχυρές ώστε να συμμετέχουν σε μεγάλα προγράμματα και μέσω αυτών να αναθέτουν υποκατασκευαστικό έργο σε μικρότερες ελληνικές εταιρείες – προμηθευτές τους, είναι ευρέως αποδεκτή.
Ειδικώς η ΕΑΣ ΑΒΕΕ, χωρίς πωλήσεις προϊόντων στις Ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις και την διεθνή αγορά, “ακούγεται” μόνο μέσω όσων διαρρέονται επιλεκτικώς για τα αρχικά αποτελέσματα του κοινοπρακτικού σχήματος Hellenic Ammunition A.E. που συστήθηκε με την σλοβακική MSM Group (θυγατρική της τσεχικής CSG). Έχει ενδιαφέρον όμως να εξεταστεί, το πού βρίσκεται η ΕΑΣ ΑΒΕΕ αυτή καθ’ αυτή, καθαρά ως εταιρεία του Ελληνικού Δημοσίου, πέραν της ανωτέρω συνεργασίας, και του τί ανάγκες μπορεί να καλύψει εάν απαιτηθεί, ακόμη και στα πιο βασικά είδη.
Στο εργοστάσιο Υμηττού, σήμερα πλέον λειτουργεί μόνο η γραμμή συναρμολόγησης της πολεμικής κεφαλής του βλήματος αέρος – αέρος IRIS-T ενώ κατασκευάζονται επίσης ο κορμός και τα ειδικά μέρη της. Η παραγωγικότητα, δεν καλύπτει την αυξημένη ζήτηση από πλευράς Diehl αν και κρίνεται ότι υπάρχουν περιθώρια για λήψη μέτρων. Μία πιθανότητα, είναι η μεταφορά της παραγωγής του IRIS-T καθετοποιημένα στο εργοστάσιο Μάνδρας, χωρίς όμως να έχει γίνει κάτι προς αυτή την κατεύθυνση.
Σημειώνεται ότι η μετεγκατάσταση του εργοστασίου Υμηττού έπρεπε να έχει περατωθεί στα τέλη 2025, σύμφωνα με προηγούμενο προγραμματισμό. Μέχρι σήμερα όμως, δεν έχει γίνει τίποτα επ’ αυτού.
Στο εργοστάσιο Μάνδρας, όπως έχει γράψει ο ΔΟΥΡΕΙΟΣ ΙΠΠΟΣ, τερματίστηκε και τυπικώς το προβληματικό έργο επαναφοράς σε ενέργεια 92 τεθωρακισμένων BMP-1, σε συνεργασία με ξένο οίκο, για λογαριασμό της Αιγύπτου. Πλέον δεν υπάρχει παραγωγή στο εργοστάσιο, που αναλάμβανε κατασκευές κανίστρων πυραύλων, συγκροτημάτων κ.λπ.
Το εργοστάσιο Αιγίου, υπολειτουργεί, με την παραγωγή μόνο θραυσμάτων για την πολεμική κεφαλή του βλήματος IRIS-T και πολύ μικρά έργα, όπως η μετατροπή 25 βαρέων πολυβόλων M2HB με μηχανισμό Ταχείας Αλλαγής Κάννης (ΤΑΚ) για το Πολεμικό Ναυτικό. Το καλυκοποιείο, που παρήγαγε κάλυκες για βλήματα πυροβόλων, έχει παύσει να λειτουργεί.
Για το εργοστάσιο Λαυρίου, με πρόσφατη απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου, θα επιδιωχθεί η αύξηση της παρεχομένης μέσης ισχύος των μετασχηματιστών από 5,4 MVA σε 10, με προοπτική να φθάσει τα 20. Για τον σκοπό, θα απαιτηθεί δαπάνη 4,34 εκατ. €, το οποίο θα προέλθει από αύξηση Μετοχικού Κεφαλαίου. Η αναβάθμιση ισχύος είναι απαραίτητη για την λειτουργία οβιδουργείου.
Από εκεί και πέρα, το εργοστάσιο στο Λαύριο έχει αναλάβει δύο συμβάσεις:
- Σύμβαση 235.626 ευρώ από την σερβική EDePro για την παράδοση από απόθεμα της εταιρείας προωθητικών γεμισμάτων Μ2 των 8 ιντσών προς 43 €/ τεμάχιο και Μ4Α1 των 155 χιλ. προς 33 €/ τεμάχιο.
- Σύμβαση 7 εκατ. € από την ισπανική FM Grenada (θυγατρική της CSG) για γόμωση 100.000 κορμών βλημάτων 105 χιλ. προς 70 €/ μονάδα.
Τα ανωτέρω, δείχνουν ότι ως αυτόνομη οντότητα, η ΕΑΣ ΑΒΕΕ υπολειτουργεί, έχει απωλέσει τεχνογνωσία βασικών τομέων δραστηριότητος, έχει αποψιλωθεί από καταρτισμένο προσωπικό και δεν καλύπτει συμβάσεις των Ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων, ούτε εξάγει προϊόντα της. Το σχέδιο αναπτύξεως, βασίζεται στο κοινοπρακτικό σχήμα με την MSM Group που αφορά το εργοστάσιο Λαυρίου και ένα δεύτερο για το εργοστάσιο Αιγίου, για το οποίο όπως έχει γράψει ο ΔΟΥΡΕΙΟΣ ΙΠΠΟΣ, έχει επιδειχθεί έντονο ενδιαφέρον από τον ινδικό Kalyani Group. Μόνο το πρόγραμμα IRIS-T θα παραμείνει ως έχει, με πιθανή την μεταφορά της παραγωγής στο εργοστάσιο Μάνδρας, όπως προελέχθη.
Ως προς το εργοστάσιο Αιγίου, με την προοπτική εισόδου ξένου επενδυτή που θα επιλεγεί στο πλαίσιο νέας κοινοπραξίας, η ΕΑΣ ΑΒΕΕ υλοποιεί μελέτη ανεγέρσεως νέου κτιριακού συγκροτήματος στο οποίο θα εγκατασταθεί οβιδουργείο. Η σχετική δαπάνη εκτιμάται σε 8 εκατ. €, πέραν του κόστους επενδύσεων για μηχανολογικό εξοπλισμό.
Υπενθυμίζεται ότι στο Αίγιο, παραμένει ανεκμετάλλευτος ο μηχανολογικός εξοπλισμός που είχε αποκτηθεί προ ετών με δαπάνη 12 εκατ. € από το ΓΕΣ, λόγω προβλημάτων στατικότητος του εργοστασιακού συγκροτήματος. Ως περιουσιακό στοιχείο του ΓΕΣ, θα μπορούσε τόσα χρόνια ο εξοπλισμός να έχει παραχωρηθεί σε Στρατιωτικά Εργοστάσια για συγκεκριμένες παραγωγές.
Ένα δεύτερο σημείο που έχει ενδιαφέρον, είναι ότι και στο εργοστάσιο Αιγίου, προορίζεται να λειτουργήσει οβιδουργείο, προς όφελος του νέου επενδυτή που θα εξευρεθεί. Αυτό είναι αρκετά παράδοξο, δεδομένου ότι επί του ιδίου αντικειμένου υφίσταται και η συνεργασία με την MSM Group στο Λαύριο. Έτσι, η ΕΑΣ ΑΒΕΕ θα συμμετέχει σε δύο κοινοπρακτικά σχήματα για την παραγωγή πυρομαχικών πυροβολικού, που μπορεί συγκυριακώς να παρουσιάζει ανάπτυξη μετά τον πόλεμο στην Ουκρανία αλλά η κατάσταση αυτή αναμένεται να αναστραφεί στο μέλλον.
Συνοψίζοντας, εφόσον ο κρατικός σχεδιασμός έχει περιοριστεί στις συνεργασίες με δύο ξένους επενδυτές, έχει ενδιαφέρον κατά πόσο η ΕΑΣ ΑΒΕΕ θα επωφεληθεί από τα μεγάλου ύψους εξοπλιστικά προγράμματα που έχει δρομολογήσει το ΥΠΕΘΑ, με παραχώρηση έργου. Σε αυτή την περίπτωση, ο ξένος ανάδοχος του προγράμματος, δεν θα λειτουργήσει ως επενδυτής, βάσει συμφωνημένου σχεδίου αναπτύξεως επιλεγμένης ικανότητος της ΕΑΣ ΑΒΕΕ. Η εμπειρία του παρελθόντος, δείχνει ότι σε τέτοιες υποθέσεις, το σοβαρό έργο που εξασφαλίζει την ένταξη της εταιρείας στην αλυσίδα προμηθευτών του αναδόχου του έργου, κατευθύνεται σε ιδιωτικές εταιρείες ενώ οι κρατικές αναλαμβάνουν απλώς κάποιες κατασκευές περιορισμένης αξίας και βιομηχανικής προοπτικής, χωρίς μεταφορά τεχνολογίας.
Πέραν αυτών, η ΕΑΣ ΑΒΕΕ δεν παρουσιάζεται ικανή να διεκδικήσει θέση συνεργάτη σε πολυεθνικά προγράμματα αναπτύξεως οπλικών συστημάτων, όπως ήταν το πρόγραμμα IRIS-T. Εφόσον η εταιρεία ταυτίζει την πορεία της με τις κατευθύνσεις των συνεργατών στις κοινοπραξίες και ελλείψει αρμοδίου κρατικού φορέα με ευθύνη την ανάπτυξή της βάσει στρατηγικού σχεδίου, είναι αναμενόμενος ο περιορισμένος ορίζοντας στόχων. Μελλοντικώς, σε βάθος μερικών ετών, διαφαίνεται η επαναπόκτηση κάποιας παραγωγικής ικανότητος στον τομέα των συμβατικών πυρομαχικών πεζικού και πυροβολικού.
Ισχυρό ενδιαφέρον του Ινδικού Kalyani Group για κοινοπραξία με ΕΑΣ στο Αίγιο
