ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ
Τον κίνδυνο αποδυνάμωσης της εγχώριας αμυντικής παραγωγής από τη σύγχυση ρόλων κράτους και βιομηχανίας αναδεικνύει ο βουλευτής και υπεύθυνος του ΚΤΕ Άμυνας του ΠΑΣΟΚ Μιχάλης Κατρίνης, με ερώτησή του προς τον υπουργό Εθνικής Άμυνας Νίκο Δένδια για το μη επανδρωμένο σκάφος «Πυρπολητής», μετά από συνεργασία με τον τομέα Άμυνας του κόμματος.
Ο βουλευτής επισημαίνει το πρόβλημα που δημιουργείται όταν το κράτος καλεί επιχειρήσεις να επενδύσουν και ταυτόχρονα αναπτύσσει δική του λύση, ενώ καθορίζει τις απαιτήσεις και αξιολογεί τα συστήματα. Χωρίς σαφείς κανόνες, οι επιχειρήσεις αντιμετωπίζουν αβεβαιότητα για την ισότιμη αξιολόγηση και τη μελλοντική αξιοποίηση των προτάσεών τους.
Η ανησυχία που αναδεικνύει αφορά τις συνέπειες για τις ίδιες τις Ένοπλες Δυνάμεις: η αποθάρρυνση επενδύσεων περιορίζει τη δημιουργία εγχώριας τεχνογνωσίας και παραγωγικών δυνατοτήτων, από τις οποίες εξαρτάται η μακροπρόθεσμη υποστήριξη των συστημάτων τους.
Στην ερώτησή του αναγνωρίζει τη σημασία της επιχειρησιακής πρωτοβουλίας των Ενόπλων Δυνάμεων, ζητώντας αποσαφήνιση των ρόλων των Επιτελείων, του Ελληνικού Κέντρου Αμυντικής Καινοτομίας (ΕΛΚΑΚ) και της εγχώριας βιομηχανίας. Τα Επιτελεία πρέπει να καθορίζουν τις απαιτήσεις, να δοκιμάζουν και να αξιολογούν, με την εγχώρια βιομηχανία να αναλαμβάνει ανάπτυξη, παραγωγή και υποστήριξη των συστημάτων.
Ο ΠΥΡΠΟΛΗΤΗΣ και το Corsair της Saronic θα ενισχύσουν το Πολεμικό Ναυτικό
Υπενθυμίζει ότι, παράλληλα με τον «Πυρπολητή», το ΕΛΚΑΚ έχει καλέσει 23 ελληνικές εταιρείες και κοινοπραξίες σε πρόγραμμα ανάπτυξης δύο αυτόνομων σκαφών επιφανείας, προϋπολογισμού 12 εκατ. ευρώ.
Ο Μιχάλης Κατρίνης ζητά στοιχεία για τη σχέση των δύο προγραμμάτων και τις πιθανές επικαλύψεις, τις συμμετέχουσες ελληνικές εταιρείες, την εγχώρια προστιθέμενη αξία, την προέλευση των υποσυστημάτων και τα δικαιώματα παραγωγής και υποστήριξης. Ζητά επίσης να διευκρινιστούν οι διαδικασίες ανάθεσης σε προμηθευτές και αναδόχους.
Η Ερώτηση, έχει ως εξής:
Προς: Υπουργό Εθνικής Άμυνας κ. Ν. Δένδια
Θέμα: Αποσαφήνιση ρόλων μεταξύ Ενόπλων Δυνάμεων και εγχώριας αμυντικής βιομηχανίας
Κύριε Υπουργέ,
Πρόσφατα, το Πολεμικό Ναυτικό (ΠΝ) προχώρησε στην παρουσίαση του Μη Επανδρωμένου Σκάφους Επιφανείας (USV) «Πυρπολητής», το οποίο σχεδιάστηκε και αναπτύχθηκε εσωτερικά από τις Ένοπλες Δυνάμεις.
Προφανώς θεωρούμε χρήσιμη κάθε πρωτοβουλία που ενισχύει άμεσα την επιχειρησιακή ετοιμότητα και επιταχύνει την εισαγωγή νέων τεχνολογιών στις Ένοπλες Δυνάμεις. Όμως πρέπει να είναι σαφείς και να τηρούνται χωρίς παρεκκλίσεις οι διακριτοί ρόλοι των Γενικών Επιτελείων και του ΕΛΚΑΚ, προκειμένου να διασφαλίζεται η διαφάνεια των διαδικασιών και των επιλογών. Τα Γενικά Επιτελεία οφείλουν να καθορίζουν τις επιχειρησιακές απαιτήσεις, να είναι φορείς πειραματισμών, δοκιμών και αξιολόγησης, καθώς και τελικοί χρήστες. Το ΕΛΚΑΚ να χρηματοδοτεί και να διαχειρίζεται την ανάπτυξη και το τεχνολογικό ρίσκο μέσω διαφανών και ανταγωνιστικών διαδικασιών και το ελληνικό οικοσύστημα να αναλαμβάνει τη σχεδίαση, την ανάπτυξη, την ολοκλήρωση, την παραγωγή και την υποστήριξη των λύσεων. Η σύγχυση αυτών των ρόλων δεν ενισχύει την εθνική αυτονομία. Αντιθέτως, αποδυναμώνει τη λογοδοσία και περιορίζει τη δυνατότητα δημιουργίας βιώσιμης εγχώριας παραγωγικής ικανότητας.
Συνεπώς, δημόσιες αναφορές για μονομερή ανάπτυξη συστημάτων από τις Ένοπλες Δυνάμεις δημιουργούν την εντύπωση αμφισβήτησης του πιο πάνω αναφερόμενου καταμερισμού των ρόλων και ενδεχομένως αποτελούν προαναγγελία αδιαφανών διαδικασιών και απευθείας αναθέσεων. Η επιχειρησιακή πρωτοβουλία των Ενόπλων Δυνάμεων είναι απολύτως αναγκαία. Δεν μπορεί, όμως, να υποκαταστήσει τον ανταγωνισμό, την ανεξάρτητη τεχνική αξιολόγηση, την προστασία της διανοητικής ιδιοκτησίας και τη λογοδοσία για τη διάθεση δημόσιων πόρων. Κάθε αλλαγή πολιτικής οφείλει, συνεπώς, να αιτιολογείται πλήρως, να στηρίζεται σε συγκρίσιμα στοιχεία και να τίθεται υπό θεσμικό έλεγχο.
Δεδομένου ότι παράλληλα με τον «Πυρπολητή», το ΕΛΚΑΚ έχει εκδώσει την υπ’ αριθμ. 01/25 Πρόσκληση Υποβολής Δεσμευτικών Προτάσεων (RfP 01-2025, Στάδιο Β.ΙΙ), με προϋπολογισμό 12.000.000 ευρώ, καλώντας 23 ελληνικές εταιρείες και κοινοπραξίες να συμμετάσχουν σε ένα απαιτητικό πρόγραμμα Έρευνας και Ανάπτυξης (R&D) για δύο Αυτόνομα Σκάφη Επιφανείας, με τίτλο «Ανάπτυξη Αυτόνομων Συστημάτων – Μη Επανδρωμένα Θαλάσσια Σκάφη Επιφανείας»,
Δεδομένου ότι έχει επισημανθεί η αναγκαιότητα βελτιώσεων στο θεσμικό πλαίσιο λειτουργίας του ΕΛΚΑΚ για την ενίσχυση της ευελιξίας του,
Δεδομένου ότι η επίκληση της επείγουσας ανάγκης οδηγεί σε αδιαφάνεια, προεπιλεγμένες λύσεις ή παράκαμψη του οικοσυστήματος που το ίδιο το κράτος δημιούργησε και κάλεσε να επενδύσει,
ΕΡΩΤΑΤΑΙ Ο κ. ΥΠΟΥΡΓΟΣ:
- Ποιες ελληνικές εταιρείες συμμετείχαν στην ανάπτυξη και παραγωγή του USV «Πυρπολητής»;
- Ποια είναι η εγχώρια προστιθέμενη αξία στο USV «Πυρπολητής»;
- Ποια βασικά υποσυστήματα χρησιμοποιήθηκαν στο USV «Πυρπολητής», ποια είναι η προέλευσή τους και ποιος είναι ο κάτοχος των πνευματικών δικαιωμάτων; Έχουν διασφαλιστεί δικαιώματα βιομηχανικής παραγωγής και υποστήριξης;
- Υπάρχει συγκριτική τεχνικοοικονομική αναφορά μεταξύ του «Πυρπολητή» και του προγράμματος USV του ΕΛΚΑΚ ως προς τις επιχειρησιακές απαιτήσεις, την αρχιτεκτονική, την ωριμότητα, το κόστος κύκλου ζωής, τα δικαιώματα χρήσης, την κλιμάκωση παραγωγής και τις πραγματικές ή δυνητικές επικαλύψεις;
- Με ποια διαδικασία θα γίνουν οι αναθέσεις σε προμηθευτές, αναδόχους κ.λπ.;
Ο ερωτών Βουλευτής
Μιχάλης Κατρίνης
Με οπλισμό τα διαθέσιμα M1126, M1129, M1134 Stryker που ενδιαφέρουν τον Ελληνικό Στρατό
