Από Σάββας Δ. Βλάσσης
Στις 17 Ιουνίου, η Αεροπορία των ΗΠΑ επέλεξε και ανέθεσε συμβάσεις στις General Atomics Aeronautical Systems, Inc. (GA-ASI) και Anduril Industries για το Συνεργατικό Αεροσκάφος Μάχης (CCA). Η πρώτη θα παραδώσει το FQ-42 ενώ η δεύτερη το FQ-44, το καθένα σε μια αρχική παρτίδα, με σκοπό την συνέχιση των δοκιμών, της αξιολογήσεως και στο τέλος την επιχειρησιακή χρησιμοποίηση. Οι συμβάσεις, προβλέπουν την μελλοντική ανάθεση συμβάσεων για επιπλέον αριθμούς αεροσκαφών τα επόμενα έτη, ώστε να διευκολύνεται η ταχεία και με οικονομικούς όρους ενίσχυση των ικανοτήτων παραγωγής από πλευράς εταιρειών.
Η ανάθεση συμβάσεων, ήλθε αρκετούς μήνες νωρίτερα από το αναμενόμενο, στοιχείο το οποίο δείχνει την πίστη της Αεροπορίας των ΗΠΑ στο πρόγραμμα και τις προτάσεις. Το πρόγραμμα CCA κατέχει κεντρική θέση στο ευρύτερο όραμα της Αεροπορίας των ΗΠΑ ως προς την ομαδική συνεργασία ανθρώπου – μηχανής, συνδυάζοντας αυτόνομα αεροσκάφη με επανδρωμένα μαχητικά, ώστε να επεκτείνει την εμβέλεια, την επίγνωση και την επιβίωση. Τα επανδρωμένα μαχητικά δεν μπορούν να παραχθούν στα χρονοδιαγράμματα ή στις κλίμακες που απαιτούνται για αποτελεσματική αποτροπή ή συνέχιση ενός πολέμου υψηλής εντάσεως. Η αντίληψη του προγράμματος CCA είναι ότι σχεδιάζοντας, αναπτύσσοντας, δοκιμάζοντας και παρατάσσοντας γρήγορα μεγάλο αριθμό οικονομικά προσιτών, μαζικής παραγωγής ημιαυτόνομων μαχητικών, θα μπορέσει η Αεροπορία των ΗΠΑ να ανακτήσει γρήγορα την αεροπορική μάζα μάχης σε ένα σχετικό επιχειρησιακό χρονοδιάγραμμα.
Στόχος είναι η απόκτηση 1.000 περίπου CCA, αξιοποιώντας τον συνεχή ανταγωνισμό μεταξύ προμηθευτών προκειμένου να μειώσει το κόστος. «Μεταβαίνοντας γρήγορα από την ανταγωνιστική επιλογή στην κατασκευή πλήρους κλίμακας, τοποθετούμαστε στην αγορά για να διαθέσουμε ημιαυτόνομα συστήματα υψηλής αξιοπιστίας και ετοιμότητας για μάχη, ώστε να παραμείνουμε μπροστά από την πρόκληση του ρυθμού», δήλωσε ο υπουργός Αεροπορίας Τρόι Μέινκ, ο οποίος αναφέρθηκε στην προμήθεια περισσοτέρων των 150 CCA μέχρι το 2030.
Οι εταιρείες χαρακτηρίζουν τα δύο ανεπάνδρωτα αεροσκάφη ως ημιαυτόνομα μαχητικά και η Anduril υποστηρίζει ότι το FQ-44 είναι το πρώτο του είδους αυτού, που τίθεται σε σειριακή παραγωγή.
Η GA-ASI επιλέχθηκε από την Αεροπορία των ΗΠΑ το 2024 για την κατασκευή αεροσκαφών δκιμών στο πλαίσιο του προγράμματος CCA και 15 μήνες μετά, τον Αύγουστο του 2025 πραγματοποίησε την πρώτη πτήση του το YFQ-42A. Το ανεπάνδρωτο σχεδιάστηκε για ταχεία, αρθρωτή και χαμηλού κόστους ανάπτυξη, επιτρέποντας κοινό σχεδιασμό αεροσκαφών που μπορούν να προσαρμοστούν ταχέως σε διαφορετικά σύνολα αποστολών και απαιτήσεις υπηρεσιών. Η ιδέα της σειράς Gambit της GA-ASI για το CCA, προβλέπει πολλαπλές παραλλαγές που εξυπηρετούν συγκεκριμένες ανάγκες, όπως επιτήρηση μακράς διαρκείας, υπεροχή αέρος-αέρος, πλήγμα αέρος-εδάφους και άλλα.
Ανάλογη εξέλιξη είχε και η προσπάθεια της Anduril, με την ανάθεση συμβάσεως για πρωτότυπο τον Απρίλιο του 2024 και πρώτη πτήση τον Οκτώβριο του 2025. Κατά την εταιρεία, στην τρέχουσα διαμόρφωσή του, το FQ-44 διαθέτει την απαραίτητη εμβέλεια για να αναπτυχθεί οπουδήποτε στον κόσμο, μπορεί να απογειωθεί και να προσγειωθεί σε μικρούς διαδρόμους κι έχει εμβέλεια μάχης που υπερβαίνει σημαντικά την εμβέλεια μάχης των υφισταμένων επανδρωμένων μαχητικών. Το FQ-44 έχει την απαιτούμενη χωρητικότητα ωφέλιμου φορτίου ώστε να έχει πραγματικό αντίκτυπο στο πεδίο της μάχης.
Ταυτοχρόνως με τις συμβάσεις υλικού, η Αεροπορία των ΗΠΑ ανέθεσε και συμβάσεις παραγωγής αυτονομίας αποστολών σε μια ομάδα έξι προμηθευτών: Anduril, General Atomics, Lockheed Martin, Northrop Grumman, RTX, Collins Aerospace και Shield AI. Σε μια αξιοσημείωτη απόκλιση από τις παραδοσιακές προμήθειες του Υπουργείου Αμύνης, η Αεροπορία των ΗΠΑ ακολουθεί μια στρατηγική που αποκαλεί «λογισμικό που πωλείται ξεχωριστά», αποσυνδέοντας σκοπίμως την προμήθεια του λογισμικού αυτονομίας αποστολής του προγράμματος CCA από την δομή του.
