Από Σάββας Δ. Βλάσσης
Σε συνέντευξη που παραχώρησε εχθές ο πρώην αρχηγός των ενόπλων δυνάμεων της Ουκρανίας Στρατηγός Ολεξάντερ Σίρσκι, εξήγησε την στρατηγική πίσω από την τολμηρή επίθεση που πραγματοποιήθηκε το καλοκαίρι του 2024 στο Κουρσκ της Ρωσίας. Η επίθεση εκδηλώθηκε στις 6 Αυγούστου 2024 και διήρκεσε 8-9 μήνες μέχρι την ανακατάληψη των εδαφών από τις ρωσικές δυνάμεις αλλά η Ουκρανία κατάφερε εν μέρει να ανακόψει την επιθετική ορμή του εχθρού, ο οποίος ασκούσε πίεση σε πολλαπλά μέτωπα την περίοδο εκείνη.
Στην συνέντευξη που παραχωρήθηκε στο BBC News Ουκρανίας (Αμπντουτζαλίλ Αμπντουρασουλόφ) ο Σίρσκι υποστήριξε ότι προκρίθηκε ο συγκεκριμένος ελιγμός αντί της διαθέσεως των συγκεκριμένων δυνάμεων που ανέλαβαν την εκτέλεσή του, για την ενίσχυση της αμύνης στο απειλούμενο σοβαρά Ποκρόφσκ. Η πόλη αυτή, από τους σημαντικότερους και πιο στρατηγικούς κόμβους εφοδιασμού της Ουκρανίας στην περιοχή του Ντονέτσκ, κατελήφθη τελικώς από τους Ρώσους το διάστημα Ιανουαρίου – Φεβρουαρίου 2026, έπειτα από μακρά πολιορκία υψηλού κόστους.
Ο Σίρσκι εξήγησε ότι το θέρος του 2024, οι ρωσικές δυνάμεις επιτέθηκαν σε 13 τομείς του μετώπου, απολαμβάνοντας αριθμητική υπεροχή έναντι των αμυνόμενων, με δυνάμεις 4,5 φορές ισχυρότερες, που περιοδικώς έφθαναν να είναι 6 φορές ισχυρότερες! Στον τομέα του Ποκρόφσκ ειδικώς, είχαν συγκεντρωθεί σχεδόν 100.000 άνδρες και η αποστολή μετρημένων ενισχύσεων εκεί από πλευράς Ουκρανίας, δεν θα προσέφερε κάτι αποφασιστικό. Αντ’ αυτού, αποφασίστηκε η επίθεση στο Κουρσκ, με περιορισμένες δυνάμεις, που θα κλόνιζαν τον εχθρό, θα προκαλούσαν αναστάτωση και θα υποβάθμιζαν το κύρος της Ρωσίας, αφού συμβολικώς, από επιτιθέμενη, είχε φτάσει στο σημείο να υφίσταται απώλειες εθνικών εδαφών. Ταυτοχρόνως, θα εξυψωνόταν το ηθικό των Ουκρανών, όπως και το κύρος της χώρας έναντι των συμμάχων στην Δύση, ώστε να συνεχίσουν αυτοί την βοήθεια.
Ο Σίρσκι είπε ότι στο μέτωπο του Σούμι που επιλέχθηκε, οι ρωσικές δυνάμεις αριθμούσαν αρχικώς σε 26.000 άνδρες αλλά είχαν μειωθεί σημαντικά, επειδή σε μεγάλο βαθμό αυτές διοχετεύθηκαν σταδιακώς στο μέτωπο του Χαρκόβου. Εκεί, η ρωσική επίθεση είχε αποτύχει. Εντός διαστήματος ενός μηνός από την εκτόξευση της επιθέσεως στο Κουρσκ, οι ουκρανικές δυνάμεις είχαν θέσει υπό τον έλεγχό τους μια περιοχή 1.273 τ. χλμ. και οι ρωσικές δυνάμεις είχαν υποχρεωθεί να διακόψουν τις επιθέσεις τους στα άλλα μέτωπα, πλην του Ποκρόφσκ. Για την αντιμετώπιση της κρίσεως στο Κουρσκ, μετακινήθηκαν εκεί περίπου 70.000 Ρώσοι στρατιώτες ενώ η Ουκρανία κέρδισε χρόνο για την οργάνωση εφεδρειών και την αποκατάσταση μονάδων που είχαν φθαρεί στον αγώνα.
Στην παρατήρηση ότι οι Ρώσοι εν τω μεταξύ πέτυχαν σημαντική πρόοδο προς Ποκρόφσκ, ο Σίρσκι απάντησε ότι οι δυνάμεις που αφιέρωσε για την επίθεση στο Κουρσκ ήταν περιορισμένες και δεν θα μπορούσαν να έχουν σημαντική επίδραση στην άμυνα του Ποκρόφσκ. Στο Κουρσκ επιτέθηκαν μόνο τρεις υποεπανδρωμένες ταξιαρχίες αεροπορικής εφόδου και δύο τάγματα εφόδου, τις οποίες συνέδραμαν ως δυνάμεις σταθεροποιήσεως μονάδες με δείκτη επανδρώσεως 60-70%.
Από τις τρεις ταξιαρχίες που επιτέθηκαν, οι δύο είχαν την δυνατότητα να προετοιμαστούν για διάστημα ενός μηνός ενώ η τρίτη, η 95η Ταξιαρχία Αεροπορικής Εφόδου, ρίχτηκε στον αγώνα έχοντας επιστρέψει προσφάτως από το μέτωπο του Τορέτσκ. Πρακτικώς, μόνο μία ταξιαρχία ενήργησε με πλήρη δύναμη ενώ οι δύο άλλες με δύο μόνο τάγματα η κάθε μία, επειδή το τρίτο τους τάγμα προετοιμαζόταν και ενεπλάκη στον αγώνα αργότερα.
Στο Κουρσκ, οι ρωσικές δυνάμεις ήταν ασθενείς και επανδρωμένες από στρατεύσιμους θητείας, διατηρώντας αραιή διάταξη. Κάθε τάγμα κάλυπτε τομέα αναπτύγματος 10-12 χλμ. και για όλους αυτούς τους λόγους ο επιτιθέμενος είχε γρήγορη επιτυχία. Όταν οι Ρώσοι άρχισαν να μετακινούν δυνάμεις από διάφορα μέτωπα, επικράτησε σύγχυση και με την άφιξή τους στο Κουρσκ, αυτές εισήρχοντο απευθείας στον αγώνα, με αποτέλεσμα να υποστούν βαρειές απώλειες. Αναφορές των ίδιων των Ρώσων, έδειχναν μια αναλογία απωλειών 1:5 εις βάρος τους.
Ως απολογισμός, η επίθεση στο Κουρσκ που αιφνιδίασε την Ρωσία, χαρακτηρίζεται εκ του αποτελέσματος επιτυχής, αφού κατάφερε να προκαλέσει αποδιοργάνωση στον εχθρό, απέτρεψε την εκτόξευση μιας νέας μεγάλης ρωσικής επιθέσεως από τον βορρά, στον τομέα του Σούμι και έδωσε προσωρινώς την πρωτοβουλία κινήσεων στις ουκρανικές δυνάμεις, οι οποίες το περασμένο καλοκαίρι είχαν αποτύχει οικτρώς στην προετοιμαζόμενη μεγάλη θερινή επίθεσή τους. Για τα μέτρα της ικανότητος των ουκρανικών δυνάμεων την περίοδο εκείνη, έφερε τα προσδοκώμενα αποτελέσματα.
Σε στρατηγικό και μακροπρόθεσμο επίπεδο όμως, η επίθεση στο Κουρσκ δεν προκάλεσε στρατηγικά αποτελέσματα. Οι Ρώσοι, μετακίνησαν μεν δυνάμεις αλλά όχι σε βαθμό τέτοιον ώστε να σταματήσει η επίθεσή τους στο Ντονμπάς. Για να το αποφύγουν αυτό, συνεχίζοντας την κύρια προσπάθειά τους προς Ποκρόφσκ, η Ρωσία ενέπλεξε κάποιες εφεδρείες, προσέφυγε σε επιλεκτική στρατολόγηση και τέλος συμφώνησε κι έφερε δυνάμεις του Βορειοκορεατικού Στρατού, ώστε να ξεκινήσει η αντεπίθεση για την ανακατάληψη των ρωσικών εδαφών.
ΔΟΥΡΕΙΟΣ ΙΠΠΟΣ Podcast # 86 – Επίθεση στο Κουρσκ: το πρώτο δεκαήμερο
