Από Σάββας Δ. Βλάσσης
Σε ανάρτησή του στο Facebook στις 1 Φεβρουαρίου και προβαίνοντας σε ανασκόπηση της παρελθούσης εβδομάδος, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης αναφέρθηκε και σε εξελίξεις σχετιζόμενες με το Εθνικό Επενδυτικό Σχέδιο για το ευρωπαϊκό πρόγραμμα “Δράση για την Ασφάλεια στην Ευρώπη” (SAFE) και την εγχώρια αμυντική βιομηχανία.
Ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε στην έγκριση του Εθνικού Επενδυτικού Σχεδίου, που περιλαμβάνει έξι προγράμματα, χαρακτηρίζοντας την εξέλιξη, «ένα πολύ σημαντικό βήμα για την ενδυνάμωση της πατρίδας μας σε όλα τα πεδία – στην άμυνα, στη διπλωματία, αλλά και στα μέτωπα της οικονομίας και της κοινωνίας».
Το ερώτημα που ανακύπτει είναι γιατί η χώρα εκμεταλλεύεται αυτόν τον μηχανισμό με τα τόσα πολλαπλά οφέλη σε τόσο περιορισμένο βαθμό, εξασφαλίζοντας από τα μικρότερα μερίδια δανεισμού εν σχέσει με τα άλλα κράτη μέλη. Σε μια περίοδο που η Τουρκία επιδιώκει στρατηγική διείσδυση στην ΕΕ μέσω της αμυντικής της βιομηχανίας στην αμυντική τεχνολογία, προκειμένου να περιορίσει την επιρροή της Ελλάδος στην Ένωση, η Αθήνα εμφανίστηκε να παρουσιάζει ελάχιστο ενδιαφέρον γι’ αυτό το «πολύ σημαντικό βήμα». Η έντονη αντίφαση, μεταδίδει στους εταίρους αμφιλεγόμενα μηνύματα δεσμεύσεως και ειλικρινούς ασκήσεως πολιτικής σε επίπεδο ΕΕ.
Στον τομέα της Ελληνικής Αμυντικής Βιομηχανίας, η αναφορά στην υπογραφή της συμφωνίας δημιουργίας του κοινοπρακτικού σχήματος Hellenic Ammunition A.E., μεταξύ ΕΑΣ και CSG επισημαίνει ότι πρόκειται για εξέλιξη «στρατηγικής σημασίας». Έχει ενδιαφέρον ότι ο πρωθυπουργός την χαρακτήρισε «επενδυτική και εξοπλιστική συνεργασία» σημειώνοντας ότι πέραν των επενδύσεων από τους συνεργάτες (ο πρωθυπουργός ανέφερε τουλάχιστον 50 εκατ. € ενώ στο δελτίο Τύπου της CSG αναφέρει μέχρι 50 εκατ. €) δεν υπάρχει καμμία δημοσιονομική επιβάρυνση του Ελληνικού Δημοσίου.
Εδώ μπορούν να γίνουν οι εξής παρατηρήσεις: στις επίσημες ανακοινώσεις, αναφέρεται ότι το Συγκρότημα Λαυρίου παράγει ήδη πυρομαχικά 155 mm. Οι πληροφορίες αναφέρουν ότι στο Λαύριο γίνεται μόνο μία φάση της παραγωγής, αυτή της γόμωσης των βλημάτων, που έρχονται έτοιμα με μέριμνα της CSG. Προηγουμένως, η ΕΑΣ ΑΒΕΕ παρήγαγε τα βλήματα ως μεταλλικά μέρη – κορμούς στο Συγκρότημα Υμηττού και ακολούθως τα γόμωνε στο Λαύριο. Καθώς η γραμμή παραγωγής μεταλλικών κορμών βλημάτων στον Υμηττό έχει παύσει και όλα τα προηγούμενα έτη δεν εκδηλώθηκε ενδιαφέρον να αποκατασταθεί, έχει ενδιαφέρον ότι παραμένει αδιευκρίνιστο εάν στο πλαίσιο της κοινοπραξίας, θα λειτουργήσει πάλι γραμμή παραγωγής μεταλλικών κορμών βλημάτων.
Καλές οι “soft kill” αλλά τι γίνεται με “hard kill” ελληνικές λύσεις;
Τα ανωτέρω, αν δεν μεταβληθούν, σημαίνουν ότι η ΕΑΣ ΑΒΕΕ εγκατέλειψε την αυτάρκειά της στην ολοκληρωμένη παραγωγή πυρομαχικών 155 mm, αφού αυτή εξαρτάται πλέον από την CSG. Εάν το ΥΠΕΘΑ θελήσει να αναθέσει κάποια σχετική σύμβαση παραγωγής πυρομαχικών, η ΕΑΣ ΑΒΕΕ θα μπορεί να την υλοποιήσει μόνο μέσω της κοινοπραξίας Hellenic Ammunition A.E. Πρακτικώς, ένα μεγάλο μέρος των χρημάτων, θα κατευθύνεται στην συνεργάτιδα CSG ενώ παλαιότερα το σύνολο των χρημάτων επέστρεφε στην ελληνική οικονομία. Επομένως, από τούδε και στο εξής, σε κάθε ανάθεση πυρομαχικών στην ΕΑΣ ΑΒΕΕ, θα υπάρχει σοβαρότατη «δημοσιονομική επιβάρυνση του Ελληνικού Δημοσίου». Αρκεί η ανάθεση μία – δύο μεγάλων συμβάσεων, ώστε ο επενδυτής να αποσβέσει τα 50 εκατ. € που έχει αναλάβει να επενδύσει σε βάθος μερικών ετών, εξασφαλίζοντας μόνιμα έσοδα επί 25 έτη από το Ελληνικό Δημόσιο.
Έχει ενδιαφέρον ότι πέραν της κοινοπραξίας που έχει αποφασισθεί τα τελευταία έτη με την CSG, η ΕΑΣ ΑΒΕΕ και κανείς “συναρμόδιος” υπουργός δεν έχουν ανακοινώσει αν υπάρχει και ποιο είναι το επιχειρηματικό σχέδιο για την ΕΑΣ ΑΒΕΕ αυτή καθ’ αυτή, ως εταιρεία ελεγχόμενη από το Ελληνικό Δημόσιο. Πέραν των όποιων κοινοπρακτικών σχημάτων, θα έχει έναν, και ποιον, βαθμό αυτοτέλειας στην παραγωγή συγκεκριμένου φάσματος προϊόντων, συμπεριλαμβανομένων “παραδοσιακών” και μεγάλης ζήτησης, όπως τα βλήματα πυροβολικού 155 mm;
Τα ακριβή αποσπάσματα από την αναφορά του πρωθυπουργού στις 1 Φεβρουαρίου, είχαν ως εξής:
«Αρχή θα κάνω με την έγκριση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή του εθνικού αμυντικού σχεδίου της Ελλάδας, ύψους 788 εκ. ευρώ, στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού προγράμματος SAFE. Είναι μέρος της κοινής ευρωπαϊκής προσπάθειας ενίσχυσης της άμυνας και της ετοιμότητας της Ένωσης, μέσω του φιλόδοξου πακέτου μέτρων “Ετοιμότητα 2030”. Μέχρι στιγμής έχουν λάβει έγκριση 19 εθνικά σχέδια, ενώ αναμένεται η τελική επικύρωσή τους από το Συμβούλιο της ΕΕ, ώστε να υπογραφούν οι σχετικές συμβάσεις και να γίνουν οι πρώτες εκταμιεύσεις τον προσεχή Μάρτιο. Το ελληνικό SAFE -θυμίζω- περιλαμβάνει έξι στρατηγικής σημασίας προγράμματα, με έμφαση στις νέες τεχνολογίες, τα μη επανδρωμένα συστήματα και τις ασφαλείς επικοινωνίες, σε συνεργασία με χώρες όπως η Κύπρος, η Νορβηγία, η Πολωνία και η Βουλγαρία. Είναι ένα πολύ σημαντικό βήμα για την ενδυνάμωση της πατρίδας μας σε όλα τα πεδία -στην άμυνα, στη διπλωματία, αλλά και στα μέτωπα της οικονομίας και της κοινωνίας.
Στο πεδίο της ενίσχυσης της αμυντικής μας ικανότητας, θέλω να αναφέρω μια επενδυτική και εξοπλιστική συνεργασία στρατηγικής σημασίας που σηματοδοτεί την ανάταξη της εγχώριας αμυντικής μας βιομηχανίας μετά από δεκαετίες εγκατάλειψης και αδράνειας. Την εβδομάδα που μας πέρασε ολοκληρώθηκε η σύσταση της νέας κοινοπραξίας μεταξύ των ΕΑΣ (Ελληνικά Αμυντικά Συστήματα) και του ομίλου Czechoslovak Group (CSG), με επιχειρησιακό βραχίονα την MSM Group, με επίκεντρο το συγκρότημα του Λαυρίου. Η συμφωνία προβλέπει την υλοποίηση ενός φιλόδοξου επενδυτικού προγράμματος, συνολικού ύψους τουλάχιστον 50 εκ. ευρώ, χωρίς δημοσιονομική επιβάρυνση του Ελληνικού Δημοσίου.
Σύσταση κοινοπραξίας Hellenic Ammunition Α.Ε. από ΕΑΣ και CSG
Συγκεκριμένα ενισχύεται η εγχώρια παραγωγή πυρομαχικών που είναι κρίσιμα για τις Ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις, με εκσυγχρονισμό υφιστάμενων και δημιουργία νέων σύγχρονων γραμμών παραγωγής, ενώ από το 2026 προβλέπεται σημαντική αύξηση παραγωγικής δυναμικότητας με τη δημιουργία γραμμής παραγωγής με τεχνολογίες που μέχρι σήμερα δεν υπήρχαν στην Ελλάδα. Έτσι, δρομολογείται η μακροπρόθεσμη αξιοποίηση (25 έτη) ενός στρατηγικού, μέχρι σήμερα υπολειτουργούντος, βιομηχανικού περιουσιακού στοιχείου, η απασχόληση αυξάνεται από περίπου 120 σε τουλάχιστον 300 εργαζομένους, με δημιουργία σταθερών θέσεων υψηλής εξειδίκευσης, ενώ τέλος, διασφαλίζεται η ουσιαστική μεταφορά τεχνογνωσίας και επιχειρησιακής εμπειρίας από έναν κορυφαίο ευρωπαϊκό παραγωγό πυρομαχικών, τον 2ο σε μέγεθος στην ΕΕ μετά τη Rheinmetall».
Εξ αφορμής αυτών, από πλευράς του υπεύθυνου ΚΤΕ Εθνικής Άμυνας και του Τομέα Άμυνας ΠΑΣΟΚ-Κινήματος Αλλαγής, Μιχάλη Κατρίνη, έγινε η παρακάτω δήλωση:
