Από Σάββας Δ. Βλάσσης
Στις 24 Φεβρουαρίου, με απόφαση του υπουργού Ναυτιλίας Βασίλη Κικίλια, ματαιώθηκε ο κλειστός διαγωνισμός 04/2020 που αφορούσε την προμήθεια συστήματος με τίτλο «Ανάπτυξη του Εθνικού Συστήματος Ολοκληρωμένης Θαλάσσιας Επιτήρησης (ΕΣΟΘΕ)». Η απόφαση αφορά ματαίωση και επανάληψη με τροποποίηση των όρων της διαγωνιστικής διαδικασίας.
Στην προηγουμένη διαδικασία, είχαν προεπιλεγεί δύο υποψήφιοι οικονομικοί φορείς, η «ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ Α.Ε. –ELBIT SYSTEMS C4I AND CYBER LTD» και η «ΙΝΤΡΑΚΟΜ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΩΝ ΛΥΣΕΩΝ».
Το ΕΣΟΘΕ ξεκίνησε επισήμως τον Οκτώβριο του 2013, κατόπιν επιτελικής μελέτης μικτής επιτροπής του ΛΣ-ΕΛΑΚΤ με το ΓΕΕΘΑ. Στις 5 Νοεμβρίου 2018 το έργο συρρικνώθηκε και από 7, τα κινητά μέρη περιορίσθηκαν σε 2, με αποτέλεσμα να εξαιρεθούν από τον αρχικό σχεδιασμό σημαντικές περιοχές. Στις 4 Ιουλίου 2020 προκηρύχθηκε ο κλειστός διαγωνισμός 04/2020, συνολικής εκτιμώμενης αξίας συμβάσεως 62 εκατ. € συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ 24%, με χρηματοδότηση από πιστώσεις του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων.
Το ΕΣΟΘΕ αφορά εγκατάσταση σταθμών αισθητήρων σε 35 παρατηρητήρια του Πολεμικού Ναυτικού, στην πλειοψηφία τους σε νησιά του Ανατολικού Αιγαίου και προς κάλυψη επιχειρησιακών κενών, 2 επιπλέον σταθμοί αισθητήρων θα εγκατασταθούν επί οχημάτων εκτός δρόμου. Οι σταθμοί αισθητήρων θα μεταφέρουν πληροφορίες σε πραγματικό χρόνο σε υπό δημιουργία Κέντρο Διοικήσεως Ελέγχου και Κέντρο Δεδομένων στο Αρχηγείο του ΛΣ-ΕΛΑΚΤ. Ένα εφεδρικό Κέντρο Διοικήσεως Ελέγχου θα εγκατασταθεί στην Ναυτική Διοίκηση Αιγαίου του Πολεμικού Ναυτικού.
Παραδόξως, ενώ ένα πρόγραμμα ολοκληρωμένου δικτύου αισθητήρων καθυστερεί επί σειρά ετών και ο διαγωνισμός ματαιώνεται, τον περασμένο μήνα ο υπουργός εξήγγειλε την πρόθεση να προχωρήσει έργο για νέο Σύστημα Διοίκησης και Ελέγχου σε συνδυασμό με νέο υπερσύγχρονο Κέντρο Επιχειρήσεων. Αυτά, κρίνονται απαραίτητα ώστε να βελτιστοποιηθεί η αξιοποίηση των μέσων αλλά και των δεδομένων από τα διαθέσιμα… συστήματα εντοπισμού.
Στις 24 Φεβρουαρίου, ο Τομεάρχης Ναυτιλίας & Νησιωτικής Πολιτικής του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ Αλέξανδρος Μεϊκόπουλος, κατηγόρησε την κυβέρνηση ότι ενώ «διακηρύσσει διαρκώς διαρκώς ότι “προστατεύει τα σύνορα” ακυρώνει το βασικό τεχνολογικό εργαλείο που θα επέτρεπε πραγματική, θεσμικά κατοχυρωμένη και διαρκή επιτήρηση. Η κυβέρνηση που κατηγορούσε τον ΣΥΡΙΖΑ για δήθεν καθυστερήσεις, έξι χρόνια μετά αποδεικνύεται η ίδια ανίκανη να υλοποιήσει ένα ώριμο έργο που παρέλαβε έτοιμο». Σημειώνει επίσης ότι η κυβέρνηση, «επί έξι χρόνια καθυστέρησε τη διαδικασία, οδήγησε το έργο σε δικαστικές εμπλοκές, απώλεσε την εξασφαλισμένη ευρωπαϊκή χρηματοδότηση».
Ανάλογη ανακοίνωση έγινε στις 25 Φεβρουαρίου από τον Σταύρο Μιχαηλίδη, υπεύθυνο ΚΤΕ Ναυτιλίας ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ που επισήμανε ότι, «Λίγες μέρες μετά το πολύνεκρο ναυάγιο στη Χίο κι ενώ πολύτιμο προανακριτικό υλικό ακόμα αναζητείται στον βυθό της θάλασσας, η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας ματαιώνει για δεύτερη φορά το εγχείρημα […] του μοναδικού εργαλείου που θα προσέφερε στη Χώρα μας και στα στελέχη του Λιμενικού Σώματος δυνατότητα 24ωρης ηλεκτρονικής και real-time εικόνας των θαλασσίων συνόρων μας στο Ανατολικό Αιγαίο». Κατηγόρησε δε τον υπουργό ως ψευδόμενο: «Ερωτώμενος ο κ. Κικίλιας γιατί σχεδόν έξι χρόνια μετά την έναρξη του διαγωνισμού του ΕΣΟΘΕ το 2020 δεν έχει ακόμη αναδειχθεί ανάδοχος, τον Αύγουστο του 2025 απαντούσε ψευδώς ότι εκκρεμεί έκδοση απόφασης του ΣτΕ (αριθ. 78/2024) για τον διαγωνισμό, που είχε όμως εκδοθεί τον Ιανουάριο 2024 (!)».
Οι κατηγορίες για εξαετή καθυστέρηση είναι βάσιμες αλλά ιδίως στην περίπτωση του ΣΥΡΙΖΑ, την ίδια ακριβώς κατηγορία του απέδιδε η ΝΔ, επειδή από το 2015 μέχρι το 2019 δεν είχε προκηρύξει διαγωνισμό για υλοποίηση του προγράμματος… Η αποτυχία διαδοχικών κυβερνήσεων διαφορετικών κομμάτων, αφήνει πεδίο για ερμηνείες.
Διεθνή παραδείγματα αναλόγων περιπτώσεων τριτοκοσμικών χωρών με ίδιες προκλήσεις ασφαλείας (λαθρομετανάστευση, λαθρεμπόριο καυσίμων – αγαθών) και αμύνης (επιθετικοί γείτονες) που “αδυνατούν” να υλοποιήσουν ανάλογα προγράμματα, έχουν κοινό σημείο αναφοράς την κυβερνητική διαφθορά. Προτάσσεται συγκεκριμένα, η εξυπηρέτηση επιχειρηματικών συμφερόντων από παράνομες δραστηριότητες με
“ανταλλάγματα” ή επιδιώκεται και η διά εκβιασμού των διαδικασιών, εξασφάλιση της απαιτήσεως για “ανταλλάγματα” σε μαύρο πολιτικό χρήμα, από τους ενδιαφερόμενους αναδόχους του έργου.
Λαθρομετανάστες, ΜΚΟ, κυκλώματα, ΕΣΟΘΕ και Ραντάρ OTH στην Κρήτη
