ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ
Το έργο PROTEAS του Ευρωπαϊκού Ταμείου Άμυνας (European Defence Fund – EDF) εισέρχεται σε καθοριστική φάση, καθώς η ευρωπαϊκή κοινοπραξία προχωρά στην τελική ολοκλήρωση, τις δοκιμές και την επίδειξη μιας καινοτόμου, ταχέως αναπτύξιμης και κυβερνοασφαλούς δυνατότητας διοίκησης και ελέγχου για τις Δυνάμεις Ειδικών Επιχειρήσεων (SOF – Special Operations Forces).
«Η σημαντικότερη προστιθέμενη αξία που προσφέρει το έργο PROTEAS στον ευρωπαϊκό αμυντικό τομέα είναι ένα εύκολα μεταφερόμενο και αναπτύξιμο Κέντρο Διοίκησης Δυνάμεων Ειδικών Επιχειρήσεων, με προηγμένες δυνατότητες C2, Πληροφοριών και ICT», δήλωσε ο Δρ. Γεώργιος Αυδίκος, Communication & Information Systems Manager της IDE και Τεχνικός Συντονιστής του PROTEAS.
Με επικεφαλής την INTRACOM DEFENSE (IDE), το έργο έχει σχεδιαστεί για να λειτουργεί σε απαιτητικά περιβάλλοντα, ακόμη και χωρίς μόνιμη υποδομή, προσφέροντας στις Δυνάμεις Ειδικών Επιχειρήσεων κινητικότητα, επιχειρησιακή ετοιμότητα και ασφαλή συνδεσιμότητα.
Ένα Ευρωπαϊκό Σύστημα Συστημάτων
Στον πυρήνα του PROTEAS βρίσκεται μια αρχιτεκτονική Συστήματος Συστημάτων (System-of-Systems-SoS), η οποία ενσωματώνει τεχνολογίες που έχουν αναπτυχθεί από την κοινοπραξία του έργου, αποτελούμενη από 14 εταίρους και μία ενοποιημένη οντότητα από έξι κράτη-μέλη της ΕΕ και τη Νορβηγία, με συντονιστή την INTRACOM DEFENSE (IDE). Στην ελληνική συμμετοχή περιλαμβάνονται επίσης οι εταιρείες ISD S.A. και SATWAYS. Το έργο συνδυάζει αναπτύξιμες/ προσωρινές εγκαταστάσεις (deployable facilities) και υποδομές επικοινωνιών με δυνατότητες C2 και πληροφοριών, υβριδικά αυτόνομα συστήματα ενέργειας, επανδρωμένα και μη επανδρωμένα μέσα, όπως UAV και πλατφόρμες USV/MSV για Πληροφορίες, Επιτήρηση και Αναγνώριση (ISR), καθώς και τεχνολογίες τεχνητής νοημοσύνης και προηγμένα συστήματα ανίχνευσης για τη φυσική ασφάλεια.
Η ενιαία αρχιτεκτονική επιτρέπει την ασφαλή ανταλλαγή δεδομένων, τη διαλειτουργικότητα και τον συντονισμό διαφορετικών συστημάτων και πλατφορμών. Παράλληλα, ανταποκρίνεται στην ανάγκη για ευέλικτες και ταχέως αναπτύξιμες δυνατότητες διοίκησης, ενισχύοντας τη στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης μέσω μιας ευρωπαϊκής λύσης.
Από τον Σχεδιασμό στην Επίδειξη
Η ανάπτυξη του σύνθετου Συστήματος Συστημάτων έχει απαιτήσει την αντιμετώπιση σημαντικών τεχνικών προκλήσεων, όπως η ενσωμάτωση αυτόνομων συστημάτων, οι ασφαλείς και ανθεκτικές επικοινωνίες, η διαλειτουργικότητα πολυεθνικών πλατφορμών και η κυβερνοασφάλεια.
Σημαντικό ορόσημο αποτέλεσε η επιτυχής ολοκλήρωση της Κρίσιμης Ανασκόπησης Σχεδιασμού (Critical Design Review – CDR), που πραγματοποιήθηκε στο Παρίσι τον Νοέμβριο του 2025. Ακολούθησε η κατασκευή πρωτοτύπων, η ανάπτυξη των διεπαφών και η προ-ενσωμάτωση βασικών στοιχείων, από τις deployable facilities και τα ICT, έως τα συστήματα C2, πληροφοριών και τα επανδρωμένα και μη επανδρωμένα μέσα.
Ένα ακόμη σημαντικό βήμα ήταν η Ανασκόπηση Ετοιμότητας Δοκιμών (Test Readiness Review – TRR), η οποία πραγματοποιήθηκε στην Αθήνα στα τέλη Μαΐου. Η θετική αξιολόγηση από τα συμμετέχοντα Υπουργεία Άμυνας ενίσχυσε την εμπιστοσύνη στην ετοιμότητα του έργου για τις τελικές δραστηριότητες ολοκλήρωσης και δοκιμών.
Το Ελληνικό Υπουργείο Εθνικής Άμυνας έχει ορίσει τον Υπεύθυνο Έργου από το Ελληνικό Κέντρο Αμυντικής Καινοτομίας (ΕΛΚΑΚ), ο οποίος λειτουργεί ως το κύριο σημείο επαφής μεταξύ της Κοινοπραξίας του έργου και των φορέων που συγχρηματοδοτούν το έργο.
Από τον Μάρτιο του 2026, στις εγκαταστάσεις της IDE πραγματοποιούνται εκτεταμένες εργασίες προετοιμασίας για την επίδειξη, με τη συμμετοχή των εταίρων. Οι δραστηριότητες περιλαμβάνουν δοκιμές, αντιμετώπιση τεχνικών ζητημάτων και σταδιακή ενσωμάτωση των επιμέρους συστημάτων, με στόχο τη μείωση των τεχνικών κινδύνων και τη διασφάλιση της επιχειρησιακής ετοιμότητας.
«Η επόμενη μεγάλη πρόκληση είναι η φάση της ολοκλήρωσης, η οποία περιλαμβάνει την επιτυχή δοκιμή και επικύρωση του Συστήματος Συστημάτων, καθώς και την εκτέλεση των σεναρίων χρήσης στον χώρο», σημείωσε ο Δρ. Αυδίκος.
Σχεδιασμένο για Μελλοντική Αξιοποίηση
Ο αντίκτυπος του PROTEAS αναμένεται να εκτείνεται πέρα από την τελική επίδειξη. Η Ελλάδα, η Γαλλία, η Ιταλία, το Βέλγιο και η Νορβηγία, ως κράτη που συγχρηματοδοτούν το έργο, αποτελούν τους πρώτους δυνητικούς χρήστες της λύσης. Τα Υπουργεία Άμυνας των χωρών αυτών συμμετέχουν στις δοκιμές, διασφαλίζοντας ότι το σύστημα αξιολογείται με βάση πραγματικές επιχειρησιακές απαιτήσεις.
Η αρθρωτή αρχιτεκτονική του PROTEAS μπορεί επίσης να διευκολύνει την υιοθέτησή του από άλλες ευρωπαϊκές ένοπλες δυνάμεις, δημιουργώντας προοπτικές για οικονομίες κλίμακας και μειωμένο κόστος προμήθειας και συντήρησης.
Παράλληλα, η λύση θα μπορούσε να συμβάλει στην αναδυόμενη Δυνατότητα Ταχείας Ανάπτυξης της ΕΕ (EU Rapid Deployment Capacity – EU RDC), παρέχοντας μεταφερόμενη και κυβερνοασφαλή διοίκηση για αποστολές διαχείρισης κρίσεων εκτός ΕΕ.
Μετά την ολοκλήρωση των δοκιμών που έχουν προγραμματιστεί για τον Νοέμβριο του 2026, η κοινοπραξία, υπό την ηγεσία της IDE, θα διερευνήσει τις δυνατότητες εισόδου της λύσης PROTEAS στην αγορά.
Η Ευρωπαϊκή Συνεργασία ως Κινητήριος Δύναμη
Το PROTEAS αναδεικνύει τη σημασία της ευρωπαϊκής βιομηχανικής και τεχνολογικής συνεργασίας, φέρνοντας κοντά αμυντικές εταιρείες, ερευνητικούς οργανισμούς και εξειδικευμένους τεχνολογικούς παρόχους στους τομείς του C2, των αυτόνομων πλατφορμών, των επικοινωνιών, της κυβερνοασφάλειας και των τεχνολογιών ανίχνευσης.
Σύμφωνα με τον Δρ. Αυδίκο, «το έργο χαρακτηρίζεται από ισχυρή διεπιστημονική συνεργασία, τεχνική αριστεία και κοινή δέσμευση για την επίτευξη των στόχων του έργου».
Καθώς η τελική ολοκλήρωση, οι δοκιμές και η επίδειξη βρίσκονται σε εξέλιξη, το PROTEAS πλησιάζει σε ένα κρίσιμο ορόσημο. Η τελική επίδειξη του 2026 θα καταδείξει κατά πόσο οι διαφορετικές τεχνολογίες μπορούν να λειτουργήσουν ως μια ενιαία επιχειρησιακή δυνατότητα, σηματοδοτώντας τη μετάβαση από την ευρωπαϊκή συνεργατική ανάπτυξη σε μια πρακτική, αναπτύξιμη και έτοιμη για το μέλλον λύση για τις Ευρωπαϊκές Δυνάμεις Ειδικών Επιχειρήσεων.
Ο Δρ. Γεώργιος Κ. Αυδίκος, Διευθυντής Τμήματος Συστημάτων Επικοινωνιών και Πληροφοριών, INTRACOM DEFENSE SA, παραχώρησε την παρακάτω συνέντευξη ως προς το έργο ΡROTEAS:
Περιγράψτε με λίγα λόγια την προστιθέμενη αξία που προσφέρουν τα προβλεπόμενα αποτελέσματα του PROTEAS και την άποψή σας σχετικά με την πιθανή μελλοντική τους υιοθέτηση.
Δρ. Γεώργιος Κ. Αυδίκος : Η σημαντικότερη προστιθέμενη αξία που προσφέρει το PROTEAS SoS στον ευρωπαϊκό αμυντικό τομέα είναι (για πρώτη φορά) ένα εύκολα μεταφερόμενο και αναπτυσσόμενο SOFCP με προηγμένες δυνατότητες διοίκησης και ελέγχου (C2), πληροφοριών και ΤΠΕ, το οποίο μπορεί να υποστηρίξει τις Δυνάμεις Ειδικών Επιχειρήσεων (SOF) στο πεδίο με τη χρήση επανδρωμένων/μη επανδρωμένων μέσων. Το PROTEAS είναι ένα πρωτότυπο Συστήματος Συστημάτων (SoS) που συνδυάζει προηγμένα συστήματα με βελτιωμένες τεχνικές δυνατότητες που παρέχονται από Ευρωπαίους εταίρους. Προσφέρει στρατηγική αυτονομία της ΕΕ (εναλλακτική λύση σε συστήματα εκτός ΕΕ), ταχεία κινητικότητα και επιχειρησιακή ετοιμότητα (όπου δεν υπάρχει υποδομή), διαλειτουργικότητα (εξασφαλίζοντας απρόσκοπτη ανταλλαγή δεδομένων μεταξύ συστημάτων), ολιστικό σύστημα συστημάτων (υβριδικά αυτόνομα συστήματα ισχύος, επανδρωμένα και μη επανδρωμένα οχήματα (UAV, USV/MSV) για αποστολές ISR, προηγμένους αλγόριθμους τεχνητής νοημοσύνης και τεχνολογίες ανίχνευσης για φυσική ασφάλεια.
Όσον αφορά τις μελλοντικές προοπτικές υιοθέτησης του PROTEAS από τις ευρωπαϊκές ένοπλες δυνάμεις, η δυναμική του διαμορφώνεται ως εξής: Πρώτον, αρχικά, εκφράζεται ενδιαφέρον από τα κράτη μέλη (Δεσμεύσεις Συγχρηματοδότησης) – τα 5 κράτη που συγχρηματοδοτούν το έργο (Ελλάδα, Γαλλία, Ιταλία, Βέλγιο, Νορβηγία) είναι ο πρώτος «φυσικός», πιθανός πελάτης. Η συμμετοχή των Υπουργείων Άμυνας (Υπουργεία Άμυνας) αυτών των χωρών στις δοκιμές διασφαλίζει ότι το σύστημα μπορεί να υιοθετηθεί από τις εθνικές τους Δυνάμεις Ειδικών Επιχειρήσεων (SOF), καθώς κατασκευάζεται με βάση τις δικές τους ακριβείς απαιτήσεις. Δεύτερον, λόγω του αρθρωτού σχεδιασμού του, το PROTEAS μπορεί να υιοθετηθεί σταδιακά από άλλα κράτη μέλη της ΕΕ που δεν συμμετείχαν στην ανάπτυξή του. Αυτό οδηγεί σε μείωση του κόστους: η μαζική παραγωγή για περισσότερους από έναν στρατούς μειώνει το κόστος απόκτησης και συντήρησης, καθιστώντας το ελκυστικό για τις μικρότερες ευρωπαϊκές χώρες που χρειάζονται ένα έτοιμο, δοκιμασμένο Κέντρο Διοίκησης. Τρίτον, επιχειρησιακή ετοιμότητα για την Ικανότητα Ταχείας Ανάπτυξης της ΕΕ (EU RDC). Η ΕΕ αναπτύσσει την Ικανότητα Ταχείας Ανάπτυξης της ΕΕ. Ένα μεταφερόμενο και κυβερνοασφαλές κέντρο διοίκησης όπως το PROTEAS είναι το ιδανικό εργαλείο για την υποστήριξη τέτοιων αποστολών διαχείρισης κρίσεων εκτός ΕΕ. Τέλος, η κοινοπραξία (με επικεφαλής την IDE – INTRACOM DEFENSE) σχεδίασε το έργο με γνώμονα την είσοδο στην αγορά μετά την ολοκλήρωση των δοκιμών τον Νοέμβριο του 2026.
Περιγράψτε με λίγα λόγια τις προκλήσεις που πρέπει να ξεπεράσει το έργο, προκειμένου να επιτύχει τους στόχους του.
Δρ. Γεώργιος Κ. Αυδίκος: Το PROTEAS είναι ένα πρωτότυπο Συστήματος Συστημάτων (SoS), που σημαίνει ότι πολλά διαφορετικά συστήματα, που παρέχονται από τους εταίρους της κοινοπραξίας, θα πρέπει να συνδυαστούν και να ενσωματωθούν με τρόπο που να διασφαλίζει ότι ολόκληρο το SoS θα είναι ικανό να επιδεικνύει και να εκτελεί τις εργασίες σε ένα επιχειρησιακό περιβάλλον. Έτσι, η κύρια πρόκληση ήταν ο σχεδιασμός ετερογενών αυτόνομων συστημάτων, η διασφάλιση ασφαλών και ανθεκτικών επικοινωνιών, η επίτευξη διαλειτουργικότητας μεταξύ πολυεθνικών πλατφορμών, η διατήρηση της κυβερνοασφάλειας και της αξιοπιστίας και η επικύρωση σύνθετων δυνατοτήτων SoS σε ρεαλιστικά επιχειρησιακά περιβάλλοντα. Έχει εγκριθεί κατά την Κριτική Αναθεώρηση Σχεδιασμού (CDR) (Νοέμβριος 2025, Παρίσι).
Η επόμενη μεγάλη πρόκληση ήταν η δημιουργία πρωτοτύπων (ανάπτυξη) των διεπαφών και η επιτυχής προ-ενσωμάτωση (ως μέρος της φάσης δημιουργίας πρωτοτύπων) των συστημάτων (αναπτυσσόμενες εγκαταστάσεις, ΤΠΕ, C2, πλατφόρμα πληροφοριών, επανδρωμένα/μη επανδρωμένα μέσα) και στη συνέχεια, η Επιθεώρηση Ετοιμότητας Δοκιμών (TRR) είναι ένα άλλο σημαντικό ορόσημο. Πραγματοποιήθηκε στα τέλη Μαΐου στην Αθήνα και τα σχόλια που ελήφθησαν από τα Υπουργείο Άμυνας ήταν θετικά.
Μια άλλη μεγάλη πρόκληση είναι η φάση ενσωμάτωσης (τελευταίοι έξι μήνες), συμπεριλαμβανομένης της επιτυχούς δοκιμής και επικύρωσης SoS και εκτέλεσης των περιπτώσεων χρήσης στον ιστότοπο (demo). Λόγω περιορισμένου χρόνου και χώρου για την εκτέλεση της επίδειξης στον ιστότοπο, τέτοιες δραστηριότητες πριν από την επίδειξη είναι απαραίτητες, προγραμματισμένες και εκτελούνται αρχικά στις εγκαταστάσεις του IDE από τον Μάρτιο του 2026 με την υποστήριξη των εταίρων της κοινοπραξίας. Αυτές οι δραστηριότητες (συμπεριλαμβανομένων των δοκιμών και της αντιμετώπισης προβλημάτων) ελαχιστοποιούν τους τεχνικούς κινδύνους και προετοιμάζουν για την επιτυχή εκτέλεση της επίδειξης.
Περιγράψτε με λίγα λόγια την εμπειρία της συνεργασίας με διάφορους εταίρους, από όλη την Ευρώπη, προς την επίτευξη ενός σύνθετου κοινού τελικού στόχου στο πλαίσιο του PROTEAS.
Δρ. Γεώργιος Κ. Αυδίκος: Η συνεργασία με τους εταίρους του έργου EDF PROTEAS ήταν μια εξαιρετικά ανταποδοτική εμπειρία, που χαρακτηρίζεται από ισχυρή διεπιστημονική συνεργασία, τεχνική αριστεία και κοινή δέσμευση για την επίτευξη των στόχων του έργου. Η κοινοπραξία συγκεντρώνει κορυφαίες αμυντικές εταιρείες, ερευνητικά ιδρύματα και εξειδικευμένους παρόχους τεχνολογίας από διάφορες ευρωπαϊκές χώρες, δημιουργώντας ένα μοναδικό περιβάλλον για ανταλλαγή γνώσεων και καινοτομία.
Καθ’ όλη τη διάρκεια του έργου, οι εταίροι συνεργάστηκαν στενά για την ενσωμάτωση ποικίλων αλλά συμπληρωματικών τεχνολογιών, συστημάτων και εμπειρογνωμοσύνης (συστήματα διοίκησης και ελέγχου, αυτόνομες πλατφόρμες, τεχνολογίες ανίχνευσης, επικοινωνίες, κυβερνοασφάλεια και ηθική και νομική συμμόρφωση) σε μια κοινή αρχιτεκτονική Συστήματος Συστημάτων (SoS). Αυτή η ποικιλομορφία εμπειρογνωμοσύνης έχει ενισχύσει την ποιότητα των αποτελεσμάτων του έργου και έχει ενθαρρύνει καινοτόμες προσεγγίσεις για την επίλυση σύνθετων εργασιών.
Συνολικά, η εμπειρία της συνεργασίας με τους εταίρους του PROTEAS χαρακτηρίστηκε από αμοιβαία εμπιστοσύνη, αποτελεσματική ομαδική εργασία και κοινό όραμα, καθιστώντας το έργο τόσο επαγγελματικά εμπλουτιστικό όσο και στρατηγικά αποτελεσματικό.
Έγκριση πωλήσεως Switchblade 300 – Διευκρίνιση και για τα Switchblade 600
