Από Σάββας Δ. Βλάσσης
Σύμφωνα με δημοσίευμα της ισραηλινής ειδησεογραφικής ιστοσελίδας Mako στις 2 Ιανουαρίου, το Ισραήλ διεξάγει μια αεροπορική “εκστρατεία” αποτροπής, με πτήσεις μαχητικών για επίδειξη παρουσίας, έναντι της Τουρκίας. Το άρθρο περιγράφει μια άλλη πτυχή του “ψυχρού πολέμου” στις σχέσεις των δύο χωρών, με το Ισραήλ να χρησιμοποιεί την αεροπορική ισχύ του για να αποτρέψει την τουρκική επέκταση, εν προκειμένω την αεροπορική, στην Συρία και την ευρύτερη περιοχή.
Το δημοσίευμα, που υπογράφει ο αμυντικός συντάκτης Σάι Λέβι, υποστηρίζει ότι η συγκεκριμένη ισραηλινή δράση εγκαινιάστηκε από την στιγμή που η Ιερουσαλήμ κατέταξε το τουρκικό δόγμα που εκφράζεται με την φράση “γαλάζια πατρίδα”, ως μία από τις μεγαλύτερες απειλές για τα συμφέροντα του Ισραήλ. Η αντίληψη αυτή της Τουρκίας, που επιδιώκει έλεγχο σε μια ζώνη από την θαλάσσια περιοχή ανατολικώς Δωδεκανήσου μέχρι και την Κύπρο, το Ισραήλ θεωρεί τώρα ότι προεκτείνεται από την Άγκυρα ανατολικότερα, στην βόρεια Συρία.
Ο Ισραηλινός δημοσιογράφος αναφέρει ότι τουρκικά και ρωσικά δημοσιεύματα σημειώνουν πως σχηματισμοί ισραηλινών αεροσκαφών, μερικές φορές οπλισμένα με βλήματα, πετούν στον διεθνή εναέριο χώρο βορείως της Κύπρου. Αν και το δημοσίευμα δεν το αναφέρει, πρόκειται για περιοχή που εμπίπτει στον έλεγχο του FIR Λευκωσίας και δι’ αυτού του τρόπου η Ισραηλινή Αεροπορία δείχνει ότι αναγνωρίζει την αρμοδιότητα της Λευκωσίας στην συγκεκριμένη περιοχή, αγνοώντας το κατοχικό ψευδοκράτος.
Ο Λέβι υποστηρίζει ότι ανώτερη στρατιωτική πηγή του επιβεβαίωσε τις συγκεκριμένες αναφορές. «Παρόλο που η Ισραηλινή Πολεμική Αεροπορία επενδύει πολλούς πόρους σε πτήσεις γύρω από την Κύπρο, ένας ανώτερος αξιωματούχος της Πολεμικής Αεροπορίας λέει ότι ο πραγματικός στόχος του Ψυχρού Πολέμου βρίσκεται βαθιά μέσα στο συριακό έδαφος. Τουλάχιστον σε αυτό το στάδιο, μπορεί να ειπωθεί ότι η Πολεμική Αεροπορία διαχειρίζεται ένα επιτυχημένο μέτωπο με το προσωπικό της, εμποδίζοντας τα αεροσκάφη της τουρκικής Πολεμικής Αεροπορίας και τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη της να επιχειρούν από βάσεις στην Συρία, υπονομεύοντας έτσι τον έλεγχο και την αεροπορική υπεροχή του Ισραήλ εκεί».
Με την επίδειξη παρουσίας γύρω από την Κύπρο, η Ισραηλινή Αεροπορία δημιουργεί “τριβή” στην Τουρκία, με αποτρεπτικό μήνυμα ως προς την Συρία. Τα τελευταία έτη η Τουρκία έχει επιδιώξει την μεταστάθμευση μαχητικών της στην Συρία αλλά το Ισραήλ έχει αντιδράσει αποτελεσματικώς και το έχει εμποδίσει μέχρι σήμερα. Ο Λέβι συμπληρώνει ότι, «η στρατηγική των Ισραηλινών Αμυντικών Δυνάμεων, με επικεφαλής τον Υποστράτηγο Τομέρ Μπαρ, είναι να δημιουργεί συνεχείς τριβές γύρω από την Κύπρο και στις θαλάσσιες οδούς προς την Τουρκία. Η Ισραηλινή Πολεμική Αεροπορία αναγκάζει τους Τούρκους να διατηρούν τους αεροπορικούς τους πόρους κοντά στην πατρίδα τους και είναι λιγότερο πιθανό να τους επιτρέψει να “εξαπλωθούν” στη Συρία».
Το ισραηλινό δημοσίευμα συνεχίζει, λέγοντας ότι η Τουρκία απαντάει σε αυτή την αεροπορική δραστηριότητα του Ισραήλ στην Κύπρο, με “αντεπιθέσεις” νοτίως της μεγαλονήσου: «Ο στόχος τους είναι διττός: να καταστήσουν σαφές στο Ισραήλ ότι οι Τούρκοι είναι οι κύριοι της θάλασσας και να αμφισβητήσουν τα ισραηλινά συστήματα ελέγχου».
Πράγματι, στις 30 Δεκεμβρίου, δηλαδή τρεις ημέρες πριν το ισραηλινό δημοσίευμα, το τουρκικό Υπουργείο Αμύνης είχε ανακοινώσει την πραγματοποίηση εκπαιδευτικής πτήσεως «στον διεθνή εναέριο χώρο της Μεσογείου, νοτίως της Κύπρου», δηλαδή εντός του FIR Λευκωσίας. Στην δραστηριότητα συμμετείχε ζεύγος F-16 της 162 Μοίρας και αεροσκάφος εγκαίρου προειδοποιήσεως και ελέγχου E-7T. Τα μαχητικά ήταν οπλισμένα με δύο βλήματα AIM-9 και δύο AIM-120. Η παρουσία του E-7T, επισημαίνει ότι η τουρκική πλευρά μετέφερε μήνυμα ασκήσεως αεροπορικού ελέγχου στην ευρύτερη περιοχή, καλύπτοντας και όλη την ισραηλινή επικράτεια.
Έχει ενδιαφέρον εδώ, ότι τα μαχητικά ανήκαν στην 162 Μοίρα, η οποία εδρεύει στην 6η Κύρια Βάση Αεριωθουμένων στην Μπαντιρμά της Δυτικής Τουρκίας. Η απόσπαση μαχητικών από εκεί, για μία αποστολή στην Κύπρο, σημειώνει μεταξύ άλλων την ενιαία πλέον Αεροπορία Μάχης στην οργάνωση της τουρκικής αεροπορίας. Κατά ανοικτές πηγές, η Μοίρα είχε συγχωνευτεί από το 2022 με την 161 Μοίρα, λόγω ελλείψεως ιπταμένων αλλά από τις 1 Μαΐου 2025 αποκαταστάθηκε η αυτόνομη λειτουργία της.
Το ισραηλινό δημοσίευμα δεν αναφέρεται σε αυτή την δραστηριότητα αλλά περιγράφει περιστατικό που σημειώθηκε στις 9 Οκτωβρίου 2025, στο οποίο τουρκικά UAV τύπου TB2 Bayraktar πέταξαν νοτίως της Κύπρου στο FIR Λευκωσίας, σχηματίζοντας με τα ίχνη τους, το ένα την τουρκική ημισέληνο και το άλλο το αστέρι. Υποτίθεται ότι επρόκειτο για “μήνυμα” προς το Ισραήλ. Την ημέρα εκείνη, είχε ανακοινωθεί η συμφωνία Ισραήλ – Χαμάς για υπογραφή της πρώτης φάσεως του ειρηνευτικού σχεδίου των ΗΠΑ για την Γάζα. Την περίοδο εκείνη, παρουσιαζόταν αύξηση εισόδων τουρκικών UAV στο FIR Λευκωσίας.
Το δημοσίευμα του Mako συσχετίζει τις εξελίξεις άμεσα με την σύσφιξη της αμυντικής συνεργασίας Ελλάδος – Κύπρου – Ισραήλ. Επικαλείται όμως ερμηνείες που διογκώνουν την πραγματική σημασία της υπογραφής, το διήμερο 22-23 Δεκεμβρίου, Κοινού Σχεδίου Δράσεως των τριών κρατών και του Προγράμματος Αμυντικής Συνεργασίας Ελλάδος – Ισραήλ για το 2026. Το πλαίσιο αυτών των δράσεων είναι τυπικό, περιλαμβάνοντας μεταξύ άλλων διακλαδικές ασκήσεις, συνεκπαιδεύσεις Δυνάμεων Ειδικών Επιχειρήσεων, επιτελικές συναντήσεις κ.λπ. Πληροφορίες περί συγκροτήσεως ελληνοϊσραηλινής κοινής στρατιωτικής δυνάμεως που διακινήθηκαν προ εβδομάδων, όπως έχει γράψει ο ΔΟΥΡΕΙΟΣ ΙΠΠΟΣ δεν έχουν βάση.
Πρέπει να σημειωθεί ότι στις επίσημες ενημερώσεις του τουρκικού Υπουργείου Αμύνης για πτήσεις τουρκικών αεροσκαφών και UAV στο πλαίσιο εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων, αναφέρονται αυτές που λαμβάνουν χώρα στον Εύξεινο Πόντο και την Μεσόγειο. Ενδεικτικώς, τέτοιες εκπαιδευτικές πτήσεις πραγματοποιήθηκαν στον Εύξεινο Πόντο στις 18 Δεκεμβρίου και στην Μεσόγειο, στις 23 του μηνός. Πτήσεις για εκπαιδευτικούς σκοπούς στο Αιγαίο με είσοδο στο FIR Αθηνών δεν αναφέρονται, επιβεβαιώνοντας ότι αυτές εκτελούνται μόνο για λόγους προκλήσεως και στο πλαίσιο της εχθρικής πολιτικής έναντι της Ελλάδος.
