Από Σάββας Δ. Βλάσσης
Με ταχύ ρυθμό προχωρεί στην βιομηχανική παραγωγή, αφετέρου συνεχίζει την εξέλιξη – βελτίωση του Osiris, ένα σύστημα πλοηγήσεως ανεπάνδρωτων χωρίς υποβοήθηση GPS/GNSS, η ελληνική εταιρεία Delian Alliance.
Τον περασμένο Μάιο, η εταιρεία ανακοίνωσε την επίτευξη επιπέδου τεχνολογικής ωριμότητος 9 (TRL 9) μετά από εντατικές επιχειρησιακές δοκιμές διαρκείας 3 μηνών στην Ουκρανία. Στο διάστημα αυτό, οι πλατφόρμες στις οποίες εγκαταστάθηκε το Osiris διένυσαν αποστάσεις υπερβαίνουσες τα 3.000 χλμ. πετώντας σε υψόμετρο από 70 μέχρι 2.000 μέτρα και ολοκλήρωσαν δεκάδες αυτόνομες αποστολές σε σενάρια που αφορούσαν αποστάσεις πλέον των 50 χλμ.
Η Delian Alliance, έχοντας ήδη εξασφαλισμένες συμβάσεις, δίνει περισσότερα στοιχεία για τις επιδόσεις και τα χαρακτηριστικά του Osiris, προκειμένου να γίνει αντιληπτή η επιχειρησιακή αξία του, όσο και η σχέση κόστους προς απόδοση, σε μια πολεμική αναμέτρηση διαρκείας. Το σύστημα OSIRIS είναι πιστοποιημένο για λειτουργία σε υψόμετρα από 150 ως 2.000 μέτρα και με ταχύτητες μέχρι 250 χ.α.ώ. εγκατεστημένο σε αεροσκάφη σταθερής πτέρυγας, πάνω από έδαφος με ανάγλυφο και υπό συνθήκες φωτός ημέρας. Η εταιρεία εξελίσσει τον φάκελο, πειραματιζόμενη με δοκιμές για πτήσεις σε ακόμη χαμηλότερα υψόμετρα, μεταξύ 70 και 150 μέτρων. Υψόμετρα, που επιτρέπουν απόκρυψη με εκμετάλλευση του εδαφικού αναγλύφου (terrain masking) μεγιστοποιώντας την επιβιωσιμότητα αλλά στα οποία, τα περισσότερα οπτικά συστήματα παύουν να είναι λειτουργικά.
Η απλότητα του Osiris, είναι χαρακτηριστική. Επικοινωνεί μέσω κοινού πρωτοκόλλου MAVLink και εμφανίζεται στο σύστημα ελέγχου πτήσεως ως δεύτερη πηγή GNSS. Αυτό σημαίνει ότι οποιοδήποτε σύστημα αυτόματου πιλότου δέχεται είσοδο GNSS, μπορεί να συνεργαστεί με το Osiris, ανεξαρτήτως κατασκευαστή. Ως εκ τούτου, ο χρήστης, δεν έχει ανάγκη από επιπλέον ειδικό εξοπλισμό.
ΔΟΥΡΕΙΟΣ ΙΠΠΟΣ Podcast #153: Σύστημα πλοήγησης OSIRIS της Delian Alliance. Μια εξέλιξη-ορόσημο
Σε αντίθεση με εναλλακτικές προσεγγίσεις, το Osiris δεν απαιτεί δαπανηρές συνδρομές σε 3D μοντέλα εδάφους ή προσαρμοσμένες δορυφορικές εικόνες αλλά πλοηγείται μέσω τυπικών χαρτών από 2D δορυφορικές εικόνες, τους οποίους δημιουργούν οι ίδιες οι ομάδες πριν την αποστολή.
Το Osiris στηρίζεται σε μια πλήρως ευρωπαϊκή αλυσίδα εφοδιασμού ωστόσο, έχει κατασκευαστεί σε μια τιμή κόστους που “αντέχει” σε έναν πόλεμο φθοράς. Αυτό που προσφέρει την ποιότητα,, δεν είναι τα εξαρτήματα αλλά ο ιδιόκτητος κώδικας. Το Osiris, σε μια συσκευή βάρους μόλις 300 γραμ., χάρη σε λογισμικό που τελειοποιήθηκε σε βάθος αρκετών ετών, ελέγχει τα έτοιμα από την αγορά οπτικά και αισθητήρες που φέρει το UAV, προσφέροντας ακρίβεια 20 μέτρων Πιθανότητος Κυκλικού Σφάλματος (CEP) σε σχέση με πολιτικό GPS.
Η Delian Alliance εξηγεί την εξέλιξη που προσφέρει εν σχέσει με το παρελθόν: «Πριν το GPS, οι πιλότοι πλοηγούντο χρησιμοποιώντας χάρτες και την αίσθησή τους για την κίνηση κατά την πτήση. Φανταστείτε αυτό να γίνεται 20 φορές το δευτερόλεπτο από έναν υπολογιστή αξίας 80 στερλινών πάνω σε έναν δρόνο. Αυτό είναι το Osiris με απλά λόγια».
Τα ανθεκτικά σε παρεμβολές Συστήματα Αδρανειακής Πλοηγήσεως (INS) εκτιμούν την θέση από την κίνηση. Το σφάλμα εκτιμήσεως συσσωρεύεται με κάθε δευτερόλεπτο πτήσεως, οπότε μέσα σε λίγα λεπτά η λύση που προσφέρει ως προς την θέση είναι δεκάδες μέτρα εκτός. Αυτό το σφάλμα συνεχίζει να μεγαλώνει κατά την πτήση. Η πιο κοινή λύση σε αυτό το πρόβλημα είναι μια ζεύξη διορθώσεως συνδεδεμένη με τον χειριστή, έτσι όμως υπάρχει εκπομπή σήματος που αποκαλύπτει την πλατφόρμα ενώ φυσικά καταργεί οποιαδήποτε έννοια πραγματικής αυτονομίας λειτουργίας.
Αντ’ αυτού, το Osiris αναγνωρίζει το έδαφος. Κάθε φορά που οι κάμερες ταυτίζουν – ταιριάζουν το έδαφος με τον φορτωμένο δορυφορικό χάρτη, επανατοποθετείται η θέση στην οποία βρίσκεται η πλατφόρμα και μηδενίζεται η μέχρι τότε συσσωρευμένη απόκλιση. Μεταξύ των ταυτίσεων, η απόκλιση ανέρχεται στο 0,2% της αποστάσεως που έχει διανυθεί, οπότε ένα σκέλος πτήσεως 30 χλμ. προσθέτει σφάλμα περίπου 60 μέτρα το μέγιστο, πριν διορθωθεί από την επομένη ταύτιση. Το σφάλμα παραμένει περιορισμένο καθ’ όλη την διάρκεια της αποστολής, αντί να αυξάνεται. Το UAV πετάει πλήρως αυτόνομα, σιωπηλά, και γνωρίζει πάντα πού βρίσκεται.
Το Osiris λειτουργεί και επάνω από θάλασσα, για επιχειρήσεις σε αρχιπέλαγος ή σε θαλάσσιο περιβάλλον όπου ο στόχος βρίσκεται στην ξηρά. Σε πτήση επάνω από περιοχή χωρίς χαρακτηριστικά σημεία αναφοράς, η απόκλιση είναι της τάξεως του 0,2% της αποστάσεως και το CEP κλειδώνει μόλις το UAV ή το όπλο που φέρει το Osiris “αντικρύσει” παράλια. Στην παρούσα φάση, η συγκεκριμένη επιχειρησιακή χρησιμοποίηση εξελίσσεται για ενδιαφερόμενο πελάτη.
Το Osiris σχεδιάστηκε εξαρχής ώστε να μην εκπέμπει αλλά να είναι εντελώς παθητικής χρήσεως. Όποια πλατφόρμα εκπέμπει ηλεκτρονικό σήμα μπορεί να εντοπισθεί, να γίνει γεωτοποθέτηση και να προσβληθεί με κινητικό όπλο ή να υποστεί ηλεκτρονική παρεμβολή. Πολλά συστήματα που υπόσχονται πλοήγηση σε περιβάλλον αρνήσεως GPS/GNSS εκπέμπουν, επειδή στηρίζονται σε ηλεκτρονική επικοινωνία κι επομένως καθιστούν τρωτή την πλατφόρμα. Με το Osiris, δύο κάμερες παρατηρούν απλώς το έδαφος, ένας αδρανειακός αισθητήρας παρακολουθεί την κίνηση και το λειτουργικό σύστημα ταυτίζει – ταιριάζει την εικόνα με δορυφορικούς χάρτες που έχουν φορτωθεί πριν την απογείωση. Το UAV ολοκληρώνει την αποστολή με πλήρη σιγή εκπομπών, δηλαδή δεν επιτρέπει τριγωνισμό ή υποκλοπή σήματος κι επομένως είναι ηλεκτρονικά αόρατο.
Οι αποστολές βαθιάς κρούσεως, είναι οι πιο απαιτητικές. Τα τελευταία χιλιόμετρα προς τον στόχο επιφυλάσσουν τις πιο πυκνές ηλεκτρονικές παρεμβολές αλλά ένα UAV που πλοηγείται με κάμερες και την παρακολούθηση του εδάφους, δεν προσφέρει στους αισθητήρες του αντιπάλου τίποτα για να εντοπίσουν και η πιθανότητα επιτυχίας της αποστολής αυξάνεται. Ένα “αθόρυβο” UAV πετάει, κάνει την άφεση του όπλου κι επιστρέφει στην βάση του, δίχως να δίνει την δυνατότητα γεωτοποθέτησής του στο σημείο υποδοχής.
H Delian Alliance υποστηρίζει ότι η επαφή της με τις πραγματικές επιχειρησιακές συνθήκες στην Ουκρανία από τον περασμένο Φεβρουάριο, απομυθοποίησε τις λύσεις που διαφημίζουν εταιρείες, για πλοήγηση χωρίς υποστήριξη GPS/GNSS και σε περιβάλλον παρεμβολών. Οι λύσεις αυτές ήταν είτε πολύ υψηλού κόστους, είτε αναξιόπιστες από πλευράς ανθεκτικότητος κατασκευής σε συνθήκες πραγματικού πεδίου. Αντιθέτως, το Osiris όχι μόνο είναι χαμηλού κόστους αλλά έχει αποδειχθεί και ανθεκτικό, όπως και εύκολα ανακατασκευάσιμο, έπειτα από περιστατικά συντριβής της πλατφόρμας που το έφερε. Η λειτουργία του, αποδείχθηκε και υπό αντίξοες καιρικές συνθήκες (χιονόπτωση, βροχόπτωση, ελαφρά ομίχλη).
Ήδη το προϊόν έχει εξασφαλίσει παραγγελίες από πελάτες δισφόρων χωρών, μεταξύ των οποίων και εταιρείες με αποδεδειγμένη ισχυρή παρουσία στην κατασκευή δρόνων και η διάδοση της καλής φήμης που αποκτήθηκε στην Ουκρανία, ενισχύει τις προοπτικές. Μέχρι σήμερα έχουν κατασκευαστεί μερικές δεκάδες συσκευές Osiris και μετά την ίδρυση της θυγατρικής της Delian Alliance στην Ουκρανία, προετοιμάζεται το στάδιο της μαζικής παραγωγής. Πληροφορίες του ΔΟΥΡΕΙΟΥ ΙΠΠΟΥ αναφέρουν ότι η μαζική παραγωγή του Osiris στην Ουκρανία, θα ξεκινήσει τον προσεχή Σεπτέμβριο.
Η εταιρεία εκτιμά ότι το Osiris είναι κρίσιμης σημασίας για πλατφόρμες και όπλα αυτόνομης μάχης με επίκεντρο τις αποστολές βαθιάς κρούσεως και τους δρόνους αναχαιτίσεως σε συστήματα αντιμετωπίσεως ανεπάνδρωτων συστημάτων (C-UAS).
