Από Σάββας Δ. Βλάσσης
Ένα σημαντικό βήμα προς την υλοποίηση του προγράμματος Ευρωπαϊκή Προσέγγιση Κρούσεως Μακράς Ακτίνος (ELSA) η ιδέα του οποίου συνελήφθη προ ενάμιση έτους, αποφασίστηκε στο περιθώριο της συνόδου των υπουργών Αμύνης του ΝΑΤΟ. Στις 11 Φεβρουαρίου συγκεκριμένα, οι υπουργοί Γαλλίας, Γερμανίας, Ιταλίας, Μεγάλης Βρετανίας, Πολωνίας και Σουηδίας υπέγραψαν σχετική συμφωνία για την από κοινού ανάπτυξη και κατασκευή περιπλανώμενων πυρομαχικών βεληνεκούς 500 χλμ.
Το πρόγραμμα ELSA ξεκίνησε τον Ιούλιο του 2024 από πρωτοβουλία Γαλλίας, Γερμανίας, Ιταλίας και Πολωνίας, στην οποία προσχώρησαν το επόμενο διάστημα και άλλες χώρες. Οι αρχικές αναφορές έκαναν λόγο για ανάπτυξη εκδόσεως του βλήματος πτήσεως MdCN για εκτόξευση από χερσαίες μονάδες πυρός, με βεληνεκές μεγαλύτερο των 1.000 χλμ. Όμως η συμφωνία των έξι ευρωπαϊκών χωρών της 11ης Φεβρουαρίου 2026, δείχνει σαφώς κάτι άλλο.
Ο Σουηδός υπουργός Αμύνης, έγραψε σε σχετική ανάρτηση ότι η υπογραφή αφορούσε Επιστολή Προθέσεως, διευκρινίζοντας: «Αφορά την συνεργατική ανάπτυξη και τυποποίηση δυνατοτήτων χαμηλού κόστους άνω των 500 χλμ., στηριζόμενων σε συντελεστές επιθέσεως μονής διαδρομής. Η στρατιωτική σημασία είναι σημαντική. Ένα αρθρωτό ανεπάνδρωτο σύστημα με βεληνεκές που υπερβαίνει τα 500 χλμ. επιτρέπει την υλοποίηση Κρούσεως Ακριβείας Βάθους (Deep Precision Strike) εναντίον στόχων υψηλής αξίας, όπως κόμβοι εφοδιασμού και υποδομές αεράμυνας. Σχεδιασμένο για επεκτασιμότητα, ενισχύει την αποτροπή μέσω του όγκου και της εμβέλειας. Για την Ευρώπη και το ΝΑΤΟ, αυτό συμβάλλει σε ένα πιο ισορροπημένο διατλαντικό βάρος και βελτιωμένο επιχειρησιακό βάθος. Αναπτύσσοντας οικονομικά αποδοτικά συστήματα κρούσεως μεγάλης εμβέλειας και ευρωπαϊκή βιομηχανική ικανότητα, τα έξι έθνη ενισχύουν την ανθεκτικότητα, την μαζικότητα και την αξιοπιστία στην ευρωπαϊκή άμυνα».
Φθηνό “αντί-ELSA” πύραυλο cruise προανήγγειλε Ολλανδός υπουργός
Όπως φαίνεται, οι έξι χώρες αποφάσισαν να συντονιστούν σε επίπεδο βιομηχανίας για ένα “υποπαράγωγο” του κυρίου στόχου στο πλαίσιο της ELSA, που θα μπορεί να παρουσιαστεί πιο σύντομα και θα διακρίνεται από ένα κλάσμα μόνο του κόστους. Δι’ αυτής της προσεγγίσεως, το όπλο αυτό θα μπορεί να αποκτηθεί σε πολύ μεγαλύτερους αριθμούς και η παραγωγή του να είναι μεγαλύτερης κλίμακος.
Δημοσίευμα της γερμανικής Hartpunkt ανέφερε ότι η βασική ιδέα είναι η ταχεία μελέτη σκοπιμότητος αναπτύξεως ενός όπλου που αποκαλείται Συντελεστής Μονής Διαδρομής 500+ (One Way Effector 500 Plus) που θα φέρει πολεμική κεφαλή η οποία θα κατασκευάζεται από την κάθε χώρα. Έτσι, βάσει μιας μελλοντικής συμφωνίας, το όπλο θα μπορεί στην βασική μορφή του να παράγεται από κάθε χώρα, η οποία θα προσαρμόζει την δική της πολεμική κεφαλή.
Η αναφορά σε πολεμική κεφαλή βάρους 50 κιλών περίπου και η απαίτηση χαμηλού κόστους, όσο και παραγωγής της πολεμικής κεφαλής από κάθε χώρα, ήδη προσδιορίζεται ότι θα αφορά την χρησιμοποίηση βλήματος πυροβολικού διαμετρήματος 155 mm. Τέτοιου τύπου βλήματα, από το κοινό M107 που έχει βάρος 43 κιλά, μέχρι τα κατευθυνόμενα όπως το M795 ή το Excalibur βάρους 47-48 κιλών, εμπίπτουν στην περίπτωση.
Το χαμηλό κόστος πολεμικού φορτίου, σε συνδυασμό με την τυπική σχεδίαση ενός περιπλανώμενου πυρομαχικού επιθέσεως με επαρκώς “έξυπνα” συστήματα ναυτιλίας και κατευθύνσεως, συντελούν στην επίτευξη του στόχου για συνολική τιμή μονάδος πενταψήφιου ποσού!
Πρόταση ενός τέτοιου τύπου όπλου, που αποκαλούσε One Way Effector, βεληνεκούς της τάξεως των 500 χλμ. είχε παρουσιάσει η MBDA France τον Ιούνιο του 2025, στην διάρκεια του Paris Air Show 2025. Απεικονίσεις που εμφάνισε η εταιρεία, έδειχναν ένα όπλο με άτρακτο πυραύλου και δελτοειδή πτέρυγα. Η εταιρεία, περιέγραφε συγκεκριμένα: «Το OWE είναι ένας δρόνος κρούσεως μεγάλης εμβέλειας, που μπορεί να παραχθεί μαζικά με χαμηλότερο κόστος, μέσω μιας καινοτόμου διατάξεως παραγωγής, σε συνεργασία με έναν κατασκευαστή δρόνων και παράγοντες της βιομηχανίας, αξιοσημείωτους από τον τομέα της αυτοκινητοβιομηχανίας». Από πλευράς χαρακτηριστικών, η MBDA France ανέφερε: «Εύκολο στην χρήση χάρη σε ένα απλό εργαλείο σχεδιασμού αποστολών που επιτρέπει συντονισμένες προσβολές, το OWE περιλαμβάνει αυτόνομη ικανότητα πτήσεως σε συνδυασμό με δυνατότητα βολής συντονισμένης ομοβροντίας για μαζικοποίηση προσβολών, επιτρέποντας ικανότητα κορεσμού εξ αποστάσεως, μακροπρόθεσμα βιώσιμη, καθ’ όλη τη διάρκεια της συγκρούσεως».
Η Γαλλική σχέση
Η υπογραφή της Επιστολής Προθέσεως της 11ης Φεβρουαρίου 2026, δείχνει να συμβαδίζει με την πρόοδο της προτάσεως της MBDA France, δεδομένου ότι προ μερικών εβδομάδων μόλις, στις 22 Ιανουαρίου, ανακοινώθηκε η ανάθεση συμβάσεως από την γαλλική Γενική Διεύθυνση Εξοπλισμών (DGA) με αντικείμενο την ανάπτυξη και παραγωγή του συγκεκριμένου OWE. Η ίδια η εταιρεία αποκάλυψε την συνεργασία της με την γαλλική Aviation Design, που δραστηριοποιείται στην σχεδίαση ανεπάνδρωτων αεροσκαφών και δρόνων. Επισημάνθηκε δε, ότι απαιτήθηκε λιγότερο από ένα έτος, μεταξύ της ανακοινώσεως του προγράμματος (τον Ιούνιο του 2025) την πρώτη πτήση (φθινόπωρο 2025), την πρώτη δοκιμαστική βολή μερικές εβδομάδες μετά και την υπογραφή συμβάσεως,
Πρόκειται για τους καρπούς του Συμφώνου Άμυνας Δρόνων που θέσπισε η DGA τον Ιούνιο του 2024 και αφορά έναν μηχανισμό που εξασφαλίζει καλύτερη ευθυγράμμιση μεταξύ των αναγκών των ενόπλων δυνάμεων και των βιομηχανικών δυνατοτήτων. Ο μηχανισμός, αποβλέπει επίσης στην στενότερη συνεργασία των μεγάλων οίκων, με τις μικρότερες εταιρείες του κλάδου.
Αντί να ξεκινήσει από το μηδέν, χάνοντας χρόνο, η MBDA France επέλεξε ένα υπάρχον σχέδιο δρόνου της Aviation Design, η οποία είχε ήδη τροποποιήσει ένα σχέδιό της ώστε να το οπλίσει και να το διαθέσει στην Ουκρανία, οπότε βρισκόταν ήδη σε παραγωγή υψηλού ρυθμού. Η MBDA αναδιαμόρφωσε αυτήν την ώριμη πλατφόρμα με τον προτιμητέο συνεργάτη της στον τομέα των βλημάτων μεγάλης εμβέλειας, ώστε να ενσωματώσει και να βελτιστοποιήσει το οπλικό φορτίο 40 κιλών, που είναι ένα βλήμα πυροβολικού ενισχυμένο με ορισμένα εσωτερικά εξαρτήματα.
Η παράδοση των πρώτων συστημάτων, τοποθετείται μέχρι τα μέσα του 2027!
