Από Σάββας Δ. Βλάσσης
Οι Δυνάμεις Ταχείας Υποστηρίξεως (RSF) του Σουδάν, ανακοίνωσαν ότι στις 24 Ιανουαρίου η αντιαεροπορική τους άμυνα κατέρριψε ένα τουρκικής προελεύσεως ανεπάνδρωτο αεροσκάφος “Bayraktar” των Σουδανικών Ενόπλων Δυνάμεων (SAF). Οπτικό υλικό που δημοσιοποιήθηκε σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης, φαίνεται να ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα. Λίγες ημέρες πριν, στις 8 Ιανουαρίου, είχε ανακοινωθεί μία κατάρριψη Akinci.
Tον Αύγουστο ή Σεπτέμβριο του 2023, οι SAF άρχισαν να παραλαμβάνουν από την Τουρκία 8 Bayraktar TB2 και Akinci στο πλαίσιο συμβάσεως ύψους 120 εκατ. $ που περιελάμβανε επίσης 3 επίγειους σταθμούς ελέγχου και 600 πυρομαχικά. Με αυτά, αντικαταστάθηκαν ιρανικά Mohajer-6 που χρησιμοποιούντο μέχρι τότε.
Η έλευση των τουρκικών ανεπάνδρωτων αεροσκαφών, είχε ισχυρή επίδραση στην εξέλιξη των επιχειρήσεων, αναχαιτίζοντας την ορμή των RSF. Αυτές μάλιστα, επεδίωξαν να διαταράξουν τις επιχειρήσεις των Akinci, πλήττοντας την δημιουργούμενη υποδομή εκπαιδεύσεως και υποστηρίξεως των SAF, με επίθεση ανεπάνδρωτων αεροσκαφών τον Μάιο του 2025 στο Πορτ Σουδάν. Στο αεροδρόμιο της πόλεως μεταφέρεται αεροπορικώς από την Τουρκία υλικό κι εκεί δραστηριοποιείται το τουρκικό προσωπικό. Αναφέρθηκε μάλιστα ότι κατά την διάρκεια αυτών των επιθέσεων, τραυματίστηκαν Τούρκοι, που εκκενώθηκαν κατόπιν αεροπορικώς.
Δεδομένου ότι η σύρραξη μεταξύ των κρατικών SAF και των RSF ξέσπασε στα μέσα Απριλίου του 2023, διαπιστώνονται οι ταχύτατες διαδικασίες και η ετοιμότητα ανταποκρίσεως από πλευράς Τουρκίας, Αυτό πιθανώς σημαίνει ότι κάποια συστήματα, τουλάχιστον Bayraktar TB2, παραχωρήθηκαν από το υφιστάμενο δυναμικό των τουρκικών ενόπλων δυνάμεων και για την επιχειρησιακή τους χρήση διατέθηκε τουρκικό προσωπικό. Εξάλλου, στο σχετικό δημοσίευμα που είχε αποκαλύψει την πώληση, αναφερόταν ότι η σύμβαση κάλυπτε και την μίσθωση υπηρεσιών 48 τεχνικών της κατασκευάστριας Baykar.
Τα Akinci φαίνεται ότι παραδόθηκαν σε δεύτερο χρόνο. Η αναφορά παραδόσεως 2 ακόμη ανεπάνδρωτων αεροσκαφών τον Οκτώβριο του 2024, πιθανώς σηματοδοτούσε αυτή την εξέλιξη.
Μερικούς μήνες μετά, στις 13 Ιουνίου και κατόπιν στις 10 Ιουλίου 2025, οι RSF ανακοίνωσαν την κατάρριψη ενός Akinci, χωρίς όμως εμφάνιση οπτικού υλικού. Αντιθέτως, οπτικό υλικό εμφανίστηκε σε κάποιες από τις ανακοινώσεις νέων καταρρίψεων Akinci στις 24 Αυγούστου, 4 Σεπτεμβρίου, 7 Οκτωβρίου και 12 Νοεμβρίου.
Στις 16 Σεπτεμβρίου, 10 Δεκεμβρίου και 27 Δεκεμβρίου 2025, οι RSF ανακοίνωσαν την κατάρριψη Bayraktar. Ωστόσο, επειδή στις αναφορές τους τα Akinci ορισμένες φορές αναφέρονται εσφαλμένως ως Bayraktar Akinci, υπάρχει περίπτωση απλώς να έχει παραληφθεί το δεύτερο. Είναι ενδεικτικό της συγκεχυμένης εικόνος εξάλλου, ότι στην περίπτωση της 24ης Ιανουαρίου 2026, ενώ στον τίτλο του ανακοινωθέντος αναγράφεται Akinci, στο κείμενο αναφέρεται “Bayraktar”.
Ακόμη και αν οι ισχυρισμοί των RSF υπερβάλουν, είναι αναμφισβήτητο ότι έχουν επιτευχθεί καταρρίψεις Akinci. Εξάλλου, στις 19 Ιουνίου είχε ανακοινωθεί η κατάρριψη αεροσκάφους μεταφορών Antonov και στις 4 Νοεμβρίου 2025 αεροσκάφους απροσδιόριστου τύπου, επιβεβαιώνοντας την ύπαρξη αντιαεροπορικών ικανοτήτων.
Η κατάρριψη ανεπάνδρωτων αεροσκαφών κατηγορίας Μέσου Υψομέτρου Μακράς Αυτονομίας (MALE) δεν είναι ασυνήθιστη. Akinci έχουν καταρριφθεί στην Λιβύη αλλά και από την Αλγερία, όταν αεροσκάφος του Μαρόκου παραβίασε τον εναέριο χώρο της. Άλλο παράδειγμα επίσης, είναι η κατάρριψη τουλάχιστον 7 MQ-9 των ΗΠΑ από τους Χούθι. Από πλευράς επιδόσεων, συγκριτικώς το MQ-9 έχει επιχειρησιακή οροφή 25.000 ποδών ενώ το Akinci 30.000 ποδών.
Με τί μέσα λοιπόν, οι RSF στο Σουδάν καταρρίπτουν τα Akinci;
Τον Μάιο του 2023, αμερικανικές υπηρεσίες ανέφεραν ότι η ρωσική Wagner Group προμήθευσε τις RSF με αντιαεροπορικά βλήματα, πιθανότητα φορητά (MANPADS). Την άνοιξη του 2025 όμως, επήλθε πραγματικό ποιοτικό άλμα. Τον Απρίλιο, δημοσίευμα της γαλλικής “Afrika Intelligence” ανέφερε ότι το Τσαντ παρέλαβε από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα φορτίο αντιαεροπορικών συστημάτων κινεζικής προελεύσεως. Τελικός παραλήπτης όμως, ήταν οι RSF.
Στις 24 Ιανουαρίου 2025, ίσως για να διαψεύσει τις πληροφορίες αυτές, ο υπουργός Αμύνης του Τσαντ δήλωσε ότι παρελήφθησαν δύο συστήματα FK-2000 ως “στρατιωτική βοήθεια” από τα ΗΑΕ. Από άλλους αξιωματούχους, επιβεβαιώθηκε ότι παρελήφθησαν 64 βλήματα και 6.000 φυσίγγια 30 mm, δεδομένου ότι το FK-2000 θεωρείται το κινεζικό ανάλογο του ρωσικού Pantsir-S και συνδυάζει κατευθυνόμενα βλήματα με πυροβόλα. Πιθανώς τα δύο συστήματα αποτελούσαν το “δώρο” των ΗΑΕ προς το Τσαντ, για την συνεργασία στον λαθραίο εφοδιασμό των RSF.
Από τον Φεβρουάριο του 2025, αναφέρονται και νέες παραλαβές κινεζικών συστημάτων, μέσω Τσαντ. Αυτή την φορά, οι πληροφορίες έκαναν λόγο για παραχώρηση από τα ΗΑΕ συστημάτων FB-10A, ένα μικρότερο αυτοκινούμενο σύστημα.
Το FB-10A μπορεί να εμπλέκει στόχους μέχρι υψόμετρο 24.600 ποδών και σε μέγιστο βεληνεκές 17 χλμ. ενώ στο FK-2000 οι αντίστοιχες τιμές είναι 40.000 πόδια και 25 χλμ.
Παρενθετικώς, το εντυπωσιακό στοιχείο στην περίπτωση του FK-2000 είναι ότι έχει ικανότητα βολής, ακόμη και για την κατάρριψη απειλής βλήματος, με την μονάδα πυρός κινούμενη με ταχύτητα μέχρι 40 χ.α.ώ.! Το σύστημα, επί οχήματος υψηλής ευκινησίας (8×8) έχει σχεδιαστεί για την υποστήριξη βαρέων σχηματισμών ελιγμού.
Είναι προφανές ότι τα αντιαεροπορικά συστήματα σε υπηρεσία με τις RSF, επανδρώνονται από κινεζικό προσωπικό. Ακόμη όμως και σε αυτή την περίπτωση, δεν μπορεί να γίνει λόγος παρά για ένα δίκτυο αντιαεροπορικής αμύνης που περιορίζεται σε συστήματα πεδίου κατηγορίας βραχέως βεληνεκούς (SHORADS) με τα σύγχρονα κριτήρια.
Τα συστήματα είναι εφοδιασμένα με ραντάρ ερεύνης τυπικής επιδόσεως 50 χλμ. Το FK-2000, σε διαμόρφωση μίας μονάδος πυρός καλύπτει ζώνη αναχαιτίσεως εκτάσεως 1.963 τ.χλμ. έναντι στόχων RCS 2m² (αεροσκάφη) δηλαδή κάπως μεγαλύτερη της Λέσβου ενώ σε διαμόρφωση συνεργαζόμενων μονάδων πυρός καλύπτει ζώνη 2.827 τ.χλμ. δηλαδή μικρότερη της Ευβοίας. Το Σουδάν είναι αχανές, με έκταση 1.861.484 τ. χλμ. και καθώς οι RSF ελέγχουν περί το 40%, τα αντιαεροπορικά τους συστήματα εξασφαλίζουν τις ζωτικές περιοχές στο θεωρούμενο μέτωπο. Η κατάρριψη ανεπάνδρωτων κατηγορίας MALE από FK-2000 και FB-10A στο Σουδάν, σημαίνει ότι τα Akinci εκτίθενται επικίνδυνα κατά την προσέγγιση για την άφεση όπλων. Τα τελευταία, περιορίζονται σε μικρά πυρομαχικά, περιορισμένου βεληνεκούς.
Σε αναμέτρηση μεταξύ ισοτίμων αντιπάλων, η επιβιωσιμότητα του Akinci αμφισβητείται εντονότερα, λόγω αποκαλύψεώς του από μεγαλύτερες αποστάσεις, έκθεση σε επιθέσεις μαχητικών αεροπλάνων, βολές αντιαεροπορικών συστημάτων μεγάλου, μέσου και βραχέως βεληνεκούς και Ηλεκτρονικό Πόλεμο. Για να επαυξηθεί η επιχειρησιακή αξία του, πιστοποιείται σε μια σειρά όπλων αέρος-εδάφους μεγάλου βεληνεκούς (150-250+ χλμ.) που θα επιτρέπουν σφυροκόπημα από αέρος με τα ίδια παραμένοντα σε αποστάσεις ασφαλείας: πύραυλοι πτήσεως SOM, Çakır και Kemankeş 1, “αεροβαλλιστικοί” πύραυλοι TRG-230-İHA, κατευθυνόμενες βόμβες με συλλογές ανεμοπορίας όπως KGK-84 κ.λπ.
Η απειλή αριθμητικώς ικανής δυνάμεως Akinci, μπορεί να αναλάβει χωρίς διακινδύνευση εμψύχου δυναμικού αποστολές καταστροφής προωθημένης αεράμυνας (DEAD) πεδίου, προκαλώντας εξασθένιση και ρήγματα σε “θόλους” αντιλήψεως Αντιπρόσβασης – Απαγόρευσης Περιοχής (A2/AD).
Το επιχειρησιακό ερώτημα εν όψει Typhoon ή/και F-35 στην Τουρκία
