Από Σάββας Δ. Βλάσσης
Η εικόνα όλων των αρμάτων μάχης με εγκατεστημένη σχάρα προστασίας οροφής στην παρέλαση της 25ης Μαρτίου 2026, ήταν σίγουρα μία από τις ισχυρότερες ως θέαμα, που εμφανίσθηκαν. Το σύνολο των Leopard 2 HEL, πλην του φέροντος την Σημαία, των Leopard 2A4 και Leopard 1A5, όπως και των Τροχοφόρων Τεθωρακισμένων Οχημάτων Αναγνώρισης M1117, έφεραν την συγκεκριμένη κατασκευή.
Πρόκειται για απλή κατασκευή, που σήμερα, στην εποχή των δρόνων επιθέσεως FPV, έχει περιορισμένη αξία. Συγκεκριμένα, προσφέρει κάλυψη από δρόνους που από αιώρηση αφήνουν μικρά πυρομαχικά ενώ η παρεχόμενη προστασία σε αυτές τις περιπτώσεις, αφορά κατά βάση το προσωπικό επί του πύργου. Το προσωπικό συνήθως εκτίθεται στον πύργο προκειμένου να απολαμβάνει καλύτερη αντίληψη του χώρου και να βελτιώνονται οι αντιδράσεις πληρώματος.
Από αυτή την άποψη όμως, εφόσον πλέον οι πτήσεις δρόνων και ανεπάνδρωτων κάθε είδους είναι αρκετά συνηθισμένες στο πεδίο της μάχης, η σχάρα οροφής περιορίζει την οπτική έρευνα και την δυνατότητα εκτελέσεως αντιαεροπορικής βολής με τα πολυβόλα στις θυρίδες οροφής. Δημιουργεί δε, άλλα ζητήματα στην περίπτωση πιο σύγχρονων αρμάτων που φέρουν αισθητήρες και σταθεροποιημένους τηλεχειριζόμενους σταθμούς οπλισμού.
Η σχάρα προστασίας οροφής ως έχει, εφόσον κριθεί ότι δεν υφίσταται δυνατότητα καλύτερης προσεγγίσεως επί του ζητήματος του οποίου υποτίθεται ότι αποτελεί λύση, μπορεί να λειτουργήσει ως βάση για προεκτάσεις αυτοσχέδιων μεταλλικών πλεγμάτων προστασίας και των υπολοίπων επιφανειών του άρματος ή του τεθωρακισμένου.
Κατά πληροφορίες, επιδιώχθηκε να εμφανισθεί κάτι συνολικό στην συγκεκριμένη στρατιωτική παρέλαση, δεδομένου ότι στην προηγουμένη της 28ης Οκτωβρίου 2025 εμφανίσθηκαν Leopard 2A4 δειγματολειπτικώς με την σχάρα οροφής.
Επί της αρχής, η πρωτοβουλία για χαμηλού κόστους λύσεις με ίδιες δυνάμεις των Ενόπλων Δυνάμεων, είναι θετική. Αρκεί αυτές οι λύσεις να αποτελούν σε έναν ικανοποιητικό βαθμό επαρκή ανταπόκριση στην επιχειρησιακή απαίτηση. Εάν όμως υπάρχει δυνατότητα για κάποια λύση πολύ πιο υποσχόμενη, εξελιγμένη, άνευ απαγορευτικού κόστους και δη, από την εγχώρια αμυντική βιομηχανία, τότε είναι δύσκολο να εξηγηθεί η στάση ενός στρατού του ΝΑΤΟ.
Σε διεθνές επίπεδο, κυρίαρχη θέση στην εξασφάλιση των αρμάτων μάχης από αντιαρματικές απειλές, κατέχουν τα Ενεργά Συστήματα Προστασίας που στηρίζονται σε εξελιγμένες τεχνολογίες. Τα συστήματα αυτά όμως, είναι εξεζητημένων καταστάσεως που πολύ συχνά δεν υπάρχουν στο χαοτικό πεδίο της μάχης, επιβαρύνουν την επιχειρησιακή χρησιμοποίηση με ισχυρές ηλεκτρομαγνητικές εκπομπές που “φωνάζουν” στα συστήματα αισθητήρων του αντιπάλου, προσθέτουν μεγάλο βάρος και ενέχουν υψηλό κόστος.
Η ελληνική EODH έχει παρουσιάσει μια πολύ πιο απλή και φθηνή λύση, στο πλαίσιο του Προηγμένου Ολοκληρωμένου Συστήματος Προστασίας Πλατφόρμας ASPIS Modular NG-MBT. Η εταιρεία παρουσίασε για πρώτη φορά το σύστημα στην EUROSATORY 2022, που συνδυάζει στοιχεία παθητικής προστασίας ως επιπλέον θωράκιση αλλά και ενεργού προστασίας, τα τελευταία στην οροφή του πύργου, για αντιμετώπιση απειλών “top attack”.
Τα στοιχεία του Ενεργητικού Συστήματος Προστασίας, αποτελούν ουσιαστικά κατευθυνόμενα εκρηκτικά γεμίσματα τύπου “νάρκης” διασποράς θραυσμάτων. Πέρα από την εκρηκτική ύλη και τα θραύσματα, φέρουν ενσωματωμένο μικροσκοπικό ραντάρ χιλιοστομετρικού μήκους κύματος που ανιχνεύει την εισερχόμενη απειλή. Το ραντάρ τροφοδοτείται από συσσωρευτή Λιθίου, που προσφέρει αυτονομία λειτουργίας πολλών ωρών και μπορεί να επαναφορτίζεται για να αντικαθίσταται τακτικά. Το σύνολο σε μορφή “κασέτας”, εδράζεται επί τεσσάρων μικρών σκελών που είναι σχεδιασμένα ώστε να κάμπτονται με την ενεργοποίηση του εκρηκτικού γεμίσματος, οπότε έπειτα από κάθε χρήση, η χρησιμοποιημένη “κασέτα” αντικαθίσταται εύκολα σε συνθήκες πεδίου από νέα.
Όπως είναι αντιληπτό, τα στοιχεία Ενεργητικού Συστήματος Προστασίας σχεδιάστηκαν εξαρχής ώστε να μην απαιτούν καμμία επέμβαση στο άρμα και λειτουργούν πλήρως αυτόνομα, χωρίς να απαιτούν από το άρμα παροχή ισχύος. Όταν το άρμα ετοιμάζεται για αποστολή, το πλήρωμα ανεβαίνει σε αυτό και με τηλεχειριστήριο θέτει τα στοιχεία σε ενέργεια (ON/OFF) οπότε το ραντάρ κάθε στοιχείου αρχίζει διαρκή έρευνα του γύρω χώρου. Μετά το πέρας της αποστολής, το πλήρωμα απενεργοποιεί τα στοιχεία και προβαίνει εάν απαιτείται σε αντικατάσταση στοιχείων, συσσωρευτών και έλεγχο.
Το 2023, η EODH παρουσίασε το ASPIS Modular NG-MBT εγκατεστημένο επί άρματος μάχης Leopard 2A4 του Ελληνικού Στρατού. Το συγκεκριμένο άρμα κοσμούσε το περίπτερο της εταιρείας στην DEFEA 2023.
Κατόπιν, τον Ιούνιο του 2024, η EODH παρουσίασε στην EUROSATORY 2024 βίντεο από πρόσφατες επιτυχείς δοκιμές των στοιχείων εκρηκτικού γεμίσματος του ASPIS Modular NG-MBT που είχαν πραγματοποιηθεί στο εξωτερικό. Στις εικόνες, τα στοιχεία του Ενεργητικού Συστήματος Προστασίας εξουδετέρωναν απειλές “top attack”, τις οποίες αντιλαμβανόταν το ραντάρ χιλιοστομετρικού μήκους κύματος σε επαρκή απόσταση. Έκτοτε, σειρά δοκιμών έχει αποδείξει την αποτελεσματικότητα του συστήματος σε διάφορα σενάρια και έναντι διαφορετικών τύπων απειλών.
Σημαντική επίσης προοπτική, υπάρχει και από την δυνατότητα οι “κασέτες” να προσαρμόζονται επί του άρματος με κλίση, προκειμένου αυτό να καλύπτεται μερικώς και πλευρικώς από απειλές. Τα εκρηκτικά γεμίσματα της συλλογής, μπορούν να προσφερθούν σε διαφορετικές εκδόσεις, ώστε να ανταποκρίνονται στην βέλτιστη αντιμετώπιση συγκεκριμένων απειλών. Αυτό μπορεί να προκύψει με διαφορετικού είδους και μεγέθους θραύσματα, ανά περίπτωση. Το σύστημα παραμένει απλό και χαμηλού κόστους, με το τελευταίο να ορίζεται στην τάξη των μερικών δεκάδων χιλιάδων ευρώ ανά φόρτο άρματος.
Ο Ελληνικός Στρατός μπορεί ευχερώς να επιδιώξει πρόγραμμα εφοδιασμού αρμάτων και τεθωρακισμένων με το συγκεκριμένο Ενεργό Σύστημα Προστασίας, προκειμένου να αποκτήσει σύγχρονη και αξιόπιστη προστασία από απειλές “top attack”. Η συνεργασία με την ελληνική εταιρεία μπορεί να διερευνήσει την προσαρμογή – εγκατάσταση σε διαφόρους τύπους, αναλόγως των απαιτήσεων του χρήστη και δεδομένου ότι η EODH είναι μια από τις λίγες που ειδικεύονται στον συγκεκριμένο χώρο, μπορεί να διασφαλιστεί η εφοδιαστική αλυσίδα σε εθνικό επίπεδο.
Είναι παράδοξο και αντιφατικό, ενώ πολιτική και στρατιωτική ηγεσία διατυμπανίζει την νέα εποχή που έχουν δημιουργήσει τα κάθε είδους ανεπάνδρωτα συστήματα, και εξ αυτών οι απειλές στο πεδίο της μάχης, να αναζητούνται λύσεις πρόχειρες και αυτοσχεδιασμοί στο πεδίο των αντιμέτρων, αντί να απευθύνονται στο ελληνικό οικοσύστημα της αμυντικής βιομηχανίας, το οποίο θέλουν να ενεργοποιήσουν.
Συμφωνία EODH με KNDS για ενσωμάτωση του ASPIS NG στο Leopard 2A8
