Από Σάββας Δ. Βλάσσης
«Από την πρώτη στιγμή όλες οι αρμόδιες Υπηρεσίες της Δημοκρατίας βρίσκονται σε εγρήγορση και πλήρη επιχειρησιακή ετοιμότητα», είπε μεταξύ ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκος Χριστοδουλίδης, στο τηλεοπτικό μήνυμα που απηύθυνε στις 2 Μαρτίου. Είχε προηγηθεί περιστατικό στις 00.03 όταν, «μη επανδρωμένο αερόχημα τύπου Shahed, προσέκρουσε εντός των στρατιωτικών εγκαταστάσεων των Βρετανικών Βάσεων στο Ακωτήρι, προκαλώντας μικρές υλικές ζημιές».
Χωρίς να επεκταθεί σε λεπτομέρειες, ο Πρόεδρος περιέγραψε την κατάσταση αυξημένης επαγρυπνήσεως και ετοιμότητος στην οποία βρίσκεται αυτονοήτως ο αμυντικός μηχανισμός της Εθνικής Φρουράς από την πρώτη στιγμή, λόγω της νέας επιθέσεως στο Ιράν. Πρωτεύουσα σημασία βεβαίως έχουν οι ικανότητες αεράμυνας, για την αντιμετώπιση αεροπορικών και πυραυλικών επιθέσεων. Και πλέον, στον τομέα αυτόν, η Εθνική Φρουρά όντως διαθέτει κάποιες υπολογίσιμες ικανότητες αντιπυραυλικής αμύνης, χάρη στο προσφάτως ενταχθέν σε υπηρεσία σύστημα BARAK MX της ισραηλινής IAI.
Για την απόκτηση του οπλικού συστήματος ανατέθηκε σύμβαση προμήθειας το 2022 και από το 2024 είχε κηρυχθεί Αρχική Επιχειρησιακή Ικανότητα, με την πρώτη φάση παραλαβής. Εν συνεχεία, τον Σεπτέμβριο του 2025, πραγματοποιήθηκε και η δεύτερη φάση, με την οποία φέρεται να έχει ολοκληρωθεί η σύμβαση.
ΔΟΥΡΕΙΟΣ ΙΠΠΟΣ Podcast # 114 – Πλήρες το Α/Α-Α/Β σύστημα BARAK MX στην Κύπρο
Το BARAK MX εντάχθηκε και εξοπλίζει μία νέα μονάδα και συγκεκριμένα την 457 Μοίρα Ενεργού Αεράμυνας (457 ΜΕΑ) της Διοίκησης Αεροπορίας του Γενικού Επιτελείου Εθνικής Φρουράς. Η Μοίρα βρίσκεται και αυτή σε αυξημένη επιχειρησιακή ετοιμότητα και αποτελεί την κορωνίδα των δυνατοτήτων αεράμυνας στην Κύπρο, έχοντας δικτυωθεί πλήρως με τις υφιστάμενες υποδομές και άλλα οπλικά συστήματα σε υπηρεσία.
Η 457 ΜΑΕ διαθέτει σταθμούς ραντάρ πολλαπλών αποστολών ELM-2084 της Elta, τεχνολογίας ενεργού ηλεκτρονικής σάρωσης (AESA) μπάντας S συχνοτήτων με ικανότητα εντοπισμού στόχων σε αποστάσεις 250-300 χλμ. με μέγιστη επίδοση σε διαμόρφωση επιτηρήσεως, 470 χλμ. Πέραν των αεροπορικών στόχων σταθερών πτερύγων και ελικοπτέρων, το σύστημα έχει ικανότητα καταρρίψεως βαλλιστικών πυραύλων και πυραύλων πτήσεως (cruise) όπως και ρουκετών πυροβολικού μεγάλου βεληνεκούς.
Τα βασικά όπλα του συστήματος, είναι οι κατευθυνόμενοι πύραυλοι Barak LRAD βεληνεκούς 70 χλμ. και Barak ER βεληνεκούς 150 χλμ.
Η περίπτωση απειλών δρόνων επιθέσεως όπως το Shahed 136, αναδεικνύει την σημασία της υπάρξεως συστημάτων Ηλεκτρονικού Πολέμου για την εξουδετέρωσή τους χωρίς την δαπάνη πυραύλων υψηλού κόστους. Από αυτή την άποψη, καθίσταται αντιληπτή η αξία της συμπληρώσεως συστημάτων όπως το BARAK MX με ένα σύστημα όπως το ΚΕΝΤΑΥΡΟΣ της ΕΑΒ και έχει ιδιαίτερη αξία η πρόσφατη ανακοίνωση της επιτυχούς ολοκλήρωσης των δύο συστημάτων, έπειτα από συνεργασία των δύο εταιρειών.
Το ΚΕΝΤΑΥΡΟΣ έχει δοκιμαστεί επιτυχώς σε πραγματικές συνθήκες απειλών στην Ερυθρά Θάλασσα. Δεν είναι καθόλου τυχαία δε η απόφαση να αναπτυχθεί στην Κύπρο μαζί με την φρεγάτα ΚΙΜΩΝ (F-601) και μία φρεγάτα τύπου MEKO 200 που θα είναι εξοπλισμένη με το σύστημα της ΕΑΒ.
Ούτως ή άλλως η αντιαεροπορική/ αντιπυραυλική άμυνα της Εθνικής Φρουράς είναι οργανωμένη πολυστρωματικά με πυραυλικά συστήματα όλων των κατηγοριών. Σε αυτά, αναμένεται να προστεθεί και το σύστημα ΚΕΝΤΑΥΡΟΣ, εξασφαλίζοντας ένα επιπλέον όπλο, στην κατηγορία “soft kill”. To BARAK MX, ως οπλικό σύστημα ναυτικού με την ονομασία Barak Magen και σε υπηρεσία με τις κορβέτες τύπου Sa’ar 6 του Ισραηλινού Ναυτικού, χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά επιχειρησιακά στις 16 Ιουνίου 2025, περί τα 2,5 έτη μετά την πρώτη δοκιμαστική βολή από ισραηλινό πλοίο, τον Νοέμβριο του 2022. Στην πρώτη επιχειρησιακή χρησιμοποίηση, κατέρριψε 8 UAV που είχαν εκτοξευθεί από το Ιράν, με την χρήση βλημάτων Barak LRAD, σύμφωνα με αναφορές. Σηματοδότησε έτσι και μια περίπτωση ιδιαιτέρως δαπανηρής αμύνης έναντι στόχων χαμηλού κόστους.
