Από Σάββας Δ. Βλάσσης
Έφυγε προχθές 6 Νοεμβρίου ο έφεδρος Ταγματάρχης Αλέξανδρος Κόντος, εμβληματική μορφή της Εφεδρείας, την έννοια της οποίας επαναπροσδιόρισε ο ίδιος προ τριών δεκαετιών. Η εξόδιος ακολουθία τελέσθηκε εχθές στο Κοιμητήριο Παλαιού Φαλήρου, παρόντων πιστών εφέδρων φίλων, που πίστεψαν και τον ακολούθησαν στην πορεία που χάραξε όλα αυτά τα χρόνια. Παρών ο βουλευτής και πρώην δήμαρχος Παλαιού Φαλήρου ναύαρχος Διονύσιος Χατζηδάκης με τον οποίο υπήρχε συμπόρευση ενώ στεφάνι κατατέθηκε εκ μέρους του Α/ΓΕΕΘΑ Στρατηγού Δημητρίου Χούπη.
Ο Αλέξανδρος Κόντος γεννήθηκε το 1947 στον Πειραιά και υπηρέτησε την στρατιωτική του θητεία ως Δόκιμος Έφεδρος Αξιωματικός στην 2α Μοίρα Αλεξιπτωτιστών. Τα επόμενα έτη, ως έφεδρος αξιωματικός, εξελίχθηκε μέχρι τον προβλεπόμενο βαθμό του ταγματάρχου.
Από το 1992 άρχισε να δραστηριοποιείται ενεργά ως μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της Λέσχης Καταδρομέων & Ιερολοχιτών, στην οποία κατάφερε να προσελκύσει με προσωπική προσπάθεια νέο αίμα, στην μορφή εφέδρων οπλιτών και αξιωματικών που είχαν υπηρετήσει την στρατιωτική τους θητεία σε μονάδες των Ειδικών Δυνάμεων. Την εποχή εκείνη υπήρχε εθνική έγερση λόγω του ζητήματος με το όνομα της Μακεδονίας που καπηλεύθηκαν τα Σκόπια και ο έφεδρος Ταγματάρχης Αλέξανδρος Κόντος συντόνισε κοινές προσπάθειες με δυναμικές εκδηλώσεις, μεταξύ των οποίων και άλματα εφέδρων αλεξιπτωτιστών.
Η προσπάθειά του είχε ταχεία ανταπόκριση εκ μέρους νέων εφέδρων, ιδίως μετά από μια πρώτη ιστορική συνάντηση στο Φλόκα της Πλατείας Κοραή το 1993. Πολύ σύντομα ήλθε η πρώτη αποστολή εφέδρων στο εξωτερικό, στην Γαλλία συγκεκριμένα, για συμμετοχή σε στρατιωτικούς αγώνες εφέδρων, με επικεφαλής τότε τον έφεδρο Ανθυπολοχαγό Μάνο Μαστοράκο. Πράγματα πρωτόγνωρα. Οι έφεδροι που δεν έμπαιναν στα στρατόπεδα στην Ελλάδα, άρχισαν να “οργώνουν” τα πεδία ασκήσεων στην Ευρώπη, πλάι σε ξένους συναδέλφους. Ακολούθησε για πρώτη φορά στην Ελλάδα η οργάνωση από την Λέσχη Καταδρομέων & Ιερολοχιτών των πρώτων Στρατιωτικών Αγώνων Εφέδρων Ενόπλων Δυνάμεων στην Πάρνηθα, δραστηριότητα πρωτοποριακή, η οποία επαναλήφθηκε τα επόμενα έτη, υπό την αιγίδα του ΥΠΕΘΑ μάλιστα, σημειώνοντας τεράστια επιτυχία.
Πέραν της ενεργοποιήσεως των νέων μελών, με την συμπαράσταση πάντοτε των σεβαστών παλαιμάχων Ιερολοχιτών που αγκάλιασαν τις προσπάθειές τους, ο Ταγματάρχης Αλέξανδρος Κόντος προσανατόλισε τις προσπάθειες των νέων μελών της Λέσχης στο τρίπτυχο Εκπαίδευση – Εθνική Εγρήγορση – Ιστορική Μνήμη.
Με άξιους συνεργάτες όπως ο έφεδρος καταδρομέας Πέτρος Πουρλιάκας και με πρόταση του εφέδρου Ανθυπολοχαγού Μάνου Μαστοράκου, επιδιώχθηκε ένας νέος δυναμικός τρόπος τιμής των αγώνων του Ιερού Λόχου, με την οργάνωση του λεγομένου “Διάπλου του Αιγαίου”. Σε συνεργασία με εθελοντές κυβερνήτες ταχυπλόων λέμβων RIB των 9-10 μέτρων, μέλη της Λέσχης διέσχιζαν το Αιγαίο, σταθμεύοντας σε μικρά και μεγάλα νησιά, αποτίνοντας φόρο τιμής στους αγώνες των Ιερολοχιτών για την ελευθερία της πατρίδος. Οι νησιώτες, δεν είχαν ξαναδεί κάτι τέτοιο. Σήμερα ο Διάπλους του Αιγαίου των εφέδρων καταδρομέων ως δραστηριότητα, έχει εξελιχθεί στην δράση της “Ομάδας Αιγαίου”, που προσφέρει ανεκτίμητο έργο στους ακρίτες νησιώτες.
Η απήχηση ήταν τόσο μεγάλη, που σύντομα ο Διάπλους επεκτάθηκε μέχρι την Κύπρο (Επιχείρηση ΚΙΜΩΝ) μεταφέροντας με έναν άλλον δυναμικό τρόπο από πλευράς εφέδρων, το πνεύμα του Ενιαίου Αμυντικού Χώρου Ελλάδος – Κύπρου, το οποίο είχε υιοθετηθεί ως εθνική πολιτική από το 1993. Η υποδοχή από την Κυπριακό Ελληνισμό και η συνεργασία με τους Κυπρίους εφέδρους καταδρομείς, ήταν ανεπανάληπτη. Νέα ορόσημα και πρότυπα, καθιερώθηκαν σε επίπεδο δεσμών. Σε όλες αυτές τις εκδηλώσεις, η παρουσία του Ταγματάρχη Αλέξανδρου Κόντου, υπήρξε καθοριστική.
Με ανάλογες πρωτοβουλίες του, αναβαθμίστηκε η τελετή του ετησίου Μνημοσύνου υπέρ των πεσόντων καταδρομέων και Ιερολοχιτών, που τελείται κάθε Μάιο στο μνημείο που στολίζει την θέση Μεγάλο Καβούρι, όπου από το 1947 λειτούργησε το Κέντρο Εκπαιδεύσεως Μονάδων Καταδρομών (ΚΕΜΚ). Με ενέργειες του Ταγματάρχη, αναβαθμίστηκε ο χώρος του μνημείου, ο οποίος εκείνα τα χρόνια κινδύνευε να μετατραπεί σε χώρο δημιουργίας αναψυκτηρίου ενώ ως αφύλακτος, τα βράδια υπήρχε ανεξέλεγκτη και ύποπτη κυκλοφορία στα πέριξ. Με την παρουσία τιμητικού αγήματος εφέδρων καταδρομέων, ο Ταγματάρχης Αλέξανδρος Κόντος διά της Λέσχης, κατάφερε να ευαισθητοποιήσει την αρμόδια ΓΕΣ/ΔΕΔ και από μια παράτερη και ξεχασμένη τελετή που είχε καταντήσει, μετά τα μέσα της δεκαετίας του 1990 το ετήσιο Μνημόσυνο απέκτησε ξανά αίγλη και την αρμόζουσα επισημότητα.
Δεν υπάρχει καμμία αμφιβολία ότι ο έφεδρος Ταγματάρχης Αλέξανδρος Κόντος και η επιρροή του στενού συνεργάτη του εφέδρου Ανθυπολοχαγού Μάνου Μαστοράκου, ανέδειξαν σε εποχές λήθης το όνομα και την δόξα του Ιερού Λόχου. Πράγματα για τα οποία ακόμη και τα στελέχη των Ειδικών Δυνάμεων δεν μιλούσαν, “αναβίωσαν” μέσα από τις δραστηριότητες των νέων εφέδρων καταδρομέων και ενέπνευσαν στελέχη και διοικήσεις, ώστε τα επόμενα έτη να συγκλίνουν περισσότερο στις ρίζες και να τιμήσουν ηγετικές προσωπικότητες και τα ιερά λάβαρα.
Η έμφαση στην εκπαίδευση της Εφεδρείας επί των ημερών του Ταγματάρχη Αλεξάνδρου Κόντου, έλαβε πρωτοφανείς διαστάσεις, είτε μέσω της τακτικής εκτελέσεως ακόμη και αλμάτων αλεξιπτωτιστών σε Ελλάδα και εξωτερικό, είτε με συμμετοχές σε διάφορες ασκήσεις εφέδρων ευρωπαϊκών στρατών. Οι εμπειρίες που αποκόμισαν οι έφεδροι ήταν πολύτιμες και συνέτειναν στην εμπέδωση αυτοπεποιθήσεως, στην άσκηση πιέσεως προς την ιεραρχία και στην συνειδητοποίηση όλων ότι δεν ήταν χαμένος κόπος η επένδυση στην Εφεδρεία.
Ο Ταγματάρχης Αλέξανδρος Κόντος, ανέλαβε μεταξύ άλλων να οργανώσει τμήματα “Δασοκομμάντος”, όταν το ζήτησε η Πολιτεία. Υπό την προσωπική του επίβλεψη εξελίχθηκε το πρόγραμμα εκπαιδεύσεως, υπό την ευθύνη των Ενόπλων Δυνάμεων και η επιτυχής συμμετοχή σε πολλαπλές επεμβάσεις σε διάφορα μέτωπα ανά την επικράτεια. Ακάματος, μαχητικός, βρισκόταν κυριολεκτικώς παντού και στην πρώτη γραμμή. Ακόμη και στην έκτη δεκαετία της ζωής του, βρισκόταν νύκτες όχι απλώς σε αίθουσες για τελετές αλλά στα βουνά, επικεφαλής εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων εφέδρων.
Αντιλήφθηκε γρήγορα ότι η Εφεδρεία ήταν ένα δυναμικό το οποίο μπορούσε να συνεισφέρει όχι μόνο σε έργα σχετιζόμενα με την Εθνική Άμυνα αλλά και για την κοινωνική προσφορά σε έκτακτες καταστάσεις αντιμετωπίσεως φυσικών καταστροφών. Όταν το 1995 προχώρησε στην ίδρυση του Πανελληνίου Συνδέσμου Εφέδρων Ενόπλων Δυνάμεων/ Συνδέσμου Αθηναίων Καταδρομέων (ΠΣΕΕΔ/ΣΑΚ) η συμμετοχή σε μηχανισμούς εκτάκτου ανάγκης της κρατικής μηχανής, ήταν ουσιώδης παράμετρος οργανώσεως.
Ο ΠΣΕΕΔ/ΣΑΚ ιδρύθηκε, επειδή ο Ταγματάρχης Αλέξανδρος Κόντος είχε την οξυδέρκεια να αντιληφθεί και την ευελιξία να δεχθεί, ότι εκτός των στρατευσίμων που είχαν υπηρετήσει στις Ειδικές Δυνάμεις, μεγάλη μερίδα εθελοντών προερχόταν από υπηρετήσαντες στα υπόλοιπα Όπλα, Σώματα και Κλάδους. Αυτό το δυναμικό εθελοντισμού, δεν μπορούσε να αγνοηθεί.
Δεν είναι καθόλου υπερβολή να λεχθεί ότι σήμερα, τρεις δεκαετίες μετά, το ότι σε κάθε γωνιά της χώρας υπάρχουν λέσχες, σύνδεσμοι και σωματεία ενεργών εφέδρων, οφείλεται στον έφεδρο Ταγματάρχη Αλέξανδρο Κόντο! Είναι μία τιμή, η οποία πρέπει να του αναγνωριστεί. Οι προσπάθειές του έδωσαν άλλο νόημα και χειροπιαστό αποτέλεσμα στην έννοια του Πολίτη – Οπλίτη που ανάγεται στα βάθη των αιώνων της ιστορίας των Ελλήνων. Το παράδειγμα αυτό καλλιεργήθηκε και επεκτάθηκε σε Ελλάδα και Κύπρο, χάρη στο ανήσυχο και δραστήριο πνεύμα του. Σε αυτό το έργο, στηρίζεται και η σημερινή πολιτική περί ενεργών εφέδρων από το ΥΠΕΘΑ.
Ο έφεδρος Ταγματάρχης Αλέξανδρος Κόντος, όπως όλοι οι θνητοί, συνδύαζε αρετές και μειονεκτήματα. Κυριαρχούσαν οι πρώτες. Προσωπικότητα πληθωρική, διακρινόταν από αποφασιστικότητα, δυναμισμό, ορμή και τόλμη. Είχε ηγετική στόφα, που δεν κρυβόταν. Συνδύαζε αρχοντικά χαρακτηριστικά που του επέτρεπαν να κινείται το ίδιο αποτελεσματικά σε χειρισμούς με επισήμους κύκλους πολιτικής και στρατιωτικής ηγεσίας, παραμένοντας προσηνής και δίπλα στην απλή βάση των εφέδρων. Ήταν δίχως άλλο χαρισματικός, καινοτόμος και ικανότατος.
Αναγνωρίζοντας το έργο και την προσφορά του, ο ΥΕΘΑ Δημήτρης Αβραμόπουλος του απένειμε τον Χρυσό Σταυρό του Τάγματος της Τιμής, μια ηθική αμοιβή για εξαίρετες υπηρεσίες προς το στράτευμα και την πατρίδα εν καιρώ ειρήνης.
Δεν θα πούμε εμείς εάν “Ο Ταγματάρχης”, όπως τον αποκαλούσαμε όλοι οι έφεδροι με σεβασμό κι αγάπη, ήταν μεγάλος ή άξιος άνδρας. Το βέβαιο είναι ότι στην διαδρομή του ως έφεδρος, με τις πράξεις του έγραψε ιστορία και ξεχώρισε. Υπήρξε αναμφιβόλως, εμβληματική μορφή κι άφησε έντονο αποτύπωμα με το έργο του. Έχοντας αποδείξει από την περίοδο της στρατιωτικής του θητείας ότι μπορούσε να εκτελέσει με επιτυχία τα καθήκοντα που του ανέθεταν και να φέρνει αποτελέσματα, ανέλαβε κι έφερε εις πέρας μία Αποστολή την οποία κανείς δεν του υπέδειξε: αναγέννησε την Εφεδρεία και δικαίως μπορεί να θεωρηθεί ένας πρωτοπόρος των Ειδικών Δυνάμεων.
“Brain Drain” Ο ρόλος των Εφέδρων – Εθνοφυλάκων στην Εθνική Άμυνα και Ασφάλεια
