Γράφει ο Πέτρος Σαββίδης, PhD
Ακαδημαϊκός, αναλυτής γεωπολιτικής, άμυνας, ασφάλειας
Όταν τη δεκαετία του 1980, εν μέσω εμπάργκο πώλησης όπλων προς την Κύπρο, η Διοίκηση Αεροπορίας (ΔΑ) του Γενικού Επιτελείου Εθνικής Φρουράς (ΓΕΕΦ) παραλάμβανε τα πρώτα της μονοκινητήρια ελικόπτερα –δύο αμερικανικά Bell 206L3 Long Ranger III από το Βέλγιο (Σεπ. 1987) και τέσσερα γαλλικά Aerospatiale SA-342L1 Gazelle (Δεκ. 1987–Μάιος 1988) εξοπλισμένα με αντιαρματικούς πυραύλους HOT-2– δεν αναμενόταν ότι, τις επόμενες δεκαετίες, η εξέλιξη του εναέριου στόλου της θα περιελάβανε σύγχρονα δικινητήρια ελικόπτερα AW-139 της ιταλοβρετανικής Augusta Westland και H145M της γαλλογερμανικής Airbus Helicopters, καθώς και μη επανδρωμένα αεροχήματα Aerostar της ισραηλινής Aeronautics.
Σήμερα, οι απρόβλεπτες διεθνείς γεωπολιτικές εξελίξεις και οι ανακατατάξεις ασφαλείας στην ευρύτερη περιφέρεια της Ανατολικής Μεσογείου και της Μέσης Ανατολής, αλλά και οι ευνοϊκές συγκυρίες που δημιουργούνται στην Κύπρο, προβάλουν την ευκαιρία καθοριστικής ισχυροποίησης του ρόλου της Αεροπορίας στην νήσο· τόσο προς όφελος της άμυνας της Κυπριακής Δημοκρατίας όσο και της συλλογικής ασφάλειας της Ευρωπαϊκής Ένωσης αλλά και των αμυντικών συμφερόντων της Δύσης. Δεν είναι άλλωστε τυχαίο το διεθνές ενδιαφέρον (ειδικά της Βρετανίας) για την αντιαεροπορική – αντιβαλλιστική πυραυλική ομπρέλα της κυπριακής αεράμυνας αλλά και για το σύγχρονο Κέντρο Αεροπορικών Επιχειρήσεων, το οποίο πρόσφατα λειτούργησε αποτελεσματικά ως κέντρο επιχειρησιακού συντονισμού για την αντιμετώπιση των εναέριων ιρανικών απειλών κατά της νήσου, σε συνεργασία με φίλιες αεροναυτικές δυνάμεις.
Ο αναβαθμισμένος γεωπολιτικός ρόλος της Κύπρου στο διεθνές σύστημα, εξαιτίας της πολιτικής και οικονομικής σταθερότητας που προβάλλει η Λευκωσία την τελευταία δεκαετία, της εξωστρέφειας που χαρακτηρίζει τις διπλωματικές της σχέσεις, και των στενών αμυντικών δεσμών που έχουν αναπτυχθεί –εκ παραλλήλου με την Ελλάδα– με φίλιες χώρες, όπως η Γαλλία, το Ισραήλ και οι Ηνωμένες Πολιτείες στο πλαίσιο της αμυντικής διπλωματίας, έχουν δημιουργήσει ευνοϊκές συνθήκες για την στρατηγική ανάδειξη της Δημοκρατίας, ως κόμβου ασφάλειας στην νοτιοανατολική εσχατιά της ΕΕ και του ευρωατλαντικού χώρου.
Καταλύτες αυτής της συγκυρίας, είναι η συνεχιζόμενη ανάπτυξη τεσσάρων μαχητικών F-16V στη Πάφο για την αντιμετώπιση ιρανικών ή άλλων εναέριων απειλών, καθώς και η προώθηση, στο πλαίσιο της κυπριακής προεδρίας, ευρύτερης συζήτησης των θεμάτων αμυντικής συνδρομής που απορρέουν από το Άρθρο 42.7 της Συνθήκης της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Σήμερα παρουσιάζεται μια μοναδική ευκαιρία επίκλησης, για λόγους περιφερειακής ασφάλειας, από την Κυπριακή Δημοκρατία, της ανάγκης υιοθέτησης προγράμματος Air Policing στην Ανατολική Μεσόγειο, διαμέσου της περιοδικής και εναλλασσόμενης παρουσίας αεροπορικών δυνάμεων στην Πάφο, από την Ελλάδα και από φίλιες χώρες, όπως η Γαλλία (στο πλαίσιο προληπτικής εφαρμογής του Άρθρου 42.7), το Ισραήλ και οι ΗΠΑ. Σε τέτοια περίπτωση θα δημιουργούνταν, για πρώτη φορά μετά το 1974, σοβαρές πολιτικές προϋποθέσεις για την εισαγωγή στο κυπριακό οπλοστάσιο νέων πτητικών μέσων, χωρίς όμως το κόστος να καθίσταται απαγορευτικό. Δηλαδή εξοπλισμένων ελικοφόρων εκπαιδευτικών, όπως το βραζιλιάνικο Embraer EMB-314 Super Tucano (A-29) και το αμερικανικό Beechcraft AT-6 Wolverine, σε αποστολές κυνηγών μη επανδρωμένων αεροχημάτων, και εξοπλισμένων αεριωθούμενων, όπως δικινητήριων ελαφρών μαχητικών.
Η συγκρότηση της 450 ΜΕ/Π
H σύσταση της 450 Μοίρας Ελικοπτέρων έγινε εσπευσμένα, κάτω από απρόβλεπτες συνθήκες, αφού είχε προηγηθεί η άφιξη των ρωσικών εξοπλισμένων ελικόπτερων Mil Mi-35P στην Κύπρο και η εκπαίδευση του προσωπικού στη Ρωσία, και ακολούθως η συγκρότηση της Μοίρας και η επίσημη παραλαβή των ελικοπτέρων.
Τα πρώτα οκτώ ελικόπτερα μεταφέρθηκαν μυστικά με μεταφορικά αεροσκάφη Antonov An-124 στην ΑΒΠ το βράδυ της 1ης Ιουλίου 2001, ενώ σε ελάχιστο χρόνο δημιουργήθηκε κλιμάκιο 55 στελεχών της Διοίκησης Αεροπορίας, αποτελούμενο από ιπτάμενο και τεχνικό προσωπικό, το οποίο αναχώρησε στις 26 Ιουλίου με πτήση των Κυπριακών Αερογραμμών για την Μόσχα. Η τετράμηνης διάρκειας εκπαίδευση του προσωπικού πραγματοποιήθηκε στο εκπαιδευτικό κέντρο ελικοπτέρων του ρωσικού στρατού στην πόλη Torzhok, περίπου 300 χλμ. βορείως της Μόσχας, και ολοκληρώθηκε τον Νοέμβριο του 2001. Η Μοίρα συγκροτήθηκε στις 15 Οκτωβρίου 2001, και μετά την επίσημη παραλαβή των ελικοπτέρων στις 11 Δεκεμβρίου 2001, άρχισε σταδιακά να εκτελεί εκπαιδευτικές πτήσεις κατά τη διάρκεια της νύκτας, ώστε να διατηρηθεί η μυστικότητα της παρουσίας των δώδεκα ρωσικών ελικοπτέρων Mil Mi-35P.
Η Μοίρα εντάχθηκε στα επιχειρησιακά σχέδια του ΓΕΕΦ και σε αυτή διατέθηκαν τα δύο μονοκινητήρια αεροσκάφη PC-9 και το δικινητήριο ΒΝ-2Β, τα οποία ανήκαν μέχρι τότε στη Μοίρα Ε/Π-Α/Φ. Το 2010 τα αεροσκάφη παραχωρήθηκαν στην νεοσυσταθείσα 460 Μοίρα Έρευνας Διάσωσης ενώ, με την αναστολή της λειτουργίας της 449 Μοίρας το ίδιο έτος, τα τέσσερα αντιαρματικά ελικόπτερα SA-342L1 Gazelle εντάχθηκαν στη δύναμη της Μοίρας.
Το δικινητήριο ελικόπτερο Mi-35P, μήκους 21,35 μέτρων, είχε μέγιστο βάρος απογείωσης 11.500 κιλών, εμβέλεια 450 χλμ., και επιχειρησιακή οροφή 5.200 μέτρων, ενώ ο οπλισμός του περιελάβανε δίδυμο πυροβόλο 30 χιλ. βεληνεκούς 2.000 μέτρων και αντιαρματικούς πύραυλους 9Μ120 βεληνεκούς 5.800 μέτρων, αλλά και μη κατευθυνόμενες ρουκέτες S-8KOM 80 χιλ. και S-24B 240 χιλ. Το μονοκινητήριο SA-342L1 Gazelle, μήκους 11,97 μέτρων, είχε μέγιστο βάρος απογείωσης 2.000 κιλών, εμβέλεια 670 χλμ. και επιχειρησιακή οροφή 6.000 μέτρων, και ήταν εξοπλισμένο με τέσσερις αντιαρματικούς πυραύλους ΗΟΤ-3 βεληνεκούς 4.300 μέτρων.
Τον Δεκέμβριο του 2007 τα ρωσικά ελικόπτερα μεταφέρθηκαν τμηματικά με μεταγωγικά αεροσκάφη στην Ρωσία για την πρώτη τους εργοστασιακή συντήρηση ενώ τον Απρίλιο του 2014 επαναλήφθηκε η διαδικασία. Λόγω όμως του υψηλού κόστους εργοστασιακής συντήρησης ανά επταετία και της απαγόρευσης οποιονδήποτε συναλλαγών με την Μόσχα, εξαιτίας των αυστηρών οικονομικών κυρώσεων που επιβλήθηκαν μετά την ρωσική εισβολή στην Ουκρανία το 2022, αποφασίστηκε η πώλησή τους ώστε να καταστεί εφικτή η προμήθεια νέου σύγχρονου τύπου εξοπλισμένων ελικοπτέρων.
Η Μοίρα των ελικοπτέρων ΚΙΜΩΝ
Η σύμβαση για την προμήθεια των νέων εξοπλισμένων ελικοπτέρων H145M της γαλλογερμανικής Airbus Helicopters, υπογράφτηκε στη Λευκωσία τον Ιούνιο του 2022 και περιελάβανε την προμήθεια έξι πλήρως εξοπλισμένων ελικοπτέρων, ενώ το δικαίωμα προαίρεσης προέβλεπε τη δυνατότητα προμήθειας ακόμη έξι ελικοπτέρων. Ο οπλισμός που επιλέχθηκε από τους επιτελείς της ΔΑ για τα νέα ελικόπτερα, αφορούσε τη διαμόρφωση HForce που προσέφερε η κατασκευάστρια εταιρεία, δηλαδή κάλαθους ρουκετών 70 χιλ. και ατρακτίδια πολυβόλων 12,7 χιλ. καθώς και αντιαρματικούς πυραύλους 5ης γενιάς Spike ER2 της Ισραηλινής Rafael.
Η εκπαίδευση του ιπτάμενου και τεχνικού προσωπικού και η τεχνολογική – επιχειρησιακή μετάπτωση της Μοίρας από τον παλαιό στον νέο τύπο ελικοπτέρου, εξελίχθηκε πολύ ομαλά και με σχετική ευκολία, αφού οι επαγγελματικές ικανότητες του προσωπικού και ο ζήλος που επιδείχθηκε για το υπερσύγχρονο υλικό, αλλά και η μεγάλη πτητική και τεχνική εμπειρία που διέθετε στους δυο παλαιούς τύπους ελικοπτέρων, κατέστησαν την Μοίρα πτητικά και τεχνικά ενεργή σε ελάχιστο χρονικό διάστημα.
Η βασική εκπαίδευση του ιπτάμενου και τεχνικού προσωπικού πραγματοποιήθηκε στις εγκαταστάσεις της Airbus Helicopters στην Γερμανία, ενώ πριν την έναρξη του πτητικού προγράμματος πραγματοποιήθηκαν «πτήσεις» σε εξομοιωτές της κατασκευάστριας εταιρείας για την εξοικείωση των χειριστών σε καταστάσεις εκτάκτου ανάγκης. Η πρακτική της εκπαιδευτικής αξιοποίησης εξομοιωτών στο εξωτερικό από τη ΔΑ, άρχισε να εφαρμόζεται με την παραλαβή των ελικοπτέρων AW-139 και συνεχίζεται πλέον με τα νέα ελικόπτερα H145M. H επένδυση αυτή, του ΥΠΑΜ και του ΓΕΕΦ, κρίνεται απαραίτητη για την ασφάλεια των πτήσεων. Η επιχειρησιακή εκπαίδευση του προσωπικού σε διάφορα αντικείμενα, όπως η χρήση διοπτρών νυκτερινής όρασης NVG και η εκτέλεση αποστολών κατά την νύκτα, συνεχίζεται και στην Κύπρο από Γερμανούς εκπαιδευτές.
Η άφιξη των πρώτων δύο ελικοπτέρων στις 25 Μάρτιου 2025, σηματοδότησε την άμεση εφαρμογή ενός εντατικού πτητικού προγράμματος, το οποίο αποσκοπούσε αφενός στην ταχεία εξοικείωση του προσωπικού στον νέο τύπο ελικοπτέρου και αφετέρου στην ανάπτυξη τακτικών, για την εκμετάλλευση των μεγάλων δυνατοτήτων του ελικοπτέρου και των οπλικών του συστημάτων, ώστε η Μοίρα να καταστεί επιχειρησιακή το συντομότερο δυνατό.
Τα νέα ελικόπτερα Η145Μ
Τεχνικά χαρακτηριστικά. Η άτρακτος του ελικοπτέρου έχει μήκος 11,69 μέτρα και ύψος 4 μέτρα –με το κύριο στροφείο το μήκος του ανέρχεται σε 13,54 μέτρα– ενώ το συνολικό βάρος απογείωσης ανέρχεται σε 3.800 κιλά. Διαθέτει 2 κινητήρες Safran Arriel 2E ισχύος 800 kW και αυτονομία 2,8–3,2 ωρών με εμβέλεια 344 ναυτικών μιλίων (637 χλμ.). Το ελικόπτερο δύναται να αναπτύξει μέγιστη ταχύτητα 150 κόμβων (278 χλμ./ώρα) ενώ η συνήθης ταχύτητα πτήσης ανέρχεται σε 110 κόμβους (203 χλμ./ώρα).
Δυνατότητες. Το ελικόπτερο διαθέτει σύγχρονο σύστημα διαχείρισης μάχης BMS (Battle Management System), ηλεκτροπτικό/ θερμικό σύστημα Spectro-CU, σύστημα ηλεκτρονικού πολέμου EWS (Electronic Warfare System), και εξελιγμένα συστήματα πτήσης και ναυτιλίας.
Η επιτήρηση του πεδίου, η αναγνώριση στόχων και η στοχοποίηση εκτελείται με το Spectro-CU, το οποίο διαθέτει ηλεκτροπτικό και θερμικό αισθητήρα υψηλών επιδόσεων σε μεγάλες αποστάσεις, ενώ η κατάδειξη των στόχων πραγματοποιείται με σύστημα λέιζερ LTDRF (Laser Target Designator and Rangefinder). Άλλα χαρακτηριστικά του συστήματος είναι ο γεωεντοπισμός (Geolocation), η αυτόματη αναγνώριση στόχων ATD (Automatic Target Detection) διαμέσου αυτοματισμών τεχνητής νοημοσύνης, η πολυφασματική σάρωση εικόνας, και η αναγνώριση κίνησης στόχου (MTI Motion Target Indication). Όσον αφορά τη στοχοποίηση κατά τη διάρκεια της νύκτας (ή της ημέρας) διατίθενται διάφορα κανάλια υπέρυθρου μέσου μήκους κύματος MWIR καθώς και ορατού και εγγύς υπέρυθρου VNIR.
Το ελικόπτερο διαθέτει σταθμούς ασυρμάτων διαφόρων τύπων, σύστημα προσδιορισμού θέσης (GPS), συσκευή αναγνώρισης φίλου ή εχθρού (IFF), υψομετρικό ραντάρ (RADALT), και σύστημα αυτόματης μετάδοσης δεδομένων πτήσης σε πραγματικό χρόνο (ΑDS-B, Automatic Dependent Surveillance-Broadcast).
Για την αυτοπροστασία του από ενδεχόμενες απειλές είναι εξοπλισμένο με συσκευές ηλεκτρονικού πολέμου (EWS), ενώ για την προστασία του από πυραύλους θερμικής (υπέρυθρης) αναζήτησης, διατίθεται σύστημα εκτόξευσης φωτοβολίδων.
Οπλικά συστήματα. To κύριο οπλικό σύστημα που επιλέχθηκε από τη ΔΑ για τον εξοπλισμό του ελικοπτέρου είναι ο αντιαρματικός πύραυλος 5ης γενιάς Spike ER2 της ισραηλινής Rafael, ο οποίος, εκτοξευόμενος από τον αέρα, έχει μέγιστη εμβέλεια 16 χλμ. Επιπλέον, το ελικόπτερο δύναται να φέρει κάλαθους ρουκετών των 70 χιλ. και ατρακτίδια με βαρύ πολυβόλo 12,7 χιλ. Ανάλογα με το είδος της αποστολής, το ελικόπτερο δύναται να εξοπλιστεί με τα κατάλληλα οπλικά συστήματα, όπως πυραύλους Spike ER2 για αντιαρματικό αγώνα και προσβολές στόχων σε βάθος, ή συνδυασμό πυραύλων και ρουκετών ή ρουκετών και πολυβόλου για αποστολές εγγύς αεροπορικής υποστήριξης και αποστολές αντιμετώπισης εχθρικών μη επανδρωμένων αεροχημάτων, καθώς και ασύμμετρων απειλών.
Το αντιαρματικό σύστημα 5ης γενιάς Spike ER2, αξιοποιεί τεχνολογίες αιχμής και αποτελεί κορυφαίο οπλικό σύστημα στην κατηγορία του, ενώ η λειτουργία του περιλαμβάνει τρεις διαμορφώσεις. Ο πύραυλος, βάρους 35 κιλών, διαθέτει πολεμική κεφαλή ΗΕΑΤ (High Explosive Anti-Tank) ή PBF (Penetration Blast Fragmentation) και χαρακτηρίζεται από πολύ υψηλή ευστοχία λόγω της αξιοποίησης τεχνολογιών αιχμής και σύντηξη δεδομένων (data fusion). H σύνδεση του πυραύλου με το ελικόπτερο μετά την εκτόξευσή του, εκτελείται διαμέσου κωδικοποιημένης ζεύξης δεδομένων μέχρι το μέγιστο βεληνεκές των 16 χλμ., ενώ η παρεμβολή του θεωρείται πολύ δύσκολη.
Το ελικόπτερο δύναται επίσης να φέρει δυο καλάθους ρουκετών των 70 χιλ. τύπου FZ231 της Thales Belgium. Οι ρουκέτες έχουν μέγιστο βεληνεκές 6 χλμ. και περιλαμβάνουν μη κατευθυνόμενες (περιοχής) και κατευθυνόμενες με λέιζερ κατά σημειακών στόχων. Διατίθενται τεσσάρων τύπων πολεμικές κεφαλές: εκρηκτικές γενικής χρήσης HEGP (High Explosive General Purpose), εκρηκτικές διατρητικές θώρακα HEAP (High Explosive Armor Piercing), πολυθραυσματικές DART και κατευθυνόμενες με λέιζερ LGR.
Επιπλέον, αντί των πυραύλων και των ρουκετών, μπορούν να αναρτηθούν δύο ατρακτίδια HMP 400 της βελγικής FN Herstal με βαρύ πολυβόλο 12,7 χιλ. το οποίο έχει μέγιστο βεληνεκές 1.500 μέτρων και ρυθμό βολής 1.100 φυσιγγίων το λεπτό, ενώ κάθε ατρακτίδιο φέρει απόθεμα 400 φυσιγγίων.
Αποστολές
Η Μοίρα δύναται να αναλάβει πληθώρα αποστολών τόσο κατά τη διάρκεια της ημέρας όσο και της νύκτας, κάτι το οποίο δεν ήταν δυνατό με τα ελικόπτερα Mi-35P στο παρελθόν. Μεταξύ των αποστολών που δύναται να εκτελεί είναι η προσβολή εχθρικών στόχων στο βάθος της εχθρικής τοποθεσίας, ώστε να διασπάσει τη συγκρότηση των εχθρικών κλιμακίων ελιγμού και να αποτρέψει ή να καθυστερήσει την προσβολή των φίλιων τμημάτων στην γραμμή επαφής, καθώς και αποστολές εγγύς αεροπορικής υποστήριξης (ΕΑΥ) των φίλιων χερσαίων δυνάμεων. Επιπλέον, με τα σύγχρονα συστήματα ηλεκτροπτικής και θερμικής παρατήρησης υψηλών επιδόσεων και τα εξελιγμένα μέσα επικοινωνιών που διαθέτει, δύναται να διενεργεί αποστολές αναγνώρισης και συντονισμού πυρών υποστήριξης για την προσβολή εχθρικών στόχων από το φίλιο πυροβολικό ή άλλα όπλα, καθώς και αποστολές παροχής δεδομένων και στοιχείων μάχης.
Τεχνική υποστήριξη
Η πτητική ασφάλεια και η επιχειρησιακή ετοιμότητα της Μοίρας βασίζεται στο αθέατο, αλλά κρίσιμο, έργο που επιτελεί το προσωπικό της Μοίρας Συντήρησης Αεροσκαφών, η οποία έχει την ευθύνη συντήρησης και τεχνικής υποστήριξης του συνόλου των πτητικών μέσων που διαθέτει η ΔΑ, και της διάθεσης των αναγκαίων αποθεμάτων ανταλλακτικών, υλικών και εξαρτημάτων για το κάθε τύπο. Στο παρελθόν οι Μοίρες διέθεταν, στην οργανική τους δομή, ξεχωριστά τεχνικά κλιμάκια για την συντήρηση των πτητικών τους μέσων, αλλά κρίθηκε ότι η συγχώνευση αυτών των τμημάτων κάτω από ενιαία διοίκηση θα παρείχε αποτελεσματικότερο έλεγχο στις τεχνικές διαδικασίες και αυξημένη ασφάλεια πτήσεων.
Ελιγμοί μάχης στον Ακάμα
Το ημερήσιο πρόγραμμα της 450 Μ.Ε/Π την ημέρα της πτήσης, ήταν ιδιαίτερα απαιτητικό καθώς περιελάβανε τρεις αποστολές, δύο ημερήσιες και μια νυκτερινή. Η πρώτη αφορούσε πτήση ζεύγους ελικοπτέρων στην περιοχή του ακρωτηρίου Ακάμα, η δεύτερη διαδικασία Hot Seat για την ταχεία αλλαγή πληρώματος στο πρώτο ζεύγος ελικοπτέρων και τη συμμετοχή τρίτου ελικοπτέρου σε σχηματισμό προς άλλο τομέα ενδιαφέροντος βορείως της οροσειράς του Τροόδους, ενώ η τρίτη αφορούσε νυκτερινό σχηματισμό τριών ελικοπτέρων και την εικονική προσβολή στόχων σε περιοχή επιχειρησιακού ενδιαφέροντος της επαρχίας Λάρνακας.
Για τον αμύητο επισκέπτη, η διαδικασία που ακολουθείται πριν και μετά από κάθε αποστολή εμφανίζεται ως τελετουργική καθώς, κατά τη διάρκεια των ενημερώσεων αλλά και της απενημέρωσης, επικρατεί απόλυτη συγκέντρωση στην ανάλυση των δεδομένων. Τα πληρώματα που συμμετέχουν στο ημερήσιο πτητικό πρόγραμμα της Μοίρας συγκεντρώνονται σε ειδική αίθουσα, όπου και ενημερώνονται λεπτομερώς για διάφορες παραμέτρους του πτητικού προγράμματος. Μετά την ανάλυση του προγράμματος πτήσεων από τον Αξιωματικό Επιχειρήσεων (ΑΕ) της Μοίρας, ο Αξιωματικός Ναυτιλίας (ΑΝ) εξηγεί τους δυνητικούς παράγοντες –που καταγράφονται σε ΝΟΤΑΜ– που μπορούν να επηρεάσουν τις πτήσεις των ελικοπτέρων, όπως η ενεργοποίηση χερσαίων πεδίων βολής, η διενέργεια αεροναυτικών ασκήσεων, οι πτήσεις μη επανδρωμένων αεροχημάτων κ.ο.κ. Ακολουθεί η ενημέρωση του Αξιωματικού Τυποποίησης (ΑΤ) για τις διαδικασίες έκτακτης ανάγκης στο έδαφος και τον αέρα, του Αξιωματικού Μετεωρολογίας (ΑΜ) για την πρόγνωση του καιρού και για τις ατμοσφαιρικές συνθήκες που επικρατούν τη συγκεκριμένη ημέρα, και του Αξιωματικού ΓΑΠΕ (Γραφείο Ασφάλειας Πτήσεων και Εδάφους) για ανάλυση θεμάτων που άπτονται της ασφάλειας πτήσεων.
Από τη στιγμή της απογείωσης, γίνεται αμέσως αντιληπτή η ισχύς των δύο κινητήρων, οι οποίοι δημιουργούν συνθήκες πολύ σταθερής πτήσης χωρίς οι αναταράξεις να επηρεάζουν την πορεία του, όπως συμβαίνει σε μονοκινητήρια ελικόπτερα. Μετά από δεκαπεντάλεπτη πτήση τους ζεύγους πάνω από την δυτική πλευρά της οροσειράς του Τροόδους, τα ελικόπτερα κατευθύνονται προς την Πόλη Χρυσοχούς και ακολούθως στην περιοχή της χερσονήσου του Ακάμα, όπου και θα εκτελέσουν, σε διαφορετικούς τομείς, ασκήσεις τακτικών ελιγμών και εικονικές προσβολές στόχων.
Οι ελιγμοί είναι πραγματικά εντυπωσιακοί, καθώς το ελικόπτερο πετώντας μερικά μόνο μέτρα πάνω από το έδαφος ανέρχεται αιφνιδιαστικά, με μεγάλη γωνία ανόδου, σε κατάλληλο ύψος και ακολούθως προβαίνει σε στροφή και εκτελεί απότομα βύθιση για την προσβολή των εικονικών στόχων. Η διαδικασία επαναλαμβάνεται αρκετές φορές από διάφορα ύψη και με διαφορετικές γωνίες ανόδου και προσβολής. Ιδιαίτερη εντύπωση προκαλούν οι εξαιρετικές δυνατότητες του ελικοπτέρου και η μεγάλη πτητική του ευελιξία, αλλά και ο επιδέξιος χειρισμός του από το πλήρωμα. Παρά το γεγονότος ότι τα ελικόπτερα έχουν παραληφθεί πολύ πρόσφατα, οι γνώσεις και οι δεξιότητες των πληρωμάτων προκαλούν τον θαυμασμό.
Με την ολοκλήρωση των ασκήσεων τακτικών ελιγμών στον Ακάμα, το ζεύγος των ελικοπτέρων επανενώνεται σε κλειστό σχηματισμό και κατευθύνεται προς τη βάση του. Με τις οδηγίες του πύργου ελέγχου του αεροδρομίου Πάφου τα δύο ελικόπτερα προσγειώνονται και τα πληρώματα που περιμένουν στην πίστα ανταλλάσσονται με διαδικασία Hot Seat (με τους κινητήρες σε λειτουργία), και αναλαμβάνουν, μαζί με τρίτο ελικόπτερο που έχει ετοιμαστεί από το προσωπικό εδάφους, την εκτέλεση της δεύτερης αποστολής της ημέρας.
Καταληκτικά σχόλια
Η επίσκεψη στις πολεμικές μονάδες της ΕΦ παρέχει τη δυνατότητα ενημέρωσης για το αθέατο εκπαιδευτικό και επιχειρησιακό έργο που επιτελείται, το οποίο, στις πλείστες των περιπτώσεων, είναι άγνωστο στην κοινή γνώμη, η οποία στηρίζει την ασφάλεια και την ευημερία της στην αποτρεπτική ικανότητα των ενόπλων δυνάμεων της Δημοκρατίας. Η επίσκεψη στην 450 Μ.Ε/Π υπήρξε αξιοσημείωτη, όχι μόνο για τις υψηλές πτητικές επιδόσεις και την ευελιξία του νέου ελικοπτέρου, την καταστροφικότητα των υπερσύγχρονων οπλικών του συστημάτων, και τις δυνατότητες των αισθητήρων και του συστήματος διαχείρισης μάχης, που αξιοποιούν τεχνολογίες αιχμής και στοιχεία τεχνητής νοημοσύνης. Μεγαλύτερη εντύπωση προκαλεί ο ζήλος και η αφοσίωση του προσωπικού στο υπηρεσιακό έργο. Τόσο το ιπτάμενο, που αξιοποιεί επιχειρησιακά τα ελικόπτερα, όσο και το τεχνικό προσωπικό, που αναλαμβάνει την ευθύνη συντήρησης των ελικοπτέρων, διακατέχεται από υψηλό αίσθημα ευθύνης και επαγγελματισμό, αλλά και πάθος για το έργο που επιτελεί. Η αγάπη για την Αεροπορία είναι εμφανής κάθε στιγμή όπως και οι στενοί δεσμοί που έχουν αναπτυχθεί μεταξύ τους στην μεγάλη οικογένεια της Διοίκησης Αεροπορίας. Μπορεί η Κύπρος να είναι μικρή χώρα, όμως το έμψυχο δυναμικό της είναι υψηλού επιπέδου και οι δυνατότητες του απεριόριστες υπό τις κατάλληλες συνθήκες.
Ιδιαίτερες ευχαριστίες στο Υπουργείο Άμυνας της Κυπριακής Δημοκρατίας και το ΓΕΕΦ για την πολύχρονη συνεργασία και την παραχώρηση της σχετικής άδειας καθώς και στην διοίκηση και το προσωπικό της 450 Μ.Ε/Π για την ευγενική φιλοξενία και τη συμμετοχή σε εκπαιδευτική πτήση με το νέο ελικόπτερο.
Επιχειρησιακός προβληματισμός για τα H145M της Εθνικής Φρουράς: Έξι ή Δώδεκα;
