Γράφει ο Αντιστράτηγος ε.α. Κωνσταντίνος Αλεξάκης
Επίτιμος Διοικητής Διακλαδικής Διοίκησης Ειδικών Επιχειρήσεων
Security Policy and Irregular Threats
Το σενάριο ειδικών επιχειρήσεων ανάκτησης πυρηνικού υλικού στο Ιράν υπό το πρίσμα της επιχειρησιακής εφικτότητας και της στρατηγικής επικοινωνίας
Ι. Το Επικοινωνιακό Παράδοξο
Η στρατηγική επικοινωνία της “Epic Fury” ακολούθησε μέχρι πρότινος μια αναγνωρίσιμη γραμματική: αποκάλυψη αποτελεσμάτων, όχι προθέσεων. Αεροπορικά πλάνα, δορυφορικές εικόνες, εξουδετερώσεις ηγετικών στόχων — ψυχολογική πίεση χωρίς διακινδύνευση επιχειρησιακής ασφάλειας.
Τις τελευταίες ημέρες σημειώθηκε ρήξη. Μέσω στοχευμένων διαρροών σε Axios, Semafor, NBC News και CNN, η Ουάσινγκτον άρχισε να συζητά δημοσίως το ενδεχόμενο αποστολής δυνάμεων ειδικών επιχειρήσεων στο εσωτερικό του Ιράν για ανάκτηση εμπλουτισμένου ουρανίου. Ο ΥΠΕΞ Ρούμπιο δήλωσε σε κλειστή ενημέρωση
Γερουσίας: «κάποιος θα πρέπει να πάει να το πάρει». Ο Πρόεδρος δεν το απέκλεισε.
Για όποιον κατανοεί την επιχειρησιακή θεώρηση: αποστολές counter-WMD ανήκουν στο βαθύτερο στρώμα ταξινόμησης, αυστηρά εντός της αρχής need-to-know. Η δημοσιοποίησή τους αντιτίθεται σε κάθε αρχή επιχειρησιακής ασφάλειας. Άρα η ανακοίνωση δεν εξυπηρετεί επιχειρησιακό σκοπό — εξυπηρετεί πληροφοριακό.
ΙΙ. Τι Πραγματικά Απαιτεί μια Τέτοια Αποστολή
Τα 450+ κιλά ουρανίου σε ποσοστό 60% βρίσκονται κατά πάσα πιθανότητα στο σύμπλεγμα σηράγγων του Ισφαχάν, ενταφιασμένα μετά τα πλήγματα του Ιουνίου 2025. Η εγκατάσταση δεν διαθέτει ανοίγματα εξαερισμού — ακόμη και οι GBU-57/B φτάνουν σε φυσικό αδιέξοδο. Ό,τι η αεροπορική ισχύς αδυνατεί να προσεγγίσει, μόνο ο ανθρώπινος παράγοντας μπορεί.
Αυτό σημαίνει ομάδες JSOC σε συντονισμό με ισραηλινές μονάδες κομάντο: διείσδυση, εκσκαφή, ταυτοποίηση και είτε απομάκρυνση είτε επιτόπια αραίωση πυρηνικού υλικού. Σύμφωνα με το CNN, η αποστολή θα απαιτούσε δεκάδες έως εκατοντάδες στρατιωτικούς — ασφάλεια περιμέτρου, εφοδιαστική, βαρύς εξοπλισμός
εκσκαφής. Η ανάπτυξη MC-130J στη βάση RAF Mildenhall επιβεβαιώνει ότι η επιλογή παραμένει σε επίπεδο contingency positioning.
Οι επιθέσεις με Spike LR της Mossad εναντίον Α/Α συστημάτων του Ιράν
Το υλικό, πιθανολογούμενο σε μορφή UF6, αποθηκεύεται σε βαριά μεταλλικά δοχεία που απαιτούν θωράκιση ακτινοβολίας κατά τη μεταφορά. Κρίσιμη παράμετρος: η IAEA δεν έχει επαληθεύσει τη θέση του ουρανίου εδώ και εννέα μήνες. Αμερικανοί αξιωματούχοι, σύμφωνα με το Bloomberg, δημοσίως εκφράζουν εμπιστοσύνη —
ιδιωτικά, η βεβαιότητα είναι σαφώς μικρότερη. Η Barbara Slavin του Stimson Center περιέγραψε αυτό ως «τη μητέρα όλων των ειδικών επιχειρήσεων». Η ειδικός Cheryl Rofer υπενθύμισε ότι η ειρηνική μεταφορά 600 κιλών ουρανίου από το Καζακστάν (Project Sapphire, 1994) χρειάστηκε έναν μήνα — με πλήρη κρατική συνεργασία.
ΙΙΙ. Κλίμακα Ρίσκου
Τακτικό: Η αποστολή θα εκτελεστεί σε ενεργό θέατρο, εναντίον αντιπάλου φθαρμένου αλλά λειτουργικού. Σε υπόγειο περιβάλλον τα πλεονεκτήματα —αεροπορική υπεροχή, ISR κυριαρχία— εξαλείφονται.
Ραδιολογικό: Πρόσκρουση βλήματος σε δοχεία UF6 παράγει τοπική ραδιενεργό μόλυνση — κίνδυνος που ο
Γκρόσι της IAEA έχει εκφράσει ρητά.
Διασποράς: Σε σενάριο κρατικής αποσύνθεσης, αναλυτές IISS και Stimson Center προειδοποιούν για διαρροή υλικού σε μη κρατικούς δρώντες.
Στρατηγικό: Αποτυχία θα σήμαινε ένα νέο “Eagle Claw” — στο ίδιο θέατρο, σαράντα χρόνια μετά.
IV. Γιατί Ανακοινώνεται
Η δημοσιοποίηση δεν αποκαλύπτει αποτελέσματα — αποκαλύπτει προθέσεις. Αυτό παραβιάζει κάθε αρχή ασφάλειας σε αποστολές counter-WMD. Η εξήγηση βρίσκεται στην πληροφοριακή επιχείρηση, η οποία λειτουργεί σε τρία επίπεδα:
Πίεση στη μεσαία διοίκηση του IRGC. Ο στόχος δεν είναι η ανώτατη ηγεσία αλλά οι διοικητές μονάδων φρούρησης πυρηνικών εγκαταστάσεων. Το μήνυμα: δυνάμεις ειδικών επιχειρήσεων έρχονται — η πίστη σας στο καθεστώς δεν εγγυάται επιβίωση.
Αφηγηματική κυριαρχία. Ακόμη κι αν η επιχείρηση δεν εκτελεστεί, η συζήτηση μετατοπίζει το αφήγημα: από «πόσο θα κρατήσει» σε «πόσο μακριά είναι διατεθειμένοι να φτάσουν».
Δοκιμή αντιδράσεων. Η διαρροή λειτουργεί ως sensor — μετράει αντιδράσεις εγχώριες, συμμαχικές και αντίπαλες. Η ανάλυση του INSS επισημαίνει αντιφατικές δηλώσεις αξιωματούχων που εγείρουν ερωτήματα για το αν η ρητορική ελέγχει αντιδράσεις πριν παγιωθεί η απόφαση.
V. Τι Επιδιώκεται: Η Μόχλευση πίσω από την Απειλή
Το θεμελιώδες πρόβλημα της Ουάσινγκτον είναι ένα χάσμα μεταξύ αεροπορικής επιτυχίας και στρατηγικού αδιεξόδου. Η “Epic Fury” κατέστρεψε ναυτικό, αεράμυνα, πυραύλους, ηγεσία — αλλά ο δεδηλωμένος στόχος, η οριστική εξάλειψη της πυρηνικής ικανότητας, δεν επιτυγχάνεται από τον αέρα. Τα 450 κιλά ουρανίου παραμένουν εκεί. Ο Τραμπ δεν μπορεί να κηρύξει νίκη αν αυτό το υλικό παραμένει ανεξέλεγκτο —οποιοσδήποτε θα ρωτήσει: καταστρέψατε τα πάντα, αλλά το ουράνιο πού είναι;
Η δημόσια συζήτηση της άμεσης επιθετικής ενέργειας λύνει πολλαπλά προβλήματα ταυτόχρονα.
Κατασκευάζει διπλωματικό off-ramp: αν η απειλή χερσαίας εισόδου γίνει αρκετά πιστευτή, μια «μικρότερη» λύση —αποδοχή διεθνούς εποπτείας, επιτόπια αραίωση υπό IAEA— μοιάζει με ορθολογική υποχώρηση αντί για ταπείνωση. Η ακραία απειλή δημιουργεί χώρο για τη μέτρια λύση.
Διατηρεί το casus belli: όσο το ουράνιο υπάρχει και δεν ελέγχεται, η επιχείρηση έχει αντικειμενικό σκοπό που δύσκολα αμφισβητείται —ακόμη και από τη MAGA πτέρυγα που αντιδρά στα “forever wars”.
Προλαμβάνει το αφήγημα αποτυχίας: χωρίς αντιμετώπιση του ουρανίου, η “Epic Fury” πλαισιώνεται ως «κατέστρεψαν χώρα χωρίς να πετύχουν τον στόχο». Η δημόσια συζήτηση δείχνει ότι το ζήτημα δεν ξεχάστηκε.
Βαθύτερα, όμως, η συζήτηση αλλάζει τους όρους μιας πιθανής διαπραγμάτευσης. Αν σε κάποιο σημείο η Τεχεράνη δεχτεί διάλογο, η Ουάσινγκτον θα μπει με μια απαίτηση που πριν φαινόταν μαξιμαλιστική —«παραδώστε το ουράνιο ή θα έρθουμε να το πάρουμε»— και τώρα φαίνεται σαν λογική συνέπεια. Ο Τραμπ μετατρέπει μια στρατιωτική αδυναμία σε διαπραγματευτική θέση ισχύος. Η άμεση επιθετική ενέργεια, δηλαδή, πιθανότατα δεν είναι ο σ οπός — είναι η μόχλευση. Αλλά η μόχλευση λειτουργεί μόνο αν ο αντίπαλος πιστεύει ότι θα εκτελεστεί.
VΙ. Ιστορικές Αναλογίες
Η ιστορία παρέχει τρία σημεία αναφοράς — και κανένα δεν ενθαρρύνει. Η “Eagle Claw” (1980), στο ίδιο θέατρο, υπενθυμίζει τι συμβαίνει όταν η πολυπλοκότητα ξεπερνά τις δυνατότητες εκτέλεσης. Η “Project Sapphire” (1994) δείχνει ότι η ανάκτηση πυρηνικού υλικού είναι εφικτή — αλλά μόνο σε ειρηνικές συνθήκες, με πλήρη κρατική συνεργασία, και χρειάστηκε έναν μήνα. Η “Absolute Resolve” (2026) στη Βενεζουέλα είχε αιφνιδιασμό, περιορισμένο αντίπαλο και μηδενική πυρηνική συνιστώσα. Μια αποστολή counter-WMD σε βαθιά υπόγειες εγκαταστάσεις, εν μέσω ενεργών εχθροπραξιών, εναντίον κράτους 88 εκατομμυρίων, θα αποτελούσε πρωτοφανές εγχείρημα στην ιστορία των ειδικών επιχειρήσεων.
VΙΙ. Στρατηγικά Διδάγματα
Τα όρια της αεροπορικής ισχύος. Όταν ο στόχος βρίσκεται κάτω από δεκάδες μέτρα βράχου χωρίς ανοίγματα, ο πιο εξελιγμένος αισθητήρας φτάνει σε αδιέξοδο. Η ανάγκη ανθρώπινης παρουσίας δεν είναι αναχρονισμός — είναι επιχειρησιακή αναγκαιότητα που η τεχνολογία δεν υποκαθιστά.
Η αναντικατάστατη αξία του ειδικού. Σε υπόγεια περιβάλλοντα, σε αποστολές counter-WMD, σε καταστάσεις όπου η κρίση ενός ανθρώπου καθορίζει αν θα υπάρξει ραδιολογική μόλυνση ή επιτυχής εξουδετέρωση, ο ειδικός δεν είναι συμπλήρωμα — είναι η κρίσιμη μεταβλητή. Ο αλγόριθμος δεν μπαίνει στη σήραγγα.
«Η δύναμη που ανακοινώνει τη διείσδυση πριν την εκτελέσει δεν
σχεδιάζει επιχείρηση — κατασκευάζει αφήγημα. Το ζήτημα είναι
ποιος πιστεύει ποιον.»
VΙΙΙ. Αντί Επιλόγου
Η αποστολή βρίσκεται σε φάση contingency positioning. Η δημοσιοποίηση εξυπηρετεί
πρωτίστως τη μόχλευση — διπλωματική, ψυχολογική, αφηγηματική.
Αν όμως οι Ιρανοί ανακτήσουν πρώτοι το υλικό, αν το καθεστώς αρχίσει να αποσυντίθεται, αν η αβεβαιότητα ως προς τη θέση του ουρανίου αυξηθεί — τότε η ρητορική θα πρέπει να μετατραπεί σε πράξη. Και εκείνη τη στιγμή, η αξιολόγηση θα γίνει με τους πιο αμείλικτους κριτές: τους νόμους της φυσικής, τη γεωγραφία ενός
εχθρικού εδάφους, και τη βαρύτητα ενός δοχείου εμπλουτισμένου ουρανίου στους ώμους μιας ομάδας ειδικών επιχειρήσεων που πρέπει να αποχωρήσει ζωντανή.
