Από Σάββας Δ. Βλάσσης
Με μία νέα επιχειρησιακή πραγματικότητα που έχει προσδώσει πλεονέκτημα στην Ρωσία, βρίσκεται αντιμέτωπη η Ουκρανία, λόγω των μαζικών πλέον επιθέσεων που δέχεται από αεριωθούμενους δρόνους (jet drones) κρούσεως. Η νέα κατάσταση άρχισε να γίνεται αισθητή από τον περασμένο Ιούλιο, όταν στην διάρκεια αυτού του μηνός εξαπολύθηκαν περί τους 1.500 τέτοιοι δρόνοι ενώ τον Αύγουστο ξεπέρασαν τους 2.500! Τα συγκεκριμένα στοιχεία, προέρχονται από εκτιμήσεις και δεν είναι επίσημα, ανακλούν όμως επαρκώς την νέα πραγματικότητα. Οι αριθμοί είναι πειστικοί, εάν ληφθεί υπ’ όψιν ότι τον περασμένο Αύγουστο, οι ουκρανικές υπηρεσίες πληροφοριών ανέφεραν ότι η παραγωγική ικανότητα της Ρωσίας σε Geran-4/5, ανέρχεται σε 3.000 περίπου μηνιαίως!
Οι δρόνοι τύπων Geran-4/5, πετούν με πολύ υψηλότερη ταχύτητα εν σχέσει με τους προηγούμενους που βασίζονται σε ελικοφόρο κινητήρα. Το Geran-5, επί παραδείγματι, φέρεται να έχει βάρος περίπου 800 κιλών, κεφαλή μάχης μέχρι 90 κιλών, εμβέλεια ως 900 χλμ. και ταχύτητα περίπου 600 χ.α.ώ.
Η πολύ υψηλότερη ταχύτητα, καθιστά αδύνατη την αναχαίτιση των αεριωθούμενων δρόνων κρούσεως από διάφορα επίγεια στοιχεία πολυβόλων, βαρέων πολυβόλων και πυροβόλων, τα οποία είχαν αποδειχθεί αποτελεσματικά έναντι των ελικοφόρων δρόνων. Για να ξεπεράσουν την άμυνα αυτή, οι Ρώσοι έστελναν τους ελικοφόρους δρόνους να πετάξουν προς τον στόχο σε μεγαλύτερο υψόμετρο. Και πάλι τότε, μπορούσαν να αντιμετωπιστούν από ελαφρά αεροπλάνα με έναν “πολυβολητή” στην δεύτερη θέση, που με την χρήση ακόμη και ατομικού τυφεκίου, κατέρριπταν τους ελικοφόρους δρόνους κρούσεως, οι οποίοι πετούσαν προς τον στόχο με ταχύτητες μικρότερες των 200 χ.α.ώ.
Οι νέοι αεριωθούμενοι δρόνοι κρούσεως, είναι όπλο στο οποίο αρχικώς απέκτησαν προβάδισμα οι Ουκρανοί, αναπτύσσοντας την συγκεκριμένη κατηγορία, που κατά μία έννοια προσέγγιζαν τους φθηνούς πυραύλους πτήσεως (“φθηνούς cruise”). Από πλευράς ορολογίας, εξετάζεται τώρα η διακριτή ονομασία τους ως “ελαφριοί πύραυλοι πλεύσης”, “πύραυλοι πλεύσης μαζικής παραγωγής” ή κάτι άλλο.
Όταν η απειλή καθίσταται, λόγω ταχύτητος, συγκρίσιμη με έναν πύραυλο πτήσεως (cruise) τότε αυξάνονται οι απαιτήσεις για την αναχαίτισή του. Ενδεικτικώς, ακόμη και οι χαμηλότερου κόστους ρουκέτες κατευθύνσεως λέιζερ, όπως οι APKWS II και FZ123 που χρησιμοποιούνται από χερσαία αντιαεροπορικά συστήματα, όπως το Vampire, αντιμετωπίζουν πλέον περιορισμούς, επειδή σε αντίθεση με την βολή από αεροπορική πλατφόρμα, μετά την εκτόξευση από το έδαφος, η ταχύτητά της μειώνεται πολύ γρήγορα. Τοιουτοτρόπως, αεριωθούμενοι δρόνοι είναι μεν πιο ακριβοί εν σχέσει με τους απλούστερους ελικοφόρους αλλά και πάλι είναι πολύ πιο φθηνοί και εύκολη η μαζική παραγωγή τους, σε σχέση με όπλα κρούσεως αιχμής. Αντιστοίχως όμως, η αναχαίτισή τους απαιτεί πλέον δρόνους αναχαιτίσεως υψηλότερων ταχυτήτων και πιο εξελιγμένα και υψηλότερου κόστους όπλα, κατηγορίας βλημάτων εδάφους – αέρος VSHORADS και άνω.
Στοιχεία που διακινούνται σε διεθνή μέσα, αναφέρουν ότι η Ουκρανία είχε εκτοξεύσει μέχρι τον περασμένο Ιούνιο, περίπου 7.000 τέτοιους αεριωθούμενους δρόνους. Αυτό σημαίνει ότι η παραγωγή και η χρησιμοποίησή τους τα τελευταία έτη, είναι πολύ μικρότερα σε κλίμακα εν σχέσει με αυτήν που έχει πετύχει πλέον η Ρωσία.
Βασικό στοιχείο στην εφοδιαστική αλυσίδα για την παραγωγή αεριωθουμένων δρόνων, είναι η προμήθεια των μικρών στροβιλοκινητήρων. Η Ρωσία στηρίχθηκε σε αυτό τον τομέα σε βοήθεια από την Κίνα και το Ιράν, που αντέγραψαν αντίστοιχα δυτικά σχέδια. Τα πρώτα ρωσικά δείγματα, στηρίχθηκαν στον στροβιλοκινητήρα Toloue-10 που προσέφερε το Ιράν και αποτελεί αντίγραφο του TK150 της τσεχικής PBS Velká Bíteš. Ο κινεζικός Telefly JT80 εφοδίασε αρχικώς τα Geran-3 (πρώτη ρωσική έκδοση του ιρανικού Shahed-238) επιτρέποντας ταχύτητες 300–370 χ.ά.ω. Ο επίσης κινεζικός JT160 φέρεται στο Geran-4, εξασφαλίζοντας ταχύτητες 350-500 χ.α.ώ. Σε ιρανικούς και κινεζικούς στροβιλοκινητήρες, τα συστήματα ελέγχου και τροφοδοσίας βασίζονται σε μεγάλο βαθμό σε εμπορικά μικροτσίπ (dual-use αμερικανικών και ευρωπαϊκών εταιρειών) που η Ρωσία συνεχίζει να εισάγει μέσω τρίτων χωρών, οπότε παρακάμπτει ευχερώς τις κυρώσεις που της έχουν επιβληθεί.
Σύγκριση Ουκρανίας – Ιράν: Καταστροφή χερσαίων “θόλων” χωρίς αεροπορία
