Από Σάββας Δ. Βλάσσης
Το νεώτερο απόκτημα του Ελληνικού Στρατού που ενίσχυσε το οπλοστάσιό του, είναι το Αντιαρματικό Πυραυλικό Σύστημα Πολλαπλών Ρόλων Μεγάλου Βεληνεκούς SPIKE NLOS Mission Taskforce (SPIKE NMT). Με συνολική δαπάνη 270 εκατ. € περίπου, καλύφθηκε η μεθόριος από την Θράκη μέχρι την Δωδεκάνησο με 340 βλήματα βεληνεκούς 32 χλμ. Από την συνολική δαπάνη, εκτιμάται ότι με τιμή μονάδος που ξεπέρασε τα 250.000 €, μόνο το 1/3 αφορούσε την προμήθεια της συγκεκριμένης ποσότητος πυρομαχικών. Πρόκειται για ολοκληρωμένο οπλικό σύστημα που διασυνδεδεμένο καλύπτει τον τομέα ευθύνης σχηματισμών κλιμακίου Ταξιαρχίας, επιτρέποντας την προσβολή κινούμενων στόχων σε ξηρά και θάλασσα.
Το συγκεκριμένο όπλο μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να τονιστεί η δραστική μεταβολή που έχει συντελεστεί στην αμυντική βιομηχανία, τα τελευταία χρόνια που η Rafael κατασκεύαζε τα συστήματα για τον Ελληνικό Στρατό. Οι πραγματικότητες και η διεθνής αφύπνιση λόγω της εισβολής της Ρωσίας στην Ουκρανία που έχει οδηγήσει σε μια παρατεταμένη σύρραξη, όσο και οι πρόσφατες παραστάσεις από τις επιθέσεις Ισραήλ και ΗΠΑ εναντίον του Ιράν, έχουν οδηγήσει στην απαίτηση για εξελιγμένα όπλα ακριβείας πολύ χαμηλότερου κόστους, που να μπορούν να παραχθούν μαζικώς για ταχεία αναπλήρωση αποθεμάτων.
Η τάση έχει εδραιωθεί και ήδη η Δύση κινείται δυναμικώς προς αυτή την κατεύθυνση, με την βιομηχανία να βρίσκεται σε διαδικασία ταχείας προσαρμογής. Τα πρώτα αποτελέσματα όμως, είναι ήδη χειροπιαστά.
Τον Μάρτιο του 2025 οι αμερικανικές Zone 5 και Anduril επιλέχθηκαν να προχωρήσουν στην Φάση 2 του προγράμματος Οχήματος Δοκιμών Επιχειρήσεων (ETV) της Αεροπορίας των ΗΠΑ. Το πρόγραμμα απέβλεπε στην ανάπτυξη όπλων κατηγορίας πυραύλου/ ανεπάνδρωτης πλατφόρμας χαμηλού κόστους με την μέγιστη χρησιμοποίηση έτοιμων απαρτίων εμπορίου, ώστε να μπορεί να επιτευχθεί ευχερώς μαζική παραγωγή αλλά στην Φάση 2 η ταυτότητα κατέληξε σε πύραυλο πτήσεως (cruise) χαμηλού κόστους.
Η Zone 5 παρουσίασε το AGM-188A Rusty Dagger ενώ η Anduril προσφέρει το AGM-189A που προέρχεται από το δικής της σχεδιάσεως Barracuda-500M. Τα δύο όπλα έχουν πολεμική κεφαλή 45 κιλών, αναπτύσσουν ταχύτητα 0,8 Mach και το βεληνεκές τους υπερβαίνει τα 930 χλμ. Το κόστος μονάδος του AGM-188A αναφέρεται ότι κυμαίνεται μεταξύ 245-250.000 $ ενώ το AGM-189A μεταξύ 200-218.000 $! Ενώ η Anduril συνεχίζει την ανάπτυξη του όπλου, το AGM-188A χρησιμοποιήθηκε προσφάτως στην Ουκρανία, εκτοξευόμενο από F-16, για προσβολές στρατιωτικών και βιομηχανικών στόχων.
Οι δύο αμερικανικές εταιρείες, παρουσίασαν “φθηνούς cruise” σε κόστος μονάδος χαμηλότερο του SPIKE NLOS των 32 χλμ….
Στις 16 Ιουνίου, το Ναυτικό των ΗΠΑ ανέθεσε στην νεοφυή Castelion σύμβαση 23,4 εκατ. $ για την προμήθεια 50 υπερηχητικών πυραύλων αέρος – εδάφους Blackbeard. Πρόκειται για πρωτότυπα πρώιμης επιχειρησιακής ικανότητος με σκοπό την δοκιμαστική χρησιμοποίηση. Τον Φεβρουάριο η εταιρεία είχε λάβει σύμβαση 50 εκατ. $ για την περαιτέρω ανάπτυξη του πρωτοτύπου ενώ τον Απρίλιο δεύτερη σύμβαση 105 εκατ. $ είχε ως αντικείμενο την ολοκλήρωσή του στο F/A-18 και δοκιμές. Ο πύραυλος αναπτύσσει ταχύτητα ανώτερη των 5 Mach (άνω των 6.100 χ.α.ώ.) φέρει πολεμική κεφαλή 34 κιλών και το βεληνεκές του είναι 800 χλμ. που πιθανώς μπορεί να αυξηθεί. Ενσωματώνει ηλεκτροπτικό ερευνητή και σύστημα τερματικής καθοδηγήσεως που επιτρέπει την προσβολή κινούμενων στόχων, όπως πλοία. Η Castelion διαφήμιζε την εμφάνιση όπλου κόστους κάτω των 400.000 $ και από την πρώτη σύμβαση παραγωγής, ήδη έχει πετύχει κόστος μονάδος 468.000 $.
Στην Ευρώπη, η ολλανδική Destinus ανέπτυξε τον πύραυλο πτήσεως χαμηλού κόστους Ruta Block 2, με σύναψη συνεργασιών για να γλιτώσει χρόνο. Η ισπανική Grupo Oesía ανέπτυξε το εξελιγμένο σύστημα καθοδηγήσεως με Τεχνητή Νοημοσύνη ενώ με τον γερμανικό κολοσσό Rheinmetall ίδρυσε την κοινοπραξία Rheinmetall Destinus Strike Systems, για να εκμεταλλευτεί τα εργοστάσια, τις έτοιμες γραμμές παραγωγής και την συσσωρευμένη εμπειρία για την βιομηχανοποίηση του προϊόντος. Ο Ruta Block 2 αναπτύσσει ταχύτητα 0,8 Mach, φέρει πολεμική κεφαλή 250 κιλών και επιτυγχάνει βεληνεκές 700 χλμ. ενώ η τιμή μονάδος κυμαίνεται κάτω των 400.000 € με βάση σύμβαση 250 εκατ. € για 700 πυραύλους προοριζόμενους για την Ουκρανία. Στην συγκράτηση του κόστους, παίζει ρόλο και το ότι το όπλο δεν προορίζεται να φέρεται από αεροπλάνα αλλά να εκτοξεύεται από χερσαίες πλατφόρμες. Στο μεταξύ, το 2027 αναμένεται να δοκιμαστεί ο υπό ανάπτυξη ήδη Ruta Block 3, βεληνεκούς της τάξεως των 2.000 χλμ.
Σε επίπεδο μικρότερων όπλων με κύριο στόχο την επίτευξη κορεσμού της αντίπαλης άμυνας, αναπτύσσονται ακόμη πιο φθηνά όπλα μεγάλων επιδόσεων. Τον περασμένο Ιούνιο, η γαλλική Υπηρεσία Αμυντικών Προμηθειών (DGA) ανέθεσε στην MBDA France σύμβαση αναπτύξεως και παραγωγής του Μονόδρομου Δραστικού Μέσου (One-Way Effector) DELUGE μεγάλου βεληνεκούς και χαμηλού κόστους. Οι αρχικές παραδόσεις προβλέπονται στα μέσα του 2027. Ο δρόνος, μεταφέρει πολεμική κεφαλή 40 κιλών και αναπτύσσοντας μέγιστη ταχύτητα 400 χ.α.ώ. έχει βεληνεκές που υπερβαίνει τα 500 χλμ. Το κόστος μονάδος, θα κινηθεί κάτω των 100.000 €.
Τον Σεπτέμβριο σε μαζική παραγωγή το Osiris της Delian Alliance
Αναλόγως και η MBDA επιδιώκει ριζική αλλαγή φιλοσοφίας στην παραγωγή, σε αντίθεση με τον μέχρι τώρα ρόλο της ως παραδοσιακού κατασκευαστή με τεράστια εμπειρία την οποία “χρεώνει” πανάκριβα. Επιδιώκει την χρησιμοποίηση τεχνικών μαζικής παραγωγής από τον κλάδο της αυτοκινητοβιομηχανίας και των δρόνων του εμπορίου και φυσικά εξαρτήματα COTS αλλά και έτοιμα (off the self) του εμπορίου. Πλέον τούτων, υιοθετείται απλούστερη αεροδυναμική σχεδίαση, χρησιμοποιούνται απλοί κινητήρες (στροβιλοκινητήρες) αντί για στρατιωτικοί πυραυλοκινητήρες υψηλού κόστους και ως πολεμική κεφαλή φέρονται πυρομαχικά μαζικής παραγωγής. Ενδεικτικώς, στην άτρακτο του γαλλικού DELUGE θα μεταφέρεται κοινό βλήμα πυροβολικού 155 mm.
Είναι προφανές ότι οι νέες πραγματικότητες και η τεχνολογική πρόοδος, επιτρέπουν την επίτευξη αναλόγων αποτελεσμάτων και στην Ελλάδα. Η χώρα πρέπει να περάσει ταχέως στον τομέα της αναπτύξεως όπλων μακρού πλήγματος, δηλαδή να αναπτύξει τον δικό της “φθηνό cruise”, κόστους ανταγωνιστικού του… SPIKE NLOS.
Φθηνό “αντί-ELSA” πύραυλο cruise προανήγγειλε Ολλανδός υπουργός
Η τελευταία προσθήκη ενός πυραυλικού όπλου ακριβείας για τον Ελληνικό Στρατό καλύπτει περιορισμένο συγκριτικώς τομέα και προορίζεται για τακτικούς στόχους σε ξηρά και θάλασσα. Συγκριτικώς και μόνο ως προς την σύγκριση κόστους, οι μονάδες πυρός SPIKE NMT σε μία νήσο, δεν μπορούν να υποστηρίξουν μία άλλη, όπως ένας “φθηνός cruise” ο οποίος λόγω επιδόσεων μπορεί να εξασφαλίσει και επιχειρησιακό αποτέλεσμα, πέραν του τακτικού, χτυπώντας υποδομές, δίκτυα, σταθμούς διοικήσεως, στρατηγεία, αποθήκες κ.λπ. Ακόμη και η μελλοντική είσοδος σε υπηρεσία του πυραυλικού συστήματος PULS, θα καταστήσει ακόμη πιο έντονο τον προβληματισμό της οικονομικής διαστάσεως των πυρομαχικών του μεγάλου βεληνεκούς, με βάση τα σύγχρονα δεδομένα.
Έχουμε αναλύσει και στο παρελθόν, ότι είναι εφικτό ελληνικές εταιρείες να τροποποιήσουν προϊόντα τους για να αναπτύξουν έναν “φθηνό cruise”, συνάπτοντας συνεργασίες. Η πρόκληση πρέπει να αποκτήσει υψηλή προτεραιότητα και σε επίπεδο Ελληνικού Κέντρου Αμυντικής Καινοτομίας (ΕΛΚΑΚ) το οποίο μέχρι σήμερα δεν έχει προβεί σε προκήρυξη αναπτύξεως όπλου επιχειρησιακής επιδράσεως. Εφόσον τέτοια όπλα προορίζονται να εκτοξεύονται από κινητές χερσαίες μονάδες πυρός, το κόστος αναπτύξεως είναι μικρότερο και πιο προσιτό για τα ελληνικά δεδομένα.
Σε τελική ανάλυση, αναγνωρίζεται ότι ακόμη και τα πιο σύγχρονα όπλα που προμηθεύεται ο Ελληνικός Στρατός είναι σε οριακές ποσότητες ενώ σε αντίθεση με τις απευθείας αγορές από το ράφι, η ανάπτυξη οικονομικών όπλων μακρού πλήγματος και επιχειρησιακής επιδράσεως είναι ουσιαστική στην επιδίωξη για πραγματική εθνική αυτάρκεια στον τομέα.
