Από Σάββας Δ. Βλάσσης
Ενδιαφέροντα στοιχεία προκύπτουν από την επιχειρησιακή αξιοποίηση των αρμάτων μάχης Leopard 1 στις μονάδες Τεθωρακισμένων του Ουκρανικού Στρατού, με βάση πληροφορίες που αφορούν τακτική χρησιμοποίηση όσο και βελτιώσεις αναβάθμισης. Με την απειλή των δρόνων FPV να είναι ιδιαιτέρως αισθητή, αποδεικνύεται ότι το άρμα εξακολουθεί να διατηρεί θέση στο πεδίο της μάχης αλλά η κλίμακα αυτής εξαρτάται και από τον επιχειρησιακό χρήστη. Επιπλέον, η περίπτωση της αντοχής ενός παλαιάς γενεάς Leopard 1 έναντι 52 πληγμάτων από δρόνους διαφόρων τύπων, ευρισκόμενο μάλιστα το ίδιο σε ακινησία, δείχνει το μέτρο των δυνατοτήτων και περιορισμών αμφοτέρων των οπλικών συστημάτων.
Σύμφωνα με άρθρο του στρατιωτικού συντάκτη Βλάντισλαβ Χριστοφόροφ στην ουκρανική ιστοσελίδα Oboronka, η πραγματικότητα του σύγχρονου πεδίου μάχης όπου κυριαρχούν τα ανεπάνδρωτα επιθέσεως και οι δρόνοι FPV, έχει οδηγήσει την τήρηση των αρμάτων μάχης στα μετόπισθεν. Σκοπός είναι να διατηρηθούν τα πολύτιμα τεθωρακισμένα σε απόσταση ασφαλείας από τις νέου τύπου απειλές και λειτουργώντας κατ’ αυτό τον τρόπο ως εφεδρεία, εμπλέκονται στον αγώνα με αντεπιθετικό ελιγμό για την απόφραξη εχθρικής εισχωρήσεως και αποκατάσταση της αμυντικής τοποθεσίας.
Υπάρχουν όμως και άρματα μάχης, τα οποία τάσσονται σε πιο προωθημένες θέσεις, εκτελώντας πυρά καμπύλης τροχιάς από προετοιμασμένες κλειστές θέσεις, ως υποκατάστατο αυτοκινούμενου πυροβολικού! Οι Ουκρανοί κρίνουν ιδιαιτέρως αποτελεσματική την συγκεκριμένη τακτική, σύμφωνα με τον Χριστοφόροφ.
Προκειμένου να επιβιώσουν τα άρματα σε αυτό τον ρόλο, εφαρμόζονται διάφορα μέτρα προστασίας, που βασικώς, αφορούν δύο λύσεις: η μία είναι η κάλυψη των άνω επιφανειών με μεταλλικά πλέγματα, ώστε να “αποκρούσουν” τις προσκρούσεις από FPV και η δεύτερη να προσθήκη πλακών θωρακίσεως αντιδράσεως. Η προσθήκη της μεταλλικής καλύψεως, επιδρά στην ορατότητα του πληρώματος και περιορίζει την επίγνωση καταστάσεως του γύρω χώρου και για να αντιμετωπίσουν αυτό το πρόβλημα, οι Ουκρανοί εξοπλίζουν τα άρματα με πρόσθετες κάμερες.
Σε επίσκεψή του στην 1η Επιλαρχία Αρμάτων της 5ης Ανεξάρτητης Βαριάς Μηχανοκίνητης Ταξιαρχίας, η οποία έχει εξοπλιστεί με Leopard 1A5, το προσωπικό μετέφερε στον Χριστοφόροφ τα κύρια σημεία υπεροχής του παλαιού άρματος, έναντι των σοβιετικών που ευρίσκοντο σε υπηρεσία. Το Σύστημα Ελέγχου Πυρός που έχει εγκατασταθεί, προέρχεται από το Leopard 2, με αποτέλεσμα να καλύπτει πολύ ικανοποιητικά τις ανάγκες. Επίσης, η δυνατότητα επιτεύξεως ταχύτητος 26 χ.α.ώ. με οπισθοπορεία, είναι σημαντικό πλεονέκτημα στην τακτική ευκινησία και την εκτέλεση ελιγμών, εν σχέσει με τα σοβιετικά που επετύγχαναν ταχύτητα μόλις 5 χ.α.ώ.
Πάνω απ’ όλα, το Leopard 1 θεωρείται πολύ εύκολο στην συντήρηση. Η διοίκηση, δεν προβληματίζεται ιδιαιτέρως για την διαδικασία αυτή, σε αντίθεση με τα σοβιετικά άρματα.
Το πυροβόλο 105 χιλ. κρίνεται επαρκές ενώ η έλλειψη αυτόματου συστήματος τροφοδοσίας του πυροβόλου, δεν θεωρείται κρίσιμης σημασίας. Αντιθέτως, ένα στέλεχος σημείωσε επί τούτου: «Παρατηρήσαμε ότι ο γεμιστής πυροδοτεί ένα βλήμα σε 3-4 δευτερόλεπτα. Με αυτόματο σύστημα τροφοδοσίας ήταν 6-8 δευτερόλεπτα. Δηλαδή, μπορούμε να είμαστε πιο γρήγοροι στην μάχη. Ταυτόχρονα, χωρίς αυτόματο γεμιστή, ένα τόσο μικρό άρμα μάχης έχει πολύ περισσότερο χώρο για το πλήρωμα και τα πυρομαχικά. Αυτά είναι 55 βλήματα και ορειχάλκινα ή μεταλλικά φυσίγγια, αναλόγως τύπου πυρομαχικών».
Στον ρόλο αυτοκινούμενου πυροβόλου, το Leopard 1 μπορεί να εκτελέσει πυρά καμπύλης τροχιάς σε απόσταση 12 χλμ. περίπου. Επειδή όμως έχει καλύτερο σύστημα σκόπευσης, μπορεί να προσβάλει έναν στόχο με 3-4 βολές, ενώ ένα σοβιετικό άρμα χρειάζεται 6-7. Σε αυτό τον στατικό ρόλο, τα άρματα έχουν το πλεονέκτημα της ανώτερης θωρακίσεως, σε σχέση με τα αυτοκινούμενα πυροβόλα. Οι προετοιμασμένες θέσεις βολής, καλύπτονται με δίχτυ παραλλαγής από επάνω ενώ πλευρικώς τοποθετούνται κοινά δίχτυα για την παγίδευση FPV. Το ίδιο το άρμα, φέρει μεταλλικά πλέγματα και “κουρτίνες” από αλυσίδες, που περιορίζουν την δραστικότητα πληγμάτων από FPV. Επάνω από τα πλέγματα του άρματος, προστίθεται βλάστηση και δίχτυ παραλλαγής, με αποτέλεσμα να περιορίζεται σημαντικά η επιβίβαση και αποβίβαση των μελών του πληρώματος.
Μια επινόηση για την προστασία έναντι δρόνων FPV, είναι η προσθήκη ξεπλεγμένων συρματόσκοινων, που προεξέχουν και αποκαλούνται “σκαντζόχοιροι”. Υποτίθεται ότι σε αυτές τις πλέξεις, μπερδεύονται και παγιδεύονται τα στροφεία των FPV και δεν επιτρέπεται η επαφή της πολεμικής κεφαλής τους στο σκάφος ή τον πύργο.
Τα ενισχυμένα μέτρα προστασίας, έχουν αποτελεσματικότητα. Μια σχετική περιγραφή στο άρθρο, είναι εντυπωσιακή: «Μόλις τον Φεβρουάριο, ένα από τα άρματά μας άντεξε 52 χτυπήματα από drone Molniya και συμβατικά FPV. Ο εχθρός ανακάλυψε το άρμα μας στην θέση του και άρχισε να το προσβάλει συνεχώς. Το άρμα χτυπήθηκε επί μία ημέρα σχεδόν».
Το άρθρο του Χριστοφόροφ περιλαμβάνει και άλλο ένα περιστατικό, για την περισυλλογή ενός άρματος που είχε ακινητοποιηθεί λόγω βλάβης 6 χλμ. από την πρώτη γραμμή. Την στιγμή που το άρμα περισυλλογής BREM έφτασε στο Leopard, εξαφανίστηκε η ομίχλη που κάλυπτε την κίνησή του, με αποτέλεσμα να αρχίσουν επιθέσεις από FPV και κατόπιν πυρά πολλαπλών εκτοξευτών πυραύλων. Σε αυτή την περίπτωση, το χρησιμοποιούμενο σύστημα ηλεκτρονικών παρεμβολών εξουδετέρωσε τα FPV.
Στο άρθρο, περιγράφεται η συνεργασία των αρμάτων μάχης με δρόνους, οι οποίοι παρέχουν στον διοικητή στοιχεία για την κατεύθυνση κινήσεως, πληροφορίες για εμπόδια και την παρουσία εχθρού. Επειδή όμως όσο πλησιάζουν στην γραμμή επαφής οι σχηματισμοί, οι δρόνοι καθίστανται όλο και πιο τρωτοί, οι αρματιστές πρότειναν τον εφοδιασμό των αρμάτων με 4 κάμερες για εξασφάλιση εικόνας σε 360º ημέρα και νύκτα, ώστε να διευκολύνεται η αντίληψη καταστάσεως. Η εικόνα, προβάλλεται σε μια οθόνη 10 ιντσών στην θέση του Αρχηγού Πληρώματος. Οι κάμερες τοποθετήθηκαν στον σκελετό του μεταλλικού πλέγματος που καλύπτει το άρμα και συνδέονται με καλωδιώσεις, για μεγαλύτερη αξιοπιστία. Ήδη, επιπλέον κάμερες σχεδιάζεται να εγκατασταθούν για να έχει καλύτερη εικόνα και ο οδηγός.
Η συγκεκριμένη εικόνα, μέσω τερματικού Starlink που έχει εγκατασταθεί σε κάθε Leopard, μεταφέρεται στον Σταθμό Διοικήσεως της Επιλαρχίας. Από εκεί, το τμήμα ελιγμού μπορεί να λάβει προειδοποίηση για εχθρικές απειλές, κυρίως δρόνων και να συντονίσει καλύτερα την δράση του με το προϊστάμενο κλιμάκιο.
Ένα Leopard χρησιμοποιήθηκε ως πρωτότυπο για την εγκατάσταση του συστήματος και οι δοκιμές έδειξαν ότι αποδίδει σε συνθήκες πεδίου. Η πρόταση, αναμένεται να καθιερωθεί για εφαρμογή σε όλα τα άρματα του τύπου.
Στο άρθρο, αναφέρεται ότι η 1η Επιλαρχία Αρμάτων αναμένει τα αποτελέσματα των δοκιμών στην Ουκρανία του βελγικού πυργίσκου Cockerill 3105 επί άρματος Leopard 1. Όπως αναφέρεται χαρακτηριστικά, ο πύργος αυτός θα επιτρέπει προσβολή στόχων με πυρά καμπύλης τροχιάς σε απόσταση ως και 18 χλμ….
