Από Σάββας Δ. Βλάσσης
Έχοντας συμπληρώσει 47 έτη υπηρεσίας στον Στόλο, στις 26 Φεβρουαρίου πραγματοποιήθηκε η τελετή παροπλισμού του υποβρυχίου ΠΟΣΕΙΔΩΝ (S-116) στον Ναύσταθμο Σαλαμίνος. Επρόκειτο για το πρώτο της συγκεκριμένης κλάσεως, η οποία αποτελείται από 4 υποβρύχια Type 209/1200 που ναυπηγήθηκαν από την γερμανική HDW στο Κίελο. Αρχικώς, πρόθεση ήταν η προμήθεια 3 υποβρυχίων του συγκεκριμένου τύπου αλλά τελικώς επικράτησε η αντίληψη ανάλογης προμήθειας, ίσου αριθμού, όπως των πρώτων Type 209/1100.
Η καθέλκυση του ΠΟΣΕΙΔΩΝ είχε πραγματοποιηθεί στις 21 Μαρτίου 1978 και παραλήφθηκε από το Πολεμικό Ναυτικό την 21 Μαρτίου 1979, για να καταπλεύσει στον Ναύσταθμο Σαλαμίνας στις 17 Μαΐου 1979.
Η απόφαση παροπλισμού του συγκεκριμένου υποβρυχίου, έχει αποτελέσει θέμα συζητήσεως λόγω δημοσιευμάτων που παρουσίαζαν την απόφαση ως εκτός λογικής, επειδή το υποβρύχιο είχε υποβληθεί μόλις σε εργασίες γενικής επισκευής.
Πληροφορίες του ΔΟΥΡΕΙΟΥ ΙΠΠΟΥ αναφέρουν ότι τον Δεκέμβριο του 2023 είχε ληφθεί η απόφαση να υποβληθεί το ΠΟΣΕΙΔΩΝ σε εργασίες γενικής επισκευής. Γι’ αυτό τον σκοπό, ακολούθησε τον Φεβρουάριο του 2024 ο πλους του υποβρυχίου μέχρι τον Ναύσταθμο Κρήτης. Εν τούτοις, αφού είχαν προηγηθεί όλα αυτά και είχαν αρχίσει οι εργασίες, αποφασίσθηκε αναθεώρηση της Δομής Δυνάμεων, σύμφωνα με την οποία, στην περίπτωση των υποβρυχίων, έπρεπε να μειωθεί ο αριθμός τους.
Ακολούθησε πλήρης τεχνικο-οικονομική μελέτη όλων των δεδομένων για τα υποβρύχια που τέθηκαν προς εξέταση, με αποτέλεσμα τελικώς να αποφασισθεί και να εγκριθεί η απόσυρση του ΠΟΣΕΙΔΩΝ. Στο μεταξύ, οι εργασίες επισκευής είχαν προχωρήσει κυρίως στις μηχανές και τον άξονα, σε θέματα υδατοστεγανότητος.
Από εκεί και πέρα, ο παροπλισμός του υποβρυχίου δεν μπορούσε να πραγματοποιηθεί στον Ναύσταθμο Κρήτης, επειδή η διαδικασία απαιτεί μεταξύ άλλων την αφαίρεση των συσσωρευτών. Η συγκεκριμένη εργασία μπορεί να γίνει μόνο στον Ναύσταθμο Σαλαμίνας, με την ανέλκυση του υποβρυχίου στο Synchro-Lift, καθώς τέτοια υποδομή δεν υφίσταται στον Ναύσταθμο Κρήτης.
Η μεταφορά του υποβρυχίου στον Ναύσταθμο Σαλαμίνας απασχόλησε, προκειμένου να επιλεγεί ο ενδεδειγμένος τρόπος με το χαμηλότερο δυνατό κόστος και την μεγαλύτερη ασφάλεια. Η ρυμούλκηση του υποβρυχίου από ρυμουλκό σκάφος, αποκλείσθηκε για λόγους ασφαλείας και αποφασίσθηκε η προετοιμασία του υποβρυχίου για πλεύση στην επιφάνεια. Για το τελευταίο ταξίδι, σφραγίστηκαν θυρίδες και έγιναν άλλες προετοιμασίες στο σκάφος ενώ το κόστος με αυτό τον τρόπο περιορίσθηκε σε μερικές χιλιάδες ευρώ.
Σημειώνεται ότι τα επισκευασμένα μέρη του υποβρυχίου, πριν την διακοπή των εργασιών, θα αξιοποιηθούν για την υποστήριξη των υπολοίπων υποβρυχίων της κλάσεως. Αυτό θα γίνει με αποψίλωση από το ΠΟΣΕΙΔΩΝ και διατήρηση των χρήσιμων συστημάτων σε απόθεμα.
Σύμφωνα με την αναθεωρημένη Δομή Δυνάμεων, η δύναμη υποβρυχίων έχει ορισθεί σε 8 μονάδες. Πέραν των 4 πιο σύγχρονων υποβρυχίων Type 214 AIP και του εκσυγχρονισμένου ΩΚΕΑΝΟΣ (S-118) σε υπηρεσία παραμένουν το ΝΗΡΕΥΣ (S-111) που παραλήφθηκε στις 10 Φεβρουαρίoυ 1972 (τον Ιανουάριο του 2000 ολοκληρώθηκε ο Εκσυγχρονισμός Μέσης Ζωής βάσει του προγράμματος NEPTUNE-I) το ΑΜΦΙΤΡΙΤΗ (S-117) που παραλήφθηκε στις 3 Ιουλίου 1979 και το ΠΟΝΤΟΣ (S-119) που παραλήφθηκε στις 18 Απριλίου 1980.
Πόσο ρεαλιστικός είναι μεικτός στόλος “μεγάλων” και “μικρών” υποβρυχίων;
